ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ
ಅಮೆರಿಕದ ಖ್ಯಾತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ರೇ ಬ್ರಾಡ್ಬರಿ ಅವರ I spent three days a week for 10 years educating myself in the public library, and it's better than college (ನಾನು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸ್ವಯಂ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದೆ; ಇದು ಕಾಲೇಜಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದುದು) ಎಂಬ ಮಾತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಕಲಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕೇವಲ ಪದವಿ, ಅಂಕಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ರುವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಮಾನವನ ಜ್ಞಾನದಾಹಕ್ಕೆ ಅನಂತ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಾಗಿಲು ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಈ ನುಡಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಡ್ಬರಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬದುಕಿನ ಅನುಭವದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿಂತನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿರದೇ, ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸಾರುವ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ. ರೇ ಬ್ರಾಡ್ಬರಿ ಅವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮಾತಿನ ಹಿಂದಿರುವ ವಾಸ್ತವಿಕ ಆಳ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ನಾನ್-ಬೈನರಿ ಕ್ವಿಯರ್ ರೈಟರ್
ಬಡತನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ನಂತರ ಕಾಲೇಜು ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ಆರ್ಥಿಕ ಕೊರತೆಯು ಅವರ ಜ್ಞಾನದಾಹವನ್ನು ತಡೆಯ ಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಮಾರ್ಗವೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ. ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೇ ಅವರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕವಿರ ಲಿಲ್ಲ, ಜಾತಿ-ಮತ-ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಭೇದವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವ ಹಂಬಲ ವಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಕಪಾಟುಗಳ ನಡುವೆ ಕಳೆದ ಅವರು, ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ಞಾನ ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ಜ್ಞಾನಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಶೋಧಿಸಿದರು. ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಇಂದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಿ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾದರೂ, ಹಲವು ಬಾರಿ ಅವನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನವೀನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ತನಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಓದಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡ ವಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಯಾವುದೇ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿರುವು ದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವವನೇ ತನ್ನ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ಮಾತೃ.
ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣವು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವರವೆಂದರೆ ‘ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’. ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವ ಓದುಗನಿಗೆ ಯಾವ ವಿಷಯವನ್ನು ಯಾವಾಗ ಓದಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಓದಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ವನ್ನು ಓದುತ್ತಾ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಾವ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಬಹುದು, ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕುತ್ತಲೇ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬಹುದು. ಈ ಬಗೆಯ ಮುಕ್ತ ಅನ್ವೇಷಣೆಯು ಮಾನವನ ಮಿದುಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಾಡ್ಬರಿ ಅವರಿಗೆ ಇಂಥ ಮುಕ್ತ ವಾತಾವರಣವೇ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವುದು ‘ಬೋಧನೆ’ಯಾದರೆ, ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ‘ಸ್ವಯಂ-ಶೋಧನೆ’. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುವಾಗ ಜ್ಞಾನವು ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮೂಲಕವೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓದುಗ ನೇರವಾಗಿ ಮೂಲ ಲೇಖಕರ ಆಲೋಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ಲೇಟೋ, ಷೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್, ಗಾಂಧಿ, ಐನ್ಸ್ಟೈನ್ ಮುಂತಾದ ಯುಗಪುರುಷರ ಮೂಲ ಕೃತಿ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ತಾನೇ ಹುಡುಕಿ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸತ್ಯವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಬಲವಂತವಾಗಿ ಬಾಯಿಪಾಠ ಮಾಡಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿದೊಡನೆ ಮರೆತು ಹೋಗುತ್ತವೆ.