ವೀಕೆಂಡ್ ವಿತ್ ಮೋಹನ್
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈ, ಪುಣೆ, ನಾಶಿಕ್, ಕೊಲ್ಹಾಪುರ, ನಾಗಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಹನ್ನೊಂದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಈ ಉತ್ಸವ ದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಂಟಪ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅಲಂಕಾರ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಸಾರಿಗೆ, ಜಾಹೀರಾತು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಹೋಟೆಲ, ಭದ್ರತೆ, ಧ್ವನಿ-ಬೆಳಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳವರೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ. ಮುಂಬೈನ ಪರೇಲ, ಚಿಂಚ್ಪೋಕ್ಲಿ, ಲಾಲ್ಬಾಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೂ ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಬೈನಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಯಾಣದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪೆಣ್ ಪಟ್ಟಣ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಬೆಲೆ ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಮೂರ್ತಿಕಾರರು ಮಾತ್ರ ವಲ್ಲದೆ ಮಣ್ಣು, ಬಣ್ಣ, ಮರ, ಕಬ್ಬಿಣ, -ಬರ್, ಬಟ್ಟೆ, ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವರಿಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mohan Vishwa Column: ಕಲ್ಲಿನಲಿ ಅರಳಿದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಎಲ್ಲೋರಾ
2024ರ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಮೊದಲ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಾಶಿಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 400 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆದಿತ್ತು. ಮೂರ್ತಿಗಳ ಬೆಲೆ 300 ರಿಂದ 15000 ರೂಪಾಯಿ ವರೆಗೆ ಇತ್ತು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳ ಮಾರಾಟ ಸುಮಾರು 60 ಕೋಟಿ ರೂ. ಹಾಗೂ ಹೂವು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮಾರಾಟ ಸುಮಾರು 20 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗಿತ್ತು. ಒಂದು ನಗರದ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೆ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಬಹುದು.
ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶ ಮಂಟಪಗಳು. ಒಂದು ಮಂಟಪ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಿದಿರು, ಮರ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಬಟ್ಟೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳು, ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ,ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕುರ್ಚಿ, ಜನರೇಟರ್, ಸಿಸಿಟಿವಿ, ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಷಿ ಯನ್ಗಳು, ಪೇಂಟರ್ಗಳು, ಅಲಂಕಾರಕಾರರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
2024ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ 2271 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಮಂಟಪ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಮಂಟಪಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೂ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮಂಟಪಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಘಟನೆಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ನೂರಾರು ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
2025ರ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 20 ಲಕ್ಷ ಗಣೇಶ ಮಂಟಪಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು Confederation of All India Traders (CAIT) ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದೇ ವರದಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವ್ಯಾಪಾರ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು.
ಇದರಲ್ಲಿ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 12000 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸುಮಾರು 5000 ಕೋಟಿ ರೂ. ವಹಿವಾಟು ಇರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಂಬೈನ ಗಣೇಶೋ ತ್ಸವದ ಒಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮೌಲ್ಯ ರೂ.45000- ರೂ.50000 ಕೋಟಿಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರ ಬಹುದು ಎಂಬ ಅಂದಾಜುಗಳಿದ್ದವು.
ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸೇವಂತಿಗೆ, ಗುಲಾಬಿ, ಕನಕಾಂಬರ, ಚೆಂಡುಹೂವು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನಗರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಹೂವುಗಳ ಸಾಗಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೈತರು, ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳು, ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ವಾಹನ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಆದಾಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಬಗೆಬಗೆಯ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮವೂ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಲಾಭ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. CAIT ನೀಡಿರುವ 2025ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೋದಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಮಾರು ರೂ.2400 ಕೋಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ನೂರಾರು ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮನೆ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಫಲಾನುಭವಿ. ಮುಂಬೈ ನಗರದ ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ಚಾ ರಾಜಾ, ಗಣೇಶ ಗಲ್ಲಿ, ಖೇತವಾಡಿ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ನ ಜಿಎಸ್ಬಿ ಸೇವಾ ಮಂಡಲ ಗಳು ದೇಶ- ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. 2024ರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ಚಾ ರಾಜಾಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ 15 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂದಾಜಿದೆ. ಅಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಜನಸಂದಣಿ ಎಂದರೆ ಹೋಟೆಲ್ಗಳು, ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ಗಳು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ, ಆಟೋ, ಬಸ್, ರೈಲು, ಆನ್ಲೈನ್ ಕ್ಯಾಬ್ ಸೇವೆಗಳು, ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಬದಲು ಮಣ್ಣು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ, ಕಾಗದದ ಮಿಶ್ರಣ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಕರಗುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಮೂರ್ತಿ ತಯಾರಕರು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಮರುಬಳಕೆ ಉದ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕೃತಕ ವಿಸರ್ಜನಾ ಕೊಳಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ. ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಜಾಹೀರಾತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಮೂಲಕ ಮಂಟಪಗಳಿಗೆ ಹಣ ನೀಡಿದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬ್ಯಾನರ್, ಪೋಸ್ಟರ್, ಹೂವು, ಆಹಾರ, ನೀರು, ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್, ಬಟ್ಟೆ, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಚಾರ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ರೂಪ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಪುಣೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ ಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಮೈಸೂರು, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ.
ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್ನ ಖೈರತಾಬಾದ್ ಗಣೇಶ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶ ಮಂಟಪಗಳು, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ನಗರಗಳ ಉತ್ಸವಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಹಬ್ಬವಾಗಿರದೆ, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ‘ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿ ಮಾರಾಟ’ಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು ತಪ್ಪು. ಮೂರ್ತಿಕಾರರು, ಮಣ್ಣು ಪೂರೈಕೆದಾರರು, ಬಣ್ಣ ತಯಾರಕರು, ಅಲಂಕಾರಕಾರರು, ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಸಾರಿಗೆದಾರರು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಷಿಯನ್ಗಳು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜಾಹೀರಾತು ಕಂಪನಿಗಳು, ಹೋಟೆಲ್ಗಳು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಆರ್ಥಿಕ ಸರಪಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
‘ಗಣಪತಿ ಬಪ್ಪಾ ಮೋರಿಯಾ’ ಘೋಷಣೆ ಕೇವಲ ಭಕ್ತಿಯ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ; ಅದರ ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಉದ್ಯೋಗ, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಗಳ ಆದಾಯ, ಕಲಾವಿದರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಡಗಿದೆ. ಗಣೇಶೋತ್ಸವವು ಭಾರತದ ‘ಹಬ್ಬದ ಆರ್ಥಿಕತೆ’ಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಹಿಂದೂಗಳ ಹಬ್ಬ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ.