Roopa Gururaj Column: ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ: ರಾಮರಾಜ್ಯದ ಸೌರಭ

ಒಂದೊಳ್ಳೆ ಮಾತು

ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ ಅಯೋಧ್ಯೆಯು ಕೇವಲ ಸುಖದ ತಾಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪಾಠಶಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಮನ ದೈನಂದಿನ ಕಾಯಕವೆಂದರೆ ಜನರ ಅಂತರಂಗದ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದು. ಒಂದು ಮುಂಜಾನೆ, ರಾಮನು, ಹನುಮಂತ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬಡವನು ಅಳುತ್ತಿರುವು ದನ್ನು ಕಂಡನು. ಅವನು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರಕಡಿಯುವವನಾಗಿದ್ದ. ಅವನ ಅಳುವನ್ನು ಕಂಡು ರಾಮನು ತಾನೇ ಅವನ ಬಳಿ ನಡೆದು ಹೋದನು.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾಗಿ ಕೇಳಿದನು. ಅಣ್ಣಾ, ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಗಾಗಿ ನೀನು ಇಷ್ಟು ಶ್ರಮ ವಹಿಸಬೇಕೆ? ಅದಕ್ಕೆ ರಾಮನು ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ರಾಜನಾದವನು ಪ್ರಜೆಯ ಕಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು. ಆ ಕಣ್ಣೀರು ಬತ್ತದ ಹೊರತು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಶಾಂತಿಯಿಲ್ಲ.

ರಾಮನು ಆ ಬಡವನ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟಾಗ, ಅವನು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಎದುರಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯಾಪತಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಧನ್ಯನಾದನು. ಅವನು ಹೇಳಿದನು, ಪ್ರಭು, ನನ್ನ ಅಣ್ಣನು ಆಸ್ತಿಯ ಆಸೆಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. ಧರ್ಮದ ದಾರಿ ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನನಗೆ ಈಗ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಅವಮಾನವೇ ಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Roopa Gururaj Column: ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ: ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಿಯ ರಾಮ

ರಾಮನು ಅವನನ್ನು ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದನು. ಆದರೆ, ಅವನ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಬದಲು, ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಕರೆಸಿ ಸಮಾಧಾನದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಸಂಪತ್ತಿಗಿಂತ ಸಂಬಂಧ ದೊಡ್ಡದೆಂದು ವಿವರಿಸಿದನು. ರಾಮನ ಆ ಕರುಣಾಮಯಿ ಮಾತುಗಳು ಕಲ್ಲಿನಂತಹ ಅಣ್ಣನ ಹೃದಯವನ್ನು ಕರಗಿಸಿದವು. ತುಳಸೀದಾಸರು ಈ ಕ್ಷಮಾಗುಣ ಮತ್ತು ರಾಮನ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಈ ಚೌಪದಿ ಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ,

“ಜೇ ನ ಮಿತ್ರ ದುಖ ಹೋಹಿಂ ದುಖಾರೀ |

ತಿನ್ಹಹಿ ಬಿಲೋಕತ ಪಾತಕ ಭಾರೀ ||

ನಿಜ ದುಖ ಗಿರಿ ಸಮ ರಜ ಕರಿ ಜಾನಾ | ಮಿತ್ರಕ

ದುಖ ರಜ ಮೇರು ಸಮಾನಾ ||"

ಭಾವಾರ್ಥ: ಯಾರು ಮಿತ್ರನ ದುಃಖವನ್ನು ಕಂಡು ದುಃಖಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವರನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಪಾಪ. ತನಗಿರುವ ಬೆಟ್ಟದಂತಹ ದುಃಖವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಧೂಳಿನಂತೆ ಭಾವಿಸಿ, ಇತರರ ಸಣ್ಣ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಮಹಾಮೇರು ಪರ್ವತದಂತೆ ತಿಳಿದು ಪರಿಹರಿಸುವವನೇ ನೈಜ ರಾಮ.

ರಾಮರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣುವೂ ರಾಮ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿತ್ತು. ರಾಮನು ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಜಾತಿ, ಮತ, ಕುಲದ ಭೇದವಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಬರಿಯು ನೀಡಿದ ಎಂಜಲು ಹಣ್ಣನ್ನು ಸವಿದ ರಾಮನಿಗೆ, ಅರಮನೆಯ ಪಂಚಭಕ್ಷ್ಯ ಪರಮಾನ್ನಕ್ಕಿಂತ ಜನರ ಪ್ರೇಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿತ್ತು.

ಒಮ್ಮೆ ಭರತನು ಕೇಳಿದನು, ಅಣ್ಣಾ, ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನವಿಲ್ಲ, ರೋಗವಿಲ್ಲ, ಅಕಾಲ ಮರಣ ವಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ರಾಮನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು, ಭರತಾ, ಎಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಪ್ರಜೆ ಯನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಯು ರಾಜನನ್ನು ತನ್ನ ಆತ್ಮವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲಪುರುಷನೂ ಕೂಡ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಲೆಬಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ‘ನಾನು’ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ನಾವು’ ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದರೆ ಅದೇ ರಾಮರಾಜ್ಯ. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಡು ವಾಗಲೂ ರಾಮನ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಜಿಂಕೆ ಒಂದೇ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಕೇವಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲ, ಇದು ರಾಮನ ‘ಅಹಿಂಸಾ ಪರಮೋ ಧರ್ಮ’ ಎಂಬ ತತ್ವದ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿತ್ತು.

ಕೈಕೇಯಿ ಮಾತೆ ಈಗ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಾತೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ರಾಮನು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಮೊದಲು ಅವಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು. ‘ಕ್ಷಮೆಯೇ ಶಕ್ತಿ’ ಎಂಬುದನ್ನು ರಾಮನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿ ಹೇಳಿದ್ದನು. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ‘ರಾಮ್ ರಾಮ’ ಎಂದು ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ನಮ್ಮ ಹೃದಯದ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ರಾಮನನ್ನು, ಅವನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕು ಕೂಡ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹತಾಶೆಗೆ ಜಾಗವಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಭರವಸೆಯ ಬೆಳಕಿರುತ್ತದೆ. ಇಂದಿಗೆ ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸದ ಈ ಕಥಾ ಸರಣಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈ ಶ್ರೀ ರಾಮ.