Friday, 3rd February 2023

ಬೇಂದ್ರೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದ ಧಾರವಾಡ ಸಲ್ಲ

ಸ್ಮರಣೆ

ವಿಜಯಕುಮಾರ್‌ ಎಸ್‌.ಅಂಟೀನ

ಬೇಂದ್ರೆ ಅಜ್ಜನನ್ನು ಉಖಿಸದೆ ಧಾರವಾಡವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ೧೮೯೬ರ ಜನವರಿ ೩೧ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಧಾರವಾಡದ ಪೊತ್ನಿಸ್ ಗಲ್ಲಿಯ ಡಾ.ಗುನಾರಿ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬೇಂದ್ರೆಯಜ್ಜ ಆಗಿನ ಧಾರವಾಡದ ಈಗಿನ ಗದಗ ಜಿಯ ಶಿರಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.

ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ
ಮರಳಿದರು. ಬೇಂದ್ರೆಯಜ್ಜ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಕನ್ನಡ
ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹಲವಾರು ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು, ಅವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.

ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬೇಂದ್ರೆಯಜ್ಜ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಮರಾಠಿ ಕವಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಶಾರದಾ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರ ಗುಂಪು. ಈ ಗುಂಪಿನ ಏಕೈಕ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು. ಬೇಂದ್ರೆಯಜ್ಜ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಬರಹಗಾರರ ಮತ್ತು ಕವಿಗಳ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು.

ಬೇಂದ್ರೆಯಜ್ಜ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಸುನೀತಗಳಿಗೆ ಶಾಸೀಯ ಶೈಲಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಆಡುಮಾತಿನ ಭಾಷಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯು ಅವರ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಸರಳ ಪ್ರಾಸದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗಿರುವ ಅವರ ಕವಿತೆ ‘ಪಾತರಗಿತ್ತಿ ಪಕ್ಕ’ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಲೋಭನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದೇಶ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಕನ್ನಡ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಚಳುವಳಿಯಾದ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಬರವಣಿಗೆಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರತಿದಿನ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ನೂರಾರು ಯುವ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಅವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಚಿಲುಮೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ಬೇಂದ್ರೆಯಜ್ಜ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಅವರು ೧೬ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಯೋ ಆಟ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠವು ೧೯೭೩ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ‘ನಾಕುತಂತಿ’ ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕೃತಿ ‘ನಾಕುತಂತಿ’ ನಲವತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕವನಗಳ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಸಂಕಲನ ಗ್ರಂಥ. ಇದು ಆತ್ಮ – ಅಧ್ಯಾತ್ಮ, ಲೌಕಿಕ – ಪಾರಮಾರ್ಥ, ವ್ಯಕ್ತಿ – ಶಕ್ತಿ, ಕೃಷಿ – ರಾಜಕೀಯ, ಭಕ್ತಿ – ಬೋಧೆ, ಶ್ರವಣ – ಅಂತಃಕರಣ – ಇತ್ಯಾದಿ ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.

೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಕುರಿತು ದ. ರಾ.
ಬೇಂದ್ರೆ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಮುಂಬರುವ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಂದ್ರೆಯಜ್ಜನ ೧೨೫ನೇ ಜನ್ಮದಿನ, ನಮ್ಮ ಘನ ಸರಕಾರ ಅವರನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ, ಗೌರವಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿ ಎಂಬುದೇ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸದಾಶಯ.

error: Content is protected !!