ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ
ದೆಹಲಿಯ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಲುಟಿನ್ಸ್ ವಲಯದ ರಸ್ತೆಗಳು ಕೇವಲ ಡಾಂಬರು ಅಥವಾ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಗಳು. ಅಂಥ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಮಾರ್ಗ್ ಪ್ರಮುಖ ವಾದದ್ದು. ರಾಜಧಾನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಗಣ್ಯ ಹಾಗೂ ಭದ್ರತಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಈ ರಸ್ತೆಯು ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ, ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಧುರೀಣರ ನೆಲೆವೀಡಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ, ರಾಜಕಾರಣಿ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ವೆಂಗಾಲಿಲ್ ಕೃಷ್ಣನ್ ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ 'ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಮಾರ್ಗ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರವೂ ದೇಶದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಪಾತ್ರ ಅನನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಗೋ ನದಿ
ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಮೆನನ್, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸುದೀರ್ಘ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿ ಭಾರತದ ನಿಲುವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದವರು. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಆಧುನಿಕೀ ಕರಣಕ್ಕೆ ತಡಿಹಾಕಿದ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗುರುತು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಈ ನಾಯಕನ ಗೌರವಸೂಚಕವಾಗಿ ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಸರ್ ಎಡ್ವಿನ್ ಲುಟಿನ್ಸ್ ರೂಪಿಸಿದ 'ಲುಟಿನ್ಸ್ ದೆಹಲಿ' ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗ ವಾಗಿ ಈ ರಸ್ತೆಯು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಅಗಲವಾದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿ ರುವ ಬೃಹತ್ ವೃಕ್ಷಗಳ ಸಾಲುಗಳು, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬಂಗಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಹುಲ್ಲುಹಾಸುಗಳು ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
ದೆಹಲಿಯ ಅಕ್ಬರ್ ರೋಡ್, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ರೋಡ್, ರೇಸ್ ಕೋರ್ಸ್ ರೋಡ್ (ಈಗಿನ ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಮಾರ್ಗ್) ಮತ್ತು ತೀಸ್ ಜನವರಿ ಮಾರ್ಗ್ಗಳಂಥ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಈ ಮಾರ್ಗ ದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಭದ್ರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಾಲ ಬಂಗಲೆಗಳು ಕೊಲೋನಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ನೂರಾರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ನೆರಳು ನೀಡುವ ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ಆಲದ ಮರಗಳು ರಸ್ತೆಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗಂಭೀರ ಹಾಗೂ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ರಾಜಧಾನಿಯ ಗಲಭೆ-ಗದ್ದಲಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಬಂಗಲೆಗಳ ಒಳಗಡೆ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯು ತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಮಾರ್ಗ್ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಯಕರ ನಿವಾಸಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಯಾಗಿದೆ. ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಂಗಲೆಯೂ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.
ಈ ರಸ್ತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದರೆ 6, ಕೃಷ್ಣ ಮೆನನ್ ಮಾರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಲೆ. ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ, ಭಾರತರತ್ನ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ನಂತರದ ಸುದೀರ್ಘ ಜೀವನವನ್ನು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದದ್ದು ಇದೇ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿ. 2004 ರಿಂದ 2018 ರವರೆಗೆ ಅವರು ನಿಧನರಾಗುವ ತನಕ ಈ ನಿವಾಸದಲ್ಲೇ ವಾಸವಿದ್ದರು. ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಈ ಬಂಗಲೆಯು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಂಗಗಳ ನಾಯಕರು, ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಭೇಟಿಯ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.
ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಎಂ. ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನಿವಾಸವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಉಪಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ಅವರು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಬಂಗಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ದೇಶದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲು ಆ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು 'ಬಾಬು ಜಗಜೀವನ್ ರಾಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ'ವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ಜೀವನ, ಚಿಂತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಪಯಣದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದೆ.