Tuesday, 17th September 2019

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿ-ರಾಜಧರ್ಮ ಈ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯ!

ಟಿ. ದೇವಿದಾಸ್

ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಆರಾಧ್ಯದೈವ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರ. ಅನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ. ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತನ್ನೊೊಂದಿಗೆ ತಾನೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾಾ ಮಿತಿಮೀರುತ್ತಾಾ, ಮುಕ್ತತೆಯ ಬಂಧನದೊಳಗೇ ಇದ್ದು ತಾನು ಲೋಕಕ್ಕೆೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಾ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯಿಂದಲೂ ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತಾಾ ಹೋಗುತ್ತಾಾನೆ. ಅರ್ಜುನ ಸ್ವರೂಪೀ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆೆ ಕೃಷ್ಣನೇ ಬಂದು ನಮ್ಮ ಸುಖದುಃಖಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವ ನಾವು ನಮ್ಮೊೊಳಗೇ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನಿರ್ವಂಚನೆಯಿಂದ ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶವಾಗಿ ಸ್ಥಾಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಮ ಮನಸು ಕೃಷ್ಣಮಯವಾಗುವುದು ಈ ತೆರದಲ್ಲಿ. ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ರಾಜನೀತಿಗೂ ರಾಜಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಕೃಷ್ಣನೇ ಬೇಕು. ಕಣಿಕ ನೀತಿಗೂ ಕೃಷ್ಣನೇ ಬೇಕು. ಅಂತೂ ಕೃಷ್ಣನಿಲ್ಲದೆ ಈ ಬದುಕು ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣ ಅಂದರೆ ಆಕರ್ಷಣೆ. ಕೃಷ್ಣ ಅಂದರೆ ಪ್ರೀತಿ. ಅದಕ್ಕಾಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಏಕವಚನದಲ್ಲೇ ಸಂಬೋಧಿಸುವುದು. ಬೇರೆಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾಾ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತೇವೆ ಅನುಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಬಾಹ್ಯರೂಪಕ್ಕೆೆ ಮೆರುಗನ್ನು ನೀಡಿ ಅವನಂತಾಗುತ್ತೇವೆ. ಆ ಮೆರುಗಿನ ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಪರಿಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತೇವೆ. ಕೃಷ್ಣತ್ವವನ್ನು ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪುಣ್ಯ. ಅದಕ್ಕಾಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಜ್ಞೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ವಿಕಸನದ ಮೂಲವೂ ಅವನೇ. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಲೇ ಅವನನ್ನು ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ದೀನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತೇವೆ. ಮೆಚ್ಚಿಿ ಅದನ್ನು ಸಾರುತ್ತೇವೆ. ಲೋಕೋತ್ತರ ಮಹಾಪುರುಷರ ಜಯಂತಿಯಂದು ಅವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾಾ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಾ, ಅವರ ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನಿಿಸುತ್ತೇವೆ. ಮುಂದಿನವರಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಕಟ್ಟಿಿಕೊಡುವ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನಮ್ಮ ಬೌದ್ಧಿಿಕ ಪರಿಧಿಗೆ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂಥ ಅನುಕರಣೀಯ , ಅನುಸರಣೀಯ ಆಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಧರ್ಮದ ಅಂಶಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಶ್ರೀರಾಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಜೀವನಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣದ ದೃಷ್ಟಿಿಯಿಂದ ಅವಿಭಾಜ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಾಾಚೀನ ಅಥವಾ ಪಾರಂಪರಿಕ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಸಾಮ, ದಾನ, ಭೇದ, ದಂಡ- ಇವನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಒಟ್ಟೂ ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಾಗಿಯೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿಿಗೇ ಮಾದರಿಯಾದವ. ಶಕಟ, ಧೇನುಕ, ಪೂತನಿಯಾದಿಯಾಗಿ ರಕ್ಕಸರ ನಿಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಕಂಸವಧೆಯವರೆಗೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಶತ್ರುವು ಅಸತ್ಯವೂ ವಕ್ರಮಾರ್ಗಾನುಸಾರಿಯೂ, ಕ್ರೂರಿಯೂ, ದಮನಕಾರಿಯೂ, ವಂಚಕನೂ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅವನದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗ್ರಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಂದವನಿಗೆ ಕೊಲೆಯೇ ಶಿಕ್ಷೆ. ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹುಂಬನಾಗಿ, ಒರಟನಾಗಿ, ಉದ್ಧಟನಾಗಿ, ಲೋಕಕಂಟಕನಾಗಿ, ರಾಕ್ಷಸಿಯಾಗಿ ಮಾರಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿ ಇಡೀ ಸಮೂಹವೇ ದ್ವೇಷಿಸುವಂತಾದರೆ ಅವನನ್ನು ಯಾವ ನೆಲೆಯಿಂದಲೂ ನೀತಿಯಿಂದಲೂ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆೆ ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾಾನೆಂದೂ ಅಂಥವನನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥಾಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಲೋಕಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಶಿಷ್ಟರನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ.

ಇದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿ. ಸಾಮದಿಂದಲೂ ಆಗದಿದ್ದರೆ ದಾನ, ಬಗ್ಗದಿದ್ದರೆ ಭೇದ, ಒಗ್ಗದಿದ್ದರೆ ದಂಡವೇ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಇವುಗಳ ಪಾಲನೆಗೆ ಕಾಲವನ್ನು ಕಾಯುವುದು ರಾಜತಂತ್ರ. ಸಂಧಿ, ವಿಗ್ರಹ, ಯಾನ, ಆಸನ, ದ್ವೈಧ, ಆಶ್ರಯ- ಇವು ರಾಜಕಾರಣದ ಷಡಂಗಗಳು. ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೀಷ್ಮನ ಅನುಶಾಸನ, ಶಾಂತಿಪರ್ವ, ರಾಮಾಯಣ, ಶುಕ್ರನೀತಿ, ಮನುಸ್ಮತಿಗಳಲ್ಲೂ ರಾಜನೀತಿ, ರಾಜಧರ್ಮದ ನಿರೂಪಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡ ಇವು ಕೃಷ್ಣನ ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಸಂಧಿ (ಒಪ್ಪಂದ) ಆಗದಿದ್ದಾಗ ವಿಗ್ರಹ (ನಿಶ್ಚಿಿತ ಜಯದ ಯುದ್ಧ), ಆಗ ಯಾನ (ದಂಡೆತ್ತಿಿ ಹೋಗುವುದು), ಮತ್ತೆೆ ಆಸನ (ಸಮಯ ನೋಡಿ ಮುತ್ತಿಿಗೆ), ಮುಂದರಿದು ದ್ವೈಧ (ಕಪಟಾಚರಣೆ) ಇವು ಯಾವವೂ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆೆ ಬಾರದ ಸ್ಥಿಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುವುದು ಆಶ್ರಯ. ಇವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳು, ಪ್ರಾಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ನೀತಿಗಳು.

ಕೃಷ್ಣನದು ಕುಟಿಲ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನದು ಕುಟಿಲ ಮಾರ್ಗ ಕುಟಿಲ ಮನೋಧರ್ಮವು ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಕೌರವರು ಗೆದ್ದು ಅನ್ಯಾಾಯ, ಅಧರ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿಿತ್ತು. ಕೃಷ್ಣ ಅದಕ್ಕೆೆ ಅವಕಾಶವೀಯಲಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣ ನಿಂದೆ ಮಾಡುವವರೂ ಕೃಷ್ಣನ ದುಷ್ಟಸಂಹಾರದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾಾರೆ. ಆದರೆ ಅವ ಅನುಸರಿಸಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾಾರೆ. ಸಂಧಾನಕ್ಕೆೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೌರವನ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಇರಬಹುದಾದರೂ ವಿದುರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದದ್ದು. ಅಪ್ರತಿಮನೂ, ಅಸುರಿಯೂ ಆದ ನರಕಾಸುರನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿಿಸಿದ ಭಯವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿ ಗೊತ್ತಾಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಅವರನ್ನು ಬಡಿಯುವುದು. ಧರ್ಮಕ್ಕಾಾಗಿ ವಕ್ರನೀತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಶುಕ್ರನೀತಿ ಒಪ್ಪುುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನದು ಶುಕ್ರನೀತಿ. ಕೌರವರದ್ದು ಕಣಿಕ ನೀತಿ. ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿಯನ್ನು ದೂಷಿಸುವವರು, ನಿಂದಿಸುವವರು, ಕೌರವರಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವ ಚಿರಂಜೀವಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಾಮನಂಥವರು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಸತ್ಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿದ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟರನ್ನು ಕೊಂದ! ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಭೀಮನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿಸಿದ. ದುರ್ಬಲರಾದ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ದ್ರೌೌಪದಿಯ ವಿವಾಹ ಮೂಲಕ ದ್ರುಪದನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತಂದ.

ದಿಗ್ವಿಿಜಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ನಾಗರ, ಯಾದವರ, ದಕ್ಷಿಣದವರ ಬಲವನ್ನು ಸುಭದ್ರೆೆ, ಚಿತ್ರಾಾಂಗದೆ, ಉಲೂಪಿಯರ ಮೂಲಕ ತಂದ. ಮಯ ಸಹವಾಸದಿಂದ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಮಾಡಿಸಿದ. ಸಾಮ್ರಾಾಟ ಪದವಿಯನ್ನು ಯುಧಿಷ್ಠಿಿರನನ್ನು ಏರಿಸಿದ. ಶಿಶುಪಾಲಾದಿ ದುರುಳರನ್ನು ಕೊಂದ. ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಪಾಂಡವರ ಕಷ್ಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿರಾಟ, ಜರಾಸಂಧ ಪುತ್ರ, ಶಿಶುಪಾಲ ಪುತ್ರ, ದ್ರುಪದನಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕೈದು ಅಕ್ಷೋಹಿಣೀ ಸೇನಾಬಲ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೆೆ ತಾನೇ ನಿಂತು ಎಲ್ಲಾ ಉಪಾಯ ಮಾಡಿದ. ಬುದ್ಧಿಿ ಹೇಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಸನ್ನಿಿವೇಶ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ. ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ಯಕಿಯೊಡಗೂಡಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಧಿಸಿ ಸತ್ಯವನ್ನರುಹಿ ಭೇದೋಪಾಯದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಸಾತ್ಯಕಿಯೊಡಗೂಡಿ ಕರ್ಣನನ್ನು ಸಂಧಿಸಿ ಸತ್ಯವನ್ನರುಹಿದ. ಭೀಷ್ಮ ದ್ರೋಣರ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದ. ವಿದುರನ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಮುರಿಸಿ ಮುಂದಾಗುವ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆೆ ವಿಮುಖನಾಗಿಸಿ ಪಾಂಡವರ ವಿಜಯಕ್ಕೆೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ. ಯಾದವ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಕೌರವನಿಗೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆಯ ತಂತ್ರ ಹೂಡಿದ. ಎಷ್ಟೆೆಲ್ಲಾ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಪ್ಪಿಿಸಲು ಕೃಷ್ಣ ತಂತ್ರ ಮಾಡಿದರೂ ಯುದ್ಧ ಒದಗಿ ಬಂತು.

ವಿರಾಟ ನಗರದ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಒಬ್ಬನೇ ಗೆದ್ದುದ್ದನ್ನು ಕಂಡರೂ ಕೌರವ ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕಿತ್ತು. ಕೌರವನಿಗೆ ಸಂಖ್ಯಾಾಬಲ ಇತ್ತು. ಕೌಂತೇಯರಿಗೆ ದೈವ ಬಲ , ಧರ್ಮ ಬಲ ಇತ್ತು. ನೇರವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮುಗಿದಿತ್ತು. ಸಂಧಾನವೂ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು. ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನ ಬಾಹುಬಲವನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾಗದೆ ಹೋದ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಭೀಷ್ಮನಿಂದಲೇ ಅವನ ಮರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಶಿಖಂಡಿಯಿಂದ ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ. ಅಭಿಮನ್ಯು ವಧೆಯ ಮೂಲಕ ಅಧರ್ಮದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ದ್ರೋಣನ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಅವನಿಂದಲೇ ಹೇಳಿಸಿ ದ್ರೋಣನ ಅವನತಿ ಮಾಡಿಸಿದ. ಅವನ ಕಣ್ಣಿಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕತ್ತಲೆಯಾಗಿಸಿ ಸೈಂಧವನನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ. ಇಟ್ಟ ಗುರಿ ತಪ್ಪಿಿಸಬೇಡ-ಎಂಬ ಮಾತು, ಕುಂಡಲಾಹರಣ- ಇವುಗಳಿಂದ ಕರ್ಣನು ಸತ್ತ. ಕರ್ಣನ ನಾಗಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ತಪ್ಪಿಿಸಿದ. ಮಾಯಾವೀ ಮಾಯಯಾ ವಧ್ಯಃ- ಇದು ಕೃಷ್ಣನೀತಿ. ಮೋಸಗಾರರನ್ನು ಮೋಸದಿಂದಲೇ ಕೊಲ್ಲು. ಬೃಹಸ್ಪತಿ ನೀತಿಗಿಂತ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಶುಕ್ರನೀತಿಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಶಸ್ತ್ರ-ಶಾಸ್ತ್ರ ಎರಡನ್ನೂ ರಾಜನೀತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿಯಿಂದ ಕಲಿಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದ ಮೇಲೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಒಂದು ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅಕ್ರೂರನ ಮುಖೇನ ಕಳಿಸುತ್ತಾಾನೆ: ‘ಧರ್ಮದಿಂದ ಆಳಿದರೆ, ಶೀಲದಿಂದ ಪ್ರಜಾರಂಜನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಪಾಂಡುವಿನ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡರೆ ನಿನಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿ ಪರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಉಂಟು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವರು. ಸತ್ತಮೇಲೂ ನರಕಕ್ಕೆೆ ಹೋಗುವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಬೇಡ’. ಕೃಷ್ಣನ ಈ ಮಾತುಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚೀನಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾಾನದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಯಾವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾರೂ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯದೇ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ನಿನ್ನ ಶರೀರವೇ ನೀನು ಸತ್ತಾಾಗ ನಿನ್ನೊೊಡನೆ ಬರಲಾರದು; ಇನ್ನು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳು ಬರುವರೇ? ಒಬ್ಬನೇ ಹುಟ್ಟಿಿದವ ಒಬ್ಬನೇ ಸಾಯುವುದು ಮರ್ತ್ಯ ರೀತಿ. ಪುಣ್ಯ-ಪಾಪ ಅನುಭವಿಸಿದವನೂ ಒಬ್ಬನೆಯೇ! ಅನ್ಯಾಾಯದಿಂದ ನೀನು ರಾಜ್ಯ ಕೊಡಿಸಿದರೂ ನಿನಗೆ ಅದು ದಕ್ಕದೆ ಬೇರಾರೋ ದಡ್ಡರಿಗೆ ಸೇರೀತು. ಊಟಕ್ಕಿಿಲ್ಲದೆ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು ಸಣ್ಣದನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲವೆ?- ಹಾಗೆ.

ಹೀಗೆ ನಂದಗೋಕುಲದಿಂದ ಮಧುರೆಗೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಸ್ತಿಿನೆಯವರೆಗಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದ ಪಥವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಎಂದು ವ್ಯಾಾಸರು ಹೇಳಿದ್ದರ ಔಚಿತ್ಯ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪಾಮರರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣ ಜಾರನೂ ಚೋರನೂ ಅಲ್ಲ. ಸಂಸ್ಕಾಾರಹೀನರ ಅಪಸೊಲ್ಲಿದು. ರಾಜಕಾರಣಕ್ಕೆೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬದ್ಧತೆ ಬೇಕು. ಆ ಬದ್ಧತೆ ಧರ್ಮವಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಮಾನ ಕಾಯ್ದು, ವೃದ್ಧರ ಜೀವ, ಗೌರವ ಕಾಪಾಡಿ, ದುಷ್ಟರನ್ನು ದಂಡಿಸಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಧಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು- ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜಧರ್ಮದ ನಡೆ. ಯಾವ ದಿಸೆಯಿಂದಲಾದರೂ ಸರಿ ನಾವು ವೈಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ರಾಜನೀತಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ರಾಜಧರ್ಮವು ಅಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ವಿರೋಧಿಸಿದ. ದಂಡಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕಾಾಗಿ ಸಂಧಾನದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಿಸಿದ. ರಕ್ತ ಕೋಡಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ. ಕೌರವನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಮುಂದಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಿಬಿಡುವುದಕ್ಕೆೆ ಕೌರವ ಮುಂದಾಗಿ ತನ್ನ ದುಷ್ಟ ಚತುಷ್ಟಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಿಸಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣ ಕರ್ಣನ ಮುಖೇನವಾದರೂ ಯುದ್ಧ ಆಗದಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಿಸಿದ ಎಂಬುದು ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಿಕ ನಡೆ. ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿಯೇ ತೀರುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಮುಗಿ ಬೀಳಲು ಕಾತರದಿಂದಿರುವ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾಾನಕ್ಕೆೆ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಿಯೆ ಈ ತೆರನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿಿದೆ.

ಭಾರತವನ್ನು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಒಟ್ಟಂದದ ಬದುಕನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಜಗತ್ತಿಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮನೋಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅಸಂಖ್ಯ ಗೋಪಿಕೆಯರ ಮನಸನ್ನು ಕದ್ದ ಕೃಷ್ಣ, ದುಷ್ಟರಾಜರುಗಳ ಮನಸನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿದ. ಭೀತಗೊಳಿಸಿದ. ತಲ್ಲಣಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಗೋಪಿಕೆಯರ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕೃಷ್ಣ ಕಂಸನ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲೂ ಅರಮನೆಯಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾವನ್ನು ತಾನೇ ಅಹ್ವಾಾನಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡ. ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೋದಿಯ ಭಯ ಭಯೋತ್ಪಾಾದಕರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಆಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾಾನಕ್ಕೂ ಮೋದಿಯೆಂದರೆ ಎಲ್ಲೆಲೂ ಭಯವಂತೆ! ಶತ್ರುವಿನ ಶತ್ರು ಮಿತ್ರನಾಗುವುದು ರಾಜಕಾರಣದ ಒಂದು ತಂತ್ರ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾಾನದ ಶತ್ರುಗಳು ಭಾರತಕ್ಕೆೆ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರವಾಗುವುದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೋದಿಯವರ ನಡೆ ಆ ದಿಸೆಯಲ್ಲೇ ಇದೆಯೆಂಬುದು ಸರ್ವವಿದಿತ. ಆಂತರಿಕವಾದ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ದಮನಗೊಳಿಸಲು ಈ ಬಗೆಯ ರಾಜತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ರಾಜನೀತಿಯ ಬೋಧೆಯೇ ಆಗಿದೆ.

ಕರ್ಣಹೃದಯ ಭೇದನ ಕಪಟನಾಟಕ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಈಗಲಾದರೂ ವಿದಿತವಾಗಲೇಬೇಕು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ತಾನು ಕುಂತಿಯ ಮಗ ಎಂಬುದು ಕರ್ಣನಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತಿಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯಾವಾಗ ಎಂಬುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ. ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ಷೇಪ ಕುಮಾರವ್ಯಾಾಸ ಭಾರತದ್ದು. ಕೇವಲ ನ್ಯಾಾಯ, ಧರ್ಮ ಹೇಳಿದರೆ ಸಾಲದು, ಅಂಥವರನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಮಾಡಿತೋರಿಸಿದ. ಸಮಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಕಾದು ಸಾಧಿಸಿ ರಾಜಕೀಯದ ಪಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ವಿಶಾಲವಾದ, ನಿಖರವಾದ ಈ ದೂರದೃಷ್ಟಿಿ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಜಗತ್ತೇ ಒಪ್ಪಿಿ ಪಠಿಸುತ್ತಿಿರುವ ವಿಶ್ವಧರ್ಮಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಭಾರತದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅನುಸರಿಸಿ, ಪಾಂಡು ತನಯರ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮಸಾಮ್ರಾಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಾಪಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ನಿಸ್ವಾಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಸತ್ಪುರುಷರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜವಾಬ್ದಾಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜಗತ್ತಿಿನ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜಕಾರಣಿ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಶಾಂತಿದೂತ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಿಯುಳ್ಳವ, ಯೋಗೀಶ್ವರ, ಯೋಗೇಶ್ವರನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾಾನೆ. ಅದಕ್ಕಾಾಗಿಯೇ ಇಡಿಯ ಮಹಾಭಾರತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಯೋಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಅವತಾರವೆಂದರೆ ಇಳಿದು ಬರುವುದು. ಇಳಿದು ಬಂದು ಸ್ವಸಾಧನೆಯಿಂದ ಮೇಲೇರುವುದು. ಇಳಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವುದು; ತನ್ನದಲ್ಲದ ಇಲ್ಲಿನ ಮೊರೆ ಕೇಳಿ ಅದಕ್ಕೆೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದು. ಅದನ್ನು ತನ್ನದೆಂಬಂತೆ ಬದುಕಿ, ತನ್ನದಲ್ಲದೆಂಬಂತೆ ನಿರಾಳವಾಗಿರುವುದು. ಈ ನಿರಾಳತೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನವರಿಗೆ ಮುದವನ್ನು ಈಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಈ ಮಣ್ಣು ತನ್ನದಲ್ಲವೆಂದೂ, ಅದನ್ನು ಮೀರಿದ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಮಣ್ಣಿಿನ ಉದ್ಧಾಾರಕ್ಕಾಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಕಾಯಕವನ್ನು ಅವತಾರಗಳು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯ ವಿಕಾಸದ ಪಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವತಾರಗಳೇ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವತಾರಗಳೆಂದರೆ ಏರುದಾರಿಯ ಕಥನಗಳು. ನಾರಾಯಣನೇ ನರನಾಗಿ ಬಂದು ನಾರಾಯಣ ಪದವಿಗೆ ಏರಿದ ಸಾಹಸಗಾಥೆಯ ಮಜಲುಗಳು. ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲ ಈಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕಿಿಂತ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮವೆತ್ತಿಿ ಬಂದು, ರಾಜಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ದೇಶವೂ ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಿಿತ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರಿಸಿದ. ಗುರಿ ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ಮತ್ತೊೊಮ್ಮೆೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅವತಾರವೆತ್ತಬೇಕು. ಗೀತೆಯ ಬೋಧನೆಯಾಗಬೇಕು. ಅಹಂ ಇಲ್ಲದ ರಾಜಕಾರಣ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ದುಷ್ಟ, ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಸರ್ವನಾಶವಾಗಬೇಕು.

ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಈ ದೇಶಕ್ಕೆೆ ಈ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೊಟ್ಟ ನೀಚ ಕಾಣಿಕೆಯೆಂದರೆ 370ನೆಯ ವಿಧಿ. ಅದನ್ನು ಮೋದಿ ಸಾರಥ್ಯದ ಸರಕಾರ ಮೊನ್ನೆೆಯಷ್ಟೇ ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾಗಿ, ಅಷ್ಟೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ, ಯಶಸ್ವೀಯಾಗಿ ರದ್ದು ಮಾಡಿತು. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 35 ಎ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ರದ್ದುಮಾಡಿತು. ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆೆಯಲ್ಲಿ ನೆಹರೂ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮೋದಿ ಮುರಿದರು. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಿಗೆ ಮೋದಿಯ ಈ ಸಾಧನೆಗೆ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆ ನೆಹರೂವೇ! ಮೋದಿ ರದ್ದುಮಾಡಿದ ಸಾಹಸದ ಸಾಧನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ರೆೆಡಿಟ್ ನೆಹರೂಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು ಹೊರತು ಮೋದಿಗಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ ನೆಹರೂ ಇಂಥಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಮೋದಿಗೆ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವೇ ಸಿಗುತ್ತಿಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ನಡೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿಿತಿಯ ಒತ್ತಡವೇ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ನಿಜ ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಸರಿಯೆಂಬ ನಿಲುವೇ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವರಲ್ಲಿದೆ. ಅವರೆಲ್ಲಾ, ಪಕ್ಷ ಮತ್ತದರ ಸಿದ್ಧಾಾಂತಕ್ಕೆೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದು ಓಟು ಬ್ಯಾಾಂಕ್ ರಾಜಕಾರಣದ ಹಿನ್ನೆೆಲೆಯಿಂದ ಖಂಡಿಸುವ, ವಿರೋಧಿಸುವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಮಾತಾಡಿದರೇ ವಿನಾ ಒಳಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ ಕಂಡ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿರಿಯ ನಟ ರಜನೀಕಾಂತ್ ಅವರು, ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ ಷಾ ರನ್ನು ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದರು. ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆೆ ಅವರು ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಮಾತು ಬೇರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಈ ಹೋಲಿಕೆಯ ಮಾತು ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ ಷಾರ ರಾಜಕಾರಣದ ಒಟ್ಟೂ ನಡೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ರಾಮನಾಗಿಯೂ ರಾಜಕಾರಣದ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ತೇತ್ರಾಾಯುಗದಲ್ಲೂ, ಕೃಷ್ಣನಾಗಿಯೂ ರಾಜಕಾರಣದ ‘ತಂತ್ರ’ ಗಳನ್ನು ಈ ದೇಶಕ್ಕೆೆ ಸಮಷ್ಟಿಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿತವೂ ಆರೋಗ್ಯಯುತವೂ ಮಾದರಿಯೂ ಆಗುವಂತೆ ದ್ವಾಾಪರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನೂ ಹೇಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದರೋ ಅದನ್ನೇ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ ಷಾ ಸರಿಹೊತ್ತಿಿನ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದರು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ರಜನೀಕಾಂತ್ ಮಾತಾಡಿದ್ದಾರೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ನೇರವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನಲ್ಲ! ಸಾದೃಶ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು!

ರಾಮನ ಅನಂತರದ ಅವತಾರವಾದ ಕೃಷ್ಣನು ರಾಮನಂತೆ ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಯುಗವೊಂದು ಪಲ್ಲಟವಾಗುವ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಿಯೂ ಪಲ್ಲಟವಾಗುವುದನ್ನು ದ್ವಾಾಪರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ತೇತ್ರಾಾಯುಗದ ರಾಮ ದ್ವಾಾಪರದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಯುಗಾಂತರದ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ನೋಡಿ: ಧರ್ಮರಾಯನ ಆಳ್ವಿಿಕೆಯ ಕಾಲ ಸಂದರ್ಭ: ಒಬ್ಬಾಾತ ತಾನು ಕೆಲಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲಲ್ಲಿ ಅಗೆಯುವಾಗ ನಿಧಿಯೊಂದನ್ನು ಕಂಡನಂತೆ. ತಕ್ಷಣ ಆತ ಮನೆಯ ಹಳೆಯ ಮಾಲೀಕನ ಬಳಿಹೋಗಿ, ತಾನು ಆತನಿಂದ ಕೊಂಡದ್ದು ಮನೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವೆಂದೂ, ಹಾಗಾಗಿ ಆ ನಿಧಿ ತನಗಲ್ಲದೆ ಆತನಿಗೇ ಸೇರಿದುದೆಂದೂ ಹೇಳಿದನಂತೆ. ಮೊದಲಿನ ಮಾಲೀಕನೂ ತಾನು ಮನೆಯೊಟ್ಟಿಿಗೆ ಆ ಇಡೀ ನಿವೇಶನ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಮಾರಿದ್ದೆಂದೂ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಒಮ್ಮೆೆ ಮನೆಯನ್ನು ಮಾರಿದ ನಂತರ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುದಾರಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಮುಗಿದು ಹೋಯಿತೆಂದು- ಹಾಗಾಗಿ ಆ ನಿಧಿ ತನಗಲ್ಲದೆ ಅವನಿಗೆಯೇ ಸೇರಿದ್ದೆಂದೂ ಉತ್ತರಿಸಿದನಂತೆ.

ಪರಸ್ಪರ ಎಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ ಸಮಸ್ಯೆೆ ಬಗೆಹರಿಯದೆ ಅವರು ಕೊನೆಗೆ ಧರ್ಮರಾಯನ ಬಳಿ ತೆರಳಿದರು; ಅವನೆದುರೂ ಅವರ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಧರ್ಮರಾಯನಿಗೂ ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆೆ ಪರಿಹಾರ ತೋಚದೆ ಆತ ತುಸು ಯೋಚಿಸಿ ಮರುದಿನ ನಿರ್ಣಯ ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದ. ಒಪ್ಪಿಿಕೊಂಡು ಹೋದ ಅವರು ಮರುದಿನ ಮತ್ತೆೆ ಅವನೆದುರು ಹಾಜರಾದರು. ಆದರೆ ಅಂದು ಮಾತ್ರ ಅವರಿಬ್ಬರ ಧಾಟಿಯೇ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಮಾಲೀಕ ತಾನು ಮಾರಿದ್ದು ಮನೆ ಮತ್ತು ನಿವೇಶನವನ್ನಷ್ಟೆೆ ಹೊರತು ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ನಿಧಿಯನ್ನಲ್ಲವೆಂದೂ, ಆ ಕಾರಣ ನಿಧಿ ತನಗೇ ಸೇರಿದ್ದೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದರೆ, ಹೊಸ ಮಾಲೀಕ ತಾನು ಮನೆಯನ್ನು ಕೊಂಡಾದ ನಂತರ ಅದರ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಾಾತ್ತಾಾಗಿ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತಿಿಗೂ ತಾನೇ ಹಕ್ಕುದಾರನೆಂದೂ ಹಠ ಹಿಡಿದ. ವ್ಯಾಾಜ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಾಗಿ ವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾದ ನಿಲುವುಗಳಿಂದ ದಂಗಾದ ಧರ್ಮರಾಯ ಆಗ ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ತನ್ನ ತಮ್ಮಂದಿರು ನಕುಲ-ಸಹದೇವರನ್ನು ಕರೆಸಿದ; ವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರೋೋರಾತ್ರಿಿ ಆದಂಥ ಇಂಥ ವಿಲಕ್ಷಣ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವೇನಿರಬಹುದೆಂದು ಕೇಳಿದ. ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: ’ದ್ವಾಾಪರ ಯುಗ ಸರಿದು ಕಲಿಯುಗ ಕಾಲಿಟ್ಟಿಿದೆ ಅಷ್ಟೆೆ’.

ಮನುಷ್ಯನ ಮನೋಸ್ಥಿಿತಿಯಲ್ಲಾದ ಇಂಥ ಬದಲಾವಣೆಯು ಒಂದು ರಾತ್ರೆೆ ಕಳೆಯುವುದರೊಳಗೆ ನಡೆದು ಬಿಡುತ್ತದೆಂಬುದು ಕಲ್ಪಿಿತವೆನ್ನಿಿಸಿದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರೆೆ ಕಳೆದು ಬೆಳಗಾಗುವುದರೊಳಗೆ ಏನೆಲ್ಲಾ ಸಂಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಕಣ್ಣಮುಂದೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತಿಿರುವಾಗ ‘ನಾಳೆ’ ಯೆಂಬ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಏನೇನಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂದರೆ ಏನೇನೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಂದೇ ಭಾವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದವರು ಯು.ರ್ಆ. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ರಾಮನೂ ನಮಗೆ ಬೇಕು, ಕೃಷ್ಣನೂ ನಮಗೆ ಬೇಕು. ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರು ನಮಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ಭಾರತ ಅಪೂರ್ಣ. ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಅಪೂರ್ಣ. ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ರಾಮ-ಕೃಷ್ಣರ ಬದುಕು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿಿ ಇನ್ನೊೊಬ್ಬನನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆೆ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾಾನೋ ಅಂಥವನು ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಾಾನವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕುಚೇಲ, ಕುಬ್ಜೆೆ, ಪೂತನಿ, ಅಕ್ರೂರ, ರಾಧೆ, ಇಂದುಪ್ರಿಿಯೆ, ಚಂದಗೋಪ, ವಿದುರರಂಥ ಅನೇಕರನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆೆ ಬೆಳೆಸಿದ! ಜಗತ್ತೇ ಅಂಥವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ! ಅಂಥ ಸದ್ಗುಣಗಳು ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಯಬೇಕು.

ತಾನು ಇಲ್ಲದಾಗಲೂ ತನ್ನವರು ಚೆಂದವಾದ ನಿರ್ಭಯವಾದ ಸುಂದರ ಬದುಕನ್ನು ಕಟ್ಟಿಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಕೃಷ್ಣ ಬದುಕಿ ಹೋದ. ಅಂದು ದುಷ್ಟ ರಾಜರಗಳ ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೂ ಇಂದು ಎಷ್ಟೊೊಂದು ದುಷ್ಟರು ದೇಶವನ್ನು, ಜಗತ್ತನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದಾರೆ! ಕೃಷ್ಣ ಆ ದುಷ್ಟರ ವಧೆ ಮಾಡದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ ಇಂದು ದೇಶವನ್ನೂ, ಜಗತ್ತನ್ನೂ ದುಷ್ಟರೇ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಿದ್ದರು! ಅಧರ್ಮದ ಸಂಹಾರ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ ಧರ್ಮದ ಉತ್ಥಾಾನವೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉತ್ಕರ್ಷವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವೆಂಬದನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ತಾನೊಂದೇ ಬೆಳೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸರಿಯಲ್ಲ, ತನ್ನ ಅನಂತರದ ಈ ಜಗತ್ತು ರಾಗದ್ವೇಷರಹಿತವಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬುದು ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನ ನೀತಿಯೂ, ರಾಜನೀತಿಯೂ ಆಗಿತ್ತು. ದುಷ್ಟ ರಾಜರುಗಳನ್ನು ವಧೆಮಾಡಿ, ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವುದಷ್ಟೆೆ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿಯಲ್ಲ, ಮೌಲ್ಯಾಾಧಾರಿತ ರಾಜಕಾರಣವನ್ನು ಸ್ಥಾಾಪಿಸುವುದು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಜನೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಜಧರ್ಮವಾಗಿತ್ತು.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *