ಗವಿಸಿದ್ದೇಶ್ ಕೆ. ಕಲ್ಗುಡಿ
ಭಾರತೀಯ ಕಾಲಗಣನೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಚಲನೆ, ಮಾನವನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬೆಸೆದು ಕೊಂಡಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಸವೂ ತನ್ನದೇ ವಿಶೇಷತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಮಳೆಗಾಲದ ಆರಂಭ, ಕೃಷಿಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ ಹಾಗೂ ಗುರುಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಜೋಡಿಸುವ ಮಾಸವಿದು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ‘ಮಾಸಾನಾಂ ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷೋಹಮ’ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾಸವೂ ದೈವಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಆಷಾಢ ಮಾಸವೂ ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೂನ್- ಜುಲೈ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಆರಂಭವಾಗಿ ನಾಲ್ಕಾರು ವಾರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯು ಹಸಿರಿನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ನದಿಗಳು ತುಂಬುತ್ತವೆ, ಮರಗಳು ಚಿಗುರುತ್ತವೆ, ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Ashada Sale 2025: ಆಫರ್... ಆಫರ್! ಆಷಾಡಕ್ಕೆ ಭರ್ಜರಿ ಸೇಲ್
ರೈತನು ಹೊಸ ಬೆಳೆಯ ಕನಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಲವನ್ನು ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ಬೀಜ ಬಿತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಷಾಢ ಆಸೆ, ಹೊಸ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಸಂಕೇತ. ಭಾರತೀಯ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ದೈವಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಕಂಡರು. ಮಳೆಯು ಕೇವಲ ನೀರಲ್ಲ; ಅದು ಜೀವದಾಯಕ ವಾದ ದೈವಿಕ ಅನುಗ್ರಹ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಮಾನವನು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ದಿಂದ ಬದುಕುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಆರಂಭ ಆಷಾಢ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಿಂದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಕ್ಷೀರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧು-ಸಂತರು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ, ಶಾಸ ಅಧ್ಯಯನ, ಸತ್ಸಂಗ ಹಾಗೂ ಜನಜಾಗೃತಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯವು ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಸಾತ್ವಿಕ ಜೀವನ, ಉಪವಾಸ, ಜಪ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಅವಽ. ಇದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯೂ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶ ವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೇದಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಈ ದಿನ ಸಮರ್ಪಣೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಪರಮೋನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ‘ಗುರುರ್ಬ್ರಹ್ಮಾ ಗುರುರ್ವಿಷ್ಣುಃ ಗುರುರ್ದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ| ಗುರುಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀ ಗುರವೇ ನಮಃ’ ಅಂದರೆ ಗುರು ಕೇವಲ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವವರಲ್ಲ.
ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯು ಭಾರತೀಯ ಜ್ಞಾನ ಪರಂಪರೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಬ್ಬ. ಆಯುರ್ವೇದದ ಪ್ರಕಾರ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರ, ಶುಚಿಯಾದ ನೀರು, ನಿಯಮಿತ ಜೀವನಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಉಪವಾಸಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ. ಇವು ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲ, ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಗಳು. ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾನ, ಗೋದಾನ, ವಿದ್ಯಾದಾನ, ವಸದಾನ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ.
ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ದಾನದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ವಿಶಾಲವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಷಾಢ ಮಾಸ ನಮಗೆ ಹಲವು ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಗುರುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು. ಆತ್ಮಸಂಯಮ, ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ಜೀವನ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ದಾನ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕು.
ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸಿನ ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಪ್ರಕೃತಿ, ಕೃಷಿ, ಆರೋಗ್ಯ, ಗುರುಭಕ್ತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಯ ಸಮಗ್ರ ಜೀವನದರ್ಶನ. ಮಳೆ ಭೂಮಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ, ಆಷಾಢ ಮಾಸ ಮಾನವನ ಜೀವನಕ್ಕೂ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ, ಹೊಸ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆತ್ಮಬಲ ತುಂಬುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಆಷಾಢ ಮಾಸವನ್ನು ಭಕ್ತಿ, ಸಂಯಮ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಮಾಸವೆಂದು ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ, ಸಾಮಾ ಜಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿ ಕೊಂಡು, ಗುರುಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಕಾಲವೇ ಆಷಾಢ ಮಾಸ.