ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ
ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭ ದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮುಖವಾಡಗಳು (Oxygen Masks) ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆತಂಕ ವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ನೀವು ಈ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಮುಖವಾಡಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದು ಕೊಂಡರೆ, ಈ ಆತಂಕವು ವಿಶ್ವಾಸವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಮುಖವಾಡಗಳು 12ರಿಂದ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ.
ಇದು ಮೊದಲ ನೋಟಕ್ಕೆ ಭಯಾನಕ ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಚಾಣಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನಗಳು 30000 ದಿಂದ 40000 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಈ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಮುಖವಾಡವಿಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಮಾನದ ಒಳಗಿನ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಲು 15 ರಿಂದ 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕು. ಇದನ್ನು ’Useful Consciousness’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿಮಾನದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ‘ಮೊದಲು ನಿಮ್ಮ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ನಂತರ ಇತರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ’ ಎಂದು ಪದೇ ಪದೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ನೆಹರು-ವಾಜಪೇಯಿ ಸ್ನೇಹ
ಕೇವಲ 15 ನಿಮಿಷ ಯಾಕೆ? ವಿಮಾನಯಾನ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 15 ನಿಮಿಷ ಗಳ ಆಮ್ಲಜನಕ ಪೂರೈಕೆ ಹೆಚ್ಚೇ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ, ಪೈಲಟ್ಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಮಾನದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಗುರಿ ವಿಮಾನವನ್ನು 10000 ಅಡಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ತರುವುದು.
10000 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೇ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮುಖವಾಡವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಉಸಿರಾಡಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 35000 ಅಡಿಯಿಂದ 10000 ಅಡಿಗೆ ಬರಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ರಿಂದ 8 ನಿಮಿಷಗಳು ಸಾಕು.
ಆದ್ದರಿಂದ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪೂರೈಕೆಯು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ನೀಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದು ವಿಮಾನದ ತೂಕವನ್ನು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲಡೆ, ವಿನ್ಯಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕಷ್ಟಕರ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಉತ್ಪಾದಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಣ್ಣದಾಗಿರು ತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲಜನಕ ಹೇಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ? ಅನೇಕರು ಅಂದು ಕೊಂಡಂತೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಟ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿ ಸೀಟಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕ್ಯಾನ್ ಅಥವಾ ಕೆಟಲ್ ಮಾದರಿಯ ಸಾಧನವಿರುತ್ತದೆ. ನೀವು ಮುಖವಾಡವನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಕಡೆಗೆ ಎಳೆದಾಗ, ಅದರೊಳಗಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೇಟ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪುಡಿಯ ಮಿಶ್ರಣವಿರುತ್ತದೆ.
ಇವು ಉರಿದಾಗ ಆಮ್ಲಜನಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಸುಟ್ಟ ವಾಸನೆ ಬರಬಹುದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಆತಂಕಪಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ 15 ನಿಮಿಷಗಳ ಆಮ್ಲಜನಕ ದೊರೆತರೆ, ಪೈಲಟ್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಆಮ್ಲಜನಕದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಮಾಸ್ಕ್ಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಖವನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಶುದ್ಧ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಖವಾಡಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಗಾಬರಿ ಯಾಗುವುದು ಸಹಜ, ಆದರೆ ಆ 15 ನಿಮಿಷಗಳು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಸಾಕಾಗು ತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಡಿ. ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಮೂಗು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ಎರಡನ್ನೂ ಮುಚ್ಚು ವಂತೆ ಧರಿಸಬೇಕು. ಪೈಲಟ್ಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಅದನ್ನು ತೆಗೆಯಬಾರದು.