ಜಲಕ್ಷಾಮ ಗೆಲ್ಲಲು ಜನಾಂದೋಲನ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ

ಸಕಾಲಿಕ

ಶಿವರಾಜ ಸೂ. ಸಣಮನಿ, ಮರಗುಣಕಿ

ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳ ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಭೂಮಿಯ ಆಳದಲ್ಲಿನ ಜಲಸಂಪತ್ತು ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳುವುದು ದಿಟ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನೂ ನೀರಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಲೇಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶ ನಮ್ಮೆದುರು ಬಂದು ನಿಂತಿದೆ. ನೀರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಬದುಕಿನ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮೂಲಾಧಾರ. ಇಂತಹ ಅಮೂಲ್ಯ ಜಲಸಂಪತ್ತನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಆಲೋಚನಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಬೇಕಿದೆ.

ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಉಸಿರಾಗಬೇಕಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಬೃಹತ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕುವಾಗ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯ ಒಂದಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕ. ‘ಸರ್ಕಾರವೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು’ ಎಂಬ ಪರಾವಲಂಬಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹೊರಬರಲೇ ಬೇಕು. ನಮ್ಮೂರಿನ ಕೆರೆ, ನಮ್ಮ ಬೀದಿಯ ಕೊಳವೆಬಾವಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಬಾವಿ ನಮ್ಮದೇ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಆಸ್ತಿ. ಇವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಮುದಾಯವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಯಶಸ್ಸು ಖಂಡಿತ. ಈ ‘ಜನಭಾಗಿತ್ವ’ ಅಥವಾ ಜನಾಂದೋಲನವೇ ಜಲಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mohan Vishwa Column: ಬ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಭಾರತ

ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಅಭಿಯಾನ ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ಬದಲಾದಾಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಯಾಗುವ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಜಾಗೃತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ಜಾಗೃತಿ ಇಂದು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲೂ ಮೂಡಬೇಕಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಪ್ರತಿ ಹನಿ ನೀರನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿಡುವ ‘ಕ್ಯಾಚ್ ದ ರೇನ್’ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯ ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವಾಗಬೇಕು. ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಚರಂಡಿಗೆ ಹರಿಸುವ ಬದಲು, ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಒಡಲಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಇಂಗುಗುಂಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಬೇಕು.

ನೀರನ್ನು ನಾವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಣದಂತೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮಿತವಾಗಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಅದ್ಭುತ ಜಲತಜ್ಞ ರಾಗಿದ್ದರು. ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ದಾರಿದೀಪ. ಗುಜರಾತಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಬಾವಿಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬೃಹತ್ ಕೆರೆ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳು ಅವರ ಅಗಾಧವಾದ ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂದು ನಾವು ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ eನಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರeನದ ಸ್ಪರ್ಶ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.

ಇಸ್ರೋದಂತಹ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ತಂತ್ರeನ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಯನ್ನು ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, ವೈeನಿಕವಾಗಿ ಇಂಗುಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ, ಹನಿ ನೀರಾವರಿಯಂತಹ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ನೀರಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಡಾಟಾವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ಜಲಬಜೆಟ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸ ಬಹುದು. ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿ ನಮ್ಮ ಯುವಜನತೆ. ಈ ಅಗಾಧವಾದ ಯುವಪಡೆ ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಎಂತಹ ಭೀಕರ ಜಲಕ್ಷಾಮವನ್ನೂ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಬಹುದು. ಐಟಿ-ಬಿಟಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಯುವಕರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವನ್ನು ಬಳಸಿ ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಸ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯುವ ನಾಯಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಜಲಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ‘ಜಲಸಾಕ್ಷರತೆ’ಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಜಲ-ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಜಲ ಭದ್ರತೆಯೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನೈಜ ಭದ್ರತೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೇಶದ ಕೃಷಿ ನಳನಳಿಸುತ್ತದೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ತಕ್ಷಣ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ಕಡ್ಡಾಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿವೆ. 1. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಇಂಗಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಡ್ಡಾಯ ವಾಗಿರಬೇಕು. 2. ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಬತ್ತಿಹೋದ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಬದಲು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಳೆನೀರು ಮರುಪೂರಣ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬೇಕು. 3. ಹೂಳು ತುಂಬಿರುವ ನಮ್ಮೂರಿನ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಶ್ರಮದಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಸಹಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. 4. ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ತಾವು ಬಳಸಿದ ನೀರನ್ನು ಶೇಕಡಾ ನೂರರಷ್ಟು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.