ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 30,000 ದಿಂದ 40,000 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನವು ಮೈನಸ್ 50 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ಗಿಂತ (-50°C) ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಅತಿ ಶೀತಲ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದ ಮೇಲೆ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಶೇಖರಣೆಯಾಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಇದು ವಿಮಾನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ, ಗಾಳಿಯ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಲಿಫ್ಟ್ (Lift - ವಿಮಾನವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುವ ಶಕ್ತಿ) ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಡ್ರ್ಯಾಗ್ (Drag - ವಿಮಾನವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆಳೆಯುವ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರತಿರೋಧ) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಮಾನಯಾನದ ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ‘ವಿಮಾನದ ಐಸ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್’ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ. ವಿಮಾನಗಳು ಮೋಡಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ, ಆ ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ 'ಸೂಪರ್-ಕೂಲ್ಡ್ ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಡ್ರಾಪ್ಲೆಟ್ಸ್' ಇರುತ್ತವೆ. ಇವು ಮೈನಸ್ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲೂ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಹವಾಯ್ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಹೇಗೆ ?
ವಿಮಾನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಮುಂಭಾಗದ ಭಾಗಗಳು ಈ ಹನಿಗಳಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ತಕ್ಷಣ, ಅವು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮಂಜುಗಡ್ಡಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದಾಗ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಾಲಿನ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಒರಟಾ ಗಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ವಿಮಾನದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಹರಿದು ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದಾಗ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಭಾರ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಜಮೆಯಾಗ ದಂತೆ (Anti-Icing) ಮೊದಲೇ ತಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಜಮೆಯಾಗಿರುವ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಯನ್ನು ಒಡೆದು ಅಥವಾ ಕರಗಿಸಿ ಹೊರಹಾಕುವ (De-Icing) ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದೊಡ್ಡ ಜೆಟ್ ವಿಮಾನಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೋಯಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಏರ್ಬಸ್) ತಮ್ಮ ಇಂಜಿನ್ನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು (Bleed Air) ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿ ಯನ್ನು ಪೈಪ್ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಮಾನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮುಂಭಾಗದ ಅಂಚುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್ನ ಮುಂಭಾಗದ ಕವಚಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಆ ಭಾಗಗಳು ಬಿಸಿಯಾಗಿ, ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೂರದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಆಂಟಿ-ಐಸಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬೋಯಿಂಗ್ 787 ಡ್ರೀಮ್ಲೈನರ್ನಂಥ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಇಂಜಿನ್ ಬ್ಲೀಡ್ ಏರ್ ಬದಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹೀಟಿಂಗ್ ಎಲಿಮೆಂಟ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸ ಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನದ ಜನರೇಟರ್ಗಳಿಂದ ಬರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಇದನ್ನು ಕಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪೈಲಟ್ಗಳ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ವಿಂಡ್ಶೀಲ್ಡ್ (Windshield) ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡ ಹಾಗೂ ವೇಗವನ್ನು ಅಳೆಯುವ 'ಪಿಟಾಟ್ ಟ್ಯೂಬ್ಸ್' ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸರ್ಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಹೀಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರ್ ಇಂಜಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ATR ಅಥವಾ ಡ್ಯಾಶ್-8) ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮುಂಭಾಗದ ಅಂಚಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ರಬ್ಬರ್ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನವು ಮೋಡಗಳ ನಡುವೆ ಹಾರುವಾಗ ಈ ರಬ್ಬರ್ ಪಟ್ಟಿಗಳೊಳಗೆ ಒತ್ತಡದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ (Inflate and Deflate). ರಬ್ಬರ್ ಹೀಗೆ ಉಬ್ಬಿ-ಇಳಿಯುವಾಗ ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಒಡೆದು ಗಾಳಿಯ ವೇಗಕ್ಕೆ ಹಾರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಡಿ-ಐಸಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳಿರುವ ಲೇಸರ್-ಡ್ರಿಲ್ಡ್ ಪ್ಯಾನಲ್ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ವಿರೋಧಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೊರಸೂಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ರವವು ನೀರಿನ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು (Freezing Point) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿಮಾನ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುವ ಮುನ್ನ ರನ್ವೇಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಮಂಜು ಬಿದ್ದರೆ ಅಪಾಯ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಡಿ-ಐಸಿಂಗ್ ಟ್ರಕ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ವಿಮಾನದ ಮೇಲೆ ಬಿಸಿಯಾದ ನೀರು ಮತ್ತು ಗ್ಲೈಕಾಲ್ ಮಿಶ್ರಿತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿ ಇಡೀ ವಿಮಾನವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.