ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಕೆ.ವ.ಚಂದ್ರಮೌಳಿ
ಲೇಖಕಿ ಲೀನಾ ಜೋಶಿ ತಮ್ಮ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಅವಧಿಯನ್ನು- ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಆಡಳಿತ, ಆರ್.ಎನ್.ಕಾವ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ರಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಈ ಲೇಖನ ಉಲ್ಲೇಖಾಧಾರಿತ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ನಿರೂಪಣೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಇದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೀವ್ರತೆ, ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ದುರ್ಬಲತೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೇಖನದ ಆರಂಭದ ಕಾವ್-ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಕಾವ್ ಭೇಟಿಗೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, The Kaoboys of RAW ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ನೇರ ಘಟನೆಯ ದೃಢೀಕೃತ ದಾಖಲೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದು ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ನಾಟಕೀಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಹೊಸ ಸರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಸಮಯ ತೆಗೆದು ಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜ; ಅದನ್ನು ಅವಗಣನೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಅತಿರೇಕದ ನಿರೂಪಣೆ.
ಈ ರೀತಿಯ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೂ, ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: K V Chandramouli Column: ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಾವೇರಿ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೇಗೆ ?
ಇದಲ್ಲದೆ, ಬಾತ್ಟಬ್ ಮತ್ತು ಐದನೇ ಕಮಾಂಡ್ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವ್ಯಂಗ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಯಾವುದೇ ಭದ್ರತಾ ಅಥವಾ ನೀತಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಅಂಶಗಳು. ಇಂತಹ ಅಸಂಬದ್ಧ ವೈಯಕ್ತಿಕೀಕರಣ ಓದುಗರ ಗಮನವನ್ನು ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಖನದ ಗಂಭೀರತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗಂಭೀರ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಶೈಲಿ, ಲೇಖನದ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾದವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
1977ರ ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಗುರುತಿಸಿದರೂ, ಅದರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಏಕಮುಖವಾಗಿದೆ. India After Gandhi ಪ್ರಕಾರ, ಜನತಾ ಸರಕಾರದ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಆಂತರಿಕ ವೈಚಾರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಗಳ ಫಲವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಲೇಖಕಿ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಸಮಸ್ಯೆ ಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದೋಷ ಎಂಬ ಸರಳೀಕರಣದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸಂಘಟನಾ ವಿರೋಧಾ ಭಾಸಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಆಳವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವು ಇನ್ನೊಂದು ಗಂಭೀರ ದೋಷ ವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಮೂತ್ರ ಪಾನ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವರನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಳಿ. ಇದು ನೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸದಿದ್ದು, ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಗ್ರಹವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಖನದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಶೈಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ವಿನಃ ತಾರ್ಕಿಕ ಬಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಲೇಖಕಿ, ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಅವರ ತಪ್ಪು ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಂದ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆ ಹಾನಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಯಾವ ನಿರ್ಧಾರ? ಯಾವ ಪರಿಣಾಮ? ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಇಲ್ಲ. RAW: A History of India's Covert Operations ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವು ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆ ಗಳು ನಡೆದರೂ, ನೇರ ಭದ್ರತಾ ವೈಫಲ್ಯ ಎಂದು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಇದು ಸಾಕ್ಷ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಪವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣ ದಲ್ಲಿ specificity ಮತ್ತು evidence ಅತ್ಯಗತ್ಯ-ಇವುಗಳ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತು ಲೇಖಕಿ ನೀಡಿರುವ ಚಿತ್ರಣ ಭಾಗಶಃ ಸರಿಯಾದರೂ, ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ RAW: A History of India's Covert Operations ಪ್ರಕಾರ, Covert operations, counter & intelligence ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವೂ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು. ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಅಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಓದುಗರಿಗೆ ಸೀಮಿತ ಅರಿವು ಮಾತ್ರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರ್.ಎನ್.ಕಾವ್ ಕುರಿತು ಲೇಖಕಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವೀರಕೇಂದ್ರಿತ ನಿರೂ ಪಣೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. The Kaoboys of RAW ಕಾವ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರೂ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕಿ ಈ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವು ದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊರತೆಯೊಂದಿದೆ: ರಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ನಾಯಕತ್ವದ ನಿರೂಪಣೆ ಎಂಬ ಗಂಭೀರ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ದೋಷವಾಗಿದೆ. ಗುಪ್ತಚರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯಶಸ್ಸು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವ, ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾ ಚರಣಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮನ್ವಯದಿಂದಲೇ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ-ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಜೆಂಟ್ಸ್ ಕುರಿತು ಲೇಖಕಿ ನೀಡುವ ವರ್ಣನೆ ವೀರಗಾಥೆಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, Inside RAW ಪ್ರಕಾರ, ಗುಪ್ತಚರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಯಶಸ್ಸುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿಫಲತೆಗಳು, ಸೋರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಸರಳೀಕರಣ ಆಗಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಬಹುಮಟ್ಟದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಣಕಾಸಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಣಕಾಸು ಕೊರತೆ ಭದ್ರತೆ ಹಾನಿ ಎಂಬ ನಿರೂಪಣೆ ಸರಳೀಕೃತ ಕಾರಣ-ಪರಿಣಾಮ. ಆದರೆ The World Was Going Our Way ಪ್ರಕಾರ, ಗುಪ್ತಚರ ಯಶಸ್ಸು ನಾಯಕತ್ವ, ಜಾಲತಂತ್ರ, ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಹಣಕಾಸನ್ನು ಏಕೈಕ ಕಾರಣವಾಗಿ ತೋರಿಸು ವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕುಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ (reductionism).
ಬಿ.ರಾಮನ್ ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಬಳಸಿದರೂ, ಅವು ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಸ್ವರೂಪದವು. ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ-ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ದೃಢೀಕರಣವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಲೇಖಕಿ ಅವನ್ನು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ದೋಷವಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ memoir ಮತ್ತು documented history ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸು ವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಲೇಖನದ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಜಿಯಾ- ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು causal chain ಆಗಿ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನ. ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೃಢೀಕರಣವಿಲ್ಲದ ಘಟನೆ ಅನ್ನು ಇತಿಹಾಸವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ.
ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ, ಏಜೆಂಟ್ಸ್ ಹತ್ಯೆ ಎಂಬ causal link ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ RAW: A History of India's Covert Operations ಪ್ರಕಾರ, agent exposure ಬಹುಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ Counter - Intelligence, Surveillance, Leaks. ಹೀಗಾಗಿ, ಇದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸರಳೀಕರಣ.
ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ - ಜಿಯಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ನೇಹ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ತಪ್ಪಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. India After Gandhi ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ತಣಿವಿನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನೀತಿಯ ಭಾಗ. ಅದನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ನೇಹವಾಗಿ ತೋರಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವದ ವಕ್ರಚಿತ್ರಣ. ಅದೇ ರೀತಿ, ನಿಶಾನ್-ಎ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವೂ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ-ಇದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಗೌರವ, ಪ್ರತಿಫಲವಲ್ಲ.
ಮುಂದಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖಕಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯ ಮಾತು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಮಾತು ಭದ್ರತಾ ಬದಲಾವಣೆ ಎಂಬ ವಾದವು ಅತಿರೇಕ. The World Was Going Our Way ಪ್ರಕಾರ, ಭದ್ರತೆ ವ್ಯವಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಫಲ-ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲ. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದು ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸು ತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಭದ್ರತಾ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪು ದೊಡ್ಡ ಹಾನಿ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಲೇಖಕಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇದು ಭಯಾಧಾರಿತ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು redundancy, checks and balances ಮತ್ತು institutional resilience ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಈ ಲೇಖನವು ಓದುಗರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕಥನವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಭಾವನೆ ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಹೊರತು ಸಮಗ್ರ ಅರಿವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಗ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರಮುಖ ದೋಷಗಳು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಲೇಖಕಿ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸರಳೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದು, ಸಂಕೀರ್ಣ ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಜತೆಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ದೃಢೀಕರಣ ಪೂರ್ವಗ್ರಹವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದು, ಸ್ಮರಣಿಕೆ ಸ್ವರೂಪದ ಬರಹಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ಸತ್ಯಗಳಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿರು ವುದು ವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ದೋಷವಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದಕ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ತೂಕವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಣ-ಪರಿಣಾಮ ಸಂಬಂಧ ಗಳನ್ನು ಅತಿರೇಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ತಾರ್ಕಿಕ ದುರ್ಬಲತೆ ಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವೀರಕೇಂದ್ರಿತ ಮತ್ತು ಏಕಮುಖ ನಿರೂಪಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಷಯದ ಬಹು ಮಟ್ಟದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ, ಸಮತೋಲನಯುತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಬದಲು ಭಾವನಾ ತ್ಮಕ ಕಥನಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಲೇಖನವು ಬಲವಾದಂತೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕಥನವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಲ್ಲ; ಇದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಓದುಗರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟಾರೆ ನೋಡಿದರೆ, ಇದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಎಂಬ ರೂಪ ತಾಳಿದರೂ, ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಕಮ್ಮಿ ಕಥನ ಮಾತ್ರ. ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ತೀವ್ರತೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ದೃಢೀಕೃತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಾಗ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗುತ್ತದೆ.