ರಾಜತಂತ್ರ
ಕೆ.ವಿ.ಚಂದ್ರಮೌಳಿ
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಇರಾನ್ ದೇಶದ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ತೋರಿಸಿರುವ ಮಿತಸ್ವರ ದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ನಿಲುವು ಮೌನವೋ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತ್ರವೋ ಅಥವಾ ವಿವೇಕಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಧಾರವೋ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೆಲವರು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ, ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ, ಇತರರು ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮತೋಲನ ಯುತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಂದುವರಿದ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಡಕವಾಗಿದೆ: ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯೆಯಂತಹ ಅಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಭಾರತದಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು? ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೇವಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾವನೆಗಳು ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ರೂಪು ಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಅವು ರಾಷ್ಟ್ರದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇತಿಹಾಸವು ನಮಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಾಠವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ-ಯುದ್ಧಗಳು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡುವು ದಿಲ್ಲ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Keshava Prasad B Column: ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಬಾನಿ ರಿಫೈನರಿ ಬಗ್ಗೆ ಟ್ರಂಪ್ ಹೇಳಿದ್ದೇನು ?
ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞ ಪ್ಲೇಟೋ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡವರು ಸತ್ತವರಷ್ಟೇ. ಈ ಮಾತು ಸಂಘರ್ಷಗಳ ದುರಂತ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧಗಳು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಸಮಾಜಗಳ ಮನಸ್ಸು ಗಳನ್ನು ಪೀಳಿಗೆಯವರೆಗೆ ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಉದ್ವಿಗ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲ ನಯುತ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇರಾನ್ ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿವೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡುವೆ ಕೃಷಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಜಲ ನಿರ್ವಹಣೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಧಿಕೃತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಯುಎಇ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು ಸುಮಾರು 85 ರಿಂದ 90 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.
ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ತನ್ನ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಅಗತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60 ರಿಂದ 65 ಶೇಕಡಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೇ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಸಂಬಂಧ ಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಯೊಂದಿಗೂ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸು ತ್ತವೆ. ಇರಾನ್ನ ಚಾಬರ್ಹಾ ಬಂದರು ಯೋಜನೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಯೋಜನೆ ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂವಹನ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ವಲಸಿಗರ ಪಾತ್ರ. ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಗಲ್ಫ್ ಸಹಕಾರ ಮಂಡಳಿ (GCC) ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಕತಾರ್, ಕುವೈತ, ಒಮಾನ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸುಮಾರು 85 ರಿಂದ 90 ಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯರು ವಾಸಿಸಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸೇವಾ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2023-24ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸುಮಾರು 125 ಬಿಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ವಲಸೆ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸೆ ಹಣ ಪಡೆಯುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪಾಲು ಗಲ್ಫ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಗ್ರಹ ವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಲ್ಫ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಅಥವಾ ಸೈನಿಕ ಸಂಘರ್ಷವು ಕೇವಲ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮಸ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಭಾರತೀಯ ವಲಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಅವರ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬೀಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇರಾನ್ನ ಪರಮೋಚ್ಚ ನಾಯಕ ಅಲಿ ಖಮೇನಿ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತ ಘಟನೆ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಟುವಾದ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡದೆ ಮಿತಸ್ವರದ ನಿಲುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕೇವಲ ಮೌನ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುವುದು ಸಮರ್ಪಕವಲ್ಲ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಯೊಂದಿಗೇ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಜಾಗರೂಕ ಹಾಗೂ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಇರಾನ್, ಇಸ್ರೇಲ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ, ಭದ್ರತಾ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಸಮತೋಲನಯುತ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂವಾದದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ವಿವೇಕಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಡೆ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವವೇ ಸ್ವಾಯತ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನಯುತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದಿಂದಲೇ ಭಾರತವು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ (Strategic Autono my) ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಯಾವುದೇ ಜಾಗತಿಕ ಬ್ಲಾಕ್ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ತ್ವರಿತ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ, ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಪೂರ್ಣ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯ ವಲಸಿಗರ ಕಲ್ಯಾಣ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಿರತೆಯೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಘಟನೆಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಮತೋಲನಯುತ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ನಿಲುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿ ಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ತನ್ನ ಗುರುತನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ಜೂನಿರ್ಯ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಯುದ್ಧಗಳು ಶಾಂತಿಯ ನಾಳೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತುವ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲ. ಈ ಮಾತು ಇಂದಿನ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಇದು ಯುದ್ಧದ ಯುಗವಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತು ಸಹ ಭಾರತವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂವಾದ, ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳತ್ತ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ತತ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯವಾಗು ತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದ ಸಂಕೀರ್ಣ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ನಡುವೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಅವರ ಘೋಷಣೆಗಳ ಗಟ್ಟಿತನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವ ಶಾಂತ, ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮತೋಲನಯುತ ನಿಲುವು ಮೌನದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ; ಅದು ವಿವೇಕಪೂರ್ಣ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಪರಿಪಕ್ವ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಶಾಂತಿ, ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಸಂವಾದವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ನಿಲುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸು ತ್ತಿರುವುದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿನ ಅದರ ಪರಿಪಕ್ವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
(ಲೇಖಕರು ಬಾಯ್ಲರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿವೃತ್ತ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರು)