ಯುವಭಾರತ
ಕೆ.ವಿ.ಚಂದ್ರಮೌಳಿ
ಭಾರತ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಯುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಸುಮಾರು 65% ಜನರು 35 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು 28 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಲಾಭಾಂಶ ದೇಶದ ಭವಿಷ್ಯದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ಉದ್ಯೋಗ, ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳು, ನೇಮಕಾತಿ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಗಾಢಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
ನೀಟ್ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಿಶ್ವಾಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಯುವಕರ ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಕೇವಲ ಅಸಹನೆ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕದೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಟವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಯುವಜನತೆಯ ಅಸಮಾಧಾನವು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜಕೀಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪಡೆಯತೊಡಗಿದೆ. ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (ಸಿಜೆಪಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಉಪಕ್ರಮವು ಅದಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆ ಯಾಗಿದೆ.
ಮಾಜಿ ಎಎಪಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಅಭಿಜಿತ್ ದೀಪ್ಕೆ ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿzರೆ. ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಪ್ರಕಾರ, ಯುವಜನತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಉಪಕ್ರಮ ಒಂದು ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಾಗಿದೆ.
‘ಜಿರಳೆ’ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಯುವಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ಅಪ್ರಮುಖರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟವರು ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಪಕವಾಗಿದೆ.ಈ ವಿವಾದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಮನ ಸೆಳೆದದ್ದು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯ ಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸಿಜೆಐ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಅವರು ಯುವಕರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಸಮಯ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ.
ಅವರ ಹೇಳಿಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದಾದರೂ, ಅನೇಕ ಯುವಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಅದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿದರು. ಯುವಜನತೆಯ ನೈಜ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳು, ಅವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಂಕಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯ ಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯುವಕರನ್ನೇ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಲವತ್ತಾಯಿತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಎಂಬ ರೂಪಕವು ಯುವ ಅಸಮಾಧಾನ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲವು ಸಂದೇಶಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡತೊಡಗಿದವು. ಕೋರ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ 15.5 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ, ಕೋರ್ಟ್ಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 175 ದಿನ ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ೩೩% ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಂಬಂಧಿಕರೇ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳ, ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ, ಸಂದರ್ಭವಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಆರೋಪಗಳಾಗಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲ ಆರೋಪ: ಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 15.5 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಅಪೂರ್ಣ ನಿರೂಪಣೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 5 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4.8 ಕೋಟಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾ ಲಯಗಳಲ್ಲಿ, 63 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು 90000 ಪ್ರಕರಣಗಳು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿಯಿವೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕೊರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ, ಮರುಮರು ಮುಂದೂಡಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರವೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾದಿಪಕ್ಷ ಆಗಿರುವುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ದಶಲಕ್ಷ ಜನರಿಗೆ ಸುಮಾರು 15-21 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೆ, ಕಾನೂನು ಆಯೋಗವು ಕನಿಷ್ಠ 50 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಎರಡನೇ ಆರೋಪ: ಕೋರ್ಟ್ಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 175 ದಿನ ರಜೆ ಎಂಬುದು ಅತಿರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭವಿಲ್ಲದ ನಿರೂಪಣೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ರಜೆಗಳಿದ್ದರೂ ರಜಾ ಪೀಠಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ನ್ಯಾಯಾ ಧೀಶರು ರಜೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ತೀರ್ಪು ಬರೆಯುವುದು, ಪ್ರಕರಣ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ರಜೆಗಳಿಗಿಂತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಖಾಲಿ ಹುದ್ದೆಗಳು, ವಕೀಲರ ಗೈರುಹಾಜರಿ, ಸಾಕ್ಷಿದಾರರ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯವೇ ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ಮೂರನೇ ಆರೋಪ: 33% ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ದೃಢೀಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಪರಂಪರೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿರುವುದು ಸತ್ಯ. ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅಥವಾ ವಕೀಲರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಬಂದವರು ನ್ಯಾಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ 33% ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಕಿ ಪರಿಶೀಲಿತ ಸರ್ಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶದಿಂದ ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಈ ರೀತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ಸತ್ಯವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದು ನಿರ್ವಿವಾದ ಸತ್ಯ. ಪ್ರಕರಣಗಳ ಬಾಕಿ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕೊರತೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೇಮಕಾತಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು, ಸಂದರ್ಭವಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅತಿರಂಜಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಪ್ರಚಾರಗಳ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕುಂದಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಧೋರಣೆಯಾಗಲಾರದು.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ವಿಮರ್ಶೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ; ಆದರೆ ಅದು ತಥ್ಯಾಧಾರಿತ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಗೌರವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮಿತಿಗಳೊಳಗೆ ಇರಬೇಕು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸತ್ಯ, ಅರ್ಧಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಚಾರಗಳನ್ನು ಹರಡುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿರುವ ಯುವ ಜನತೆಯ ನೈಜ ನೋವು ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಭಿಜಿತ್ ದೀಪ್ಕೆ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ದಂತೆ, ಭಾರತದ ಯುವಕರು ಕೇವಲ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಅಥವಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮಾಧಾನ ವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವರು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ , ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆ ಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಯುತ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅನೇಕ ಯುವಕರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸಿದರೂ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳು, ನೇಮಕಾತಿ ವಿಳಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನಿರಾಶೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಅನೇಕ ಯುವಕರಿಗೆ ಕೇವಲ ಮನರಂಜನೆಯ ಮಾಧ್ಯಮವಲ್ಲ; ಅದು ತಮ್ಮ ಆತಂಕ, ಅಸಮಾಧಾನ, ನಿರಾಶೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಭಯವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳೇ ಅವರ ಧ್ವನಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿವೆ.
ನೀಟ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆಯ ವಿವಾದವು ದೇಶದ ಯುವಜನತೆಯ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ತೀವ್ರತೆ ನೀಡಿತು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಲು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ, ಆರ್ಥಿಕ ತ್ಯಾಗ ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಚಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ವಸತಿ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಹಣ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಇದು ಕೇವಲ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಏಳಿಗೆಯ ಕನಸಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಅಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನದ ಕುರಿತು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅನುಮಾನಗಳು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತೀವ್ರ ವಾಗಿ ಕದಡಿದವು. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅನ್ಯಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡಿತು. ಪರೀಕ್ಷಾ ಒತ್ತಡ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿಸಿದವು.
ಇದು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೈಫಲ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಕುರಿತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾಣಿಸದಿರುವುದು ಯುವಜನತೆಯ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಢಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂವಾದಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಧರ್ಮ, ಗುರುತು ರಾಜಕಾರಣ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತೀಕಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳ ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪರೀಕ್ಷಾ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಯುವ ಜನತೆಯ ಬದುಕನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಸಮರ್ಪಕ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ನೀತಿನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕ ಗಮನ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಪಾಠವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯುವ ನಿರಾಶೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಅವಕಾಶವಂಚಿತರಾದ ಯುವ ಸಮೂಹವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಶಾಂತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಅತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೇಲಿನ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯ ರೂಪ ಪಡೆಯ ಬಹುದು.
ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಉದಯವನ್ನೂ ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಥೈಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದು ಕೇವಲ ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಅಭಿಯಾನವಲ್ಲ; ಯುವಜನತೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ದೂರಾವಸ್ಥೆ, ನಿರಾಶೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಇಂತಹ ಚಳವಳಿಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಾಜಕೀಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬು ದು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾದರೂ, ಅವು ಸಮಾಜದ ಆಳವಾದ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಂದು ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಘೋಷಣೆಗಳಲ್ಲ; ಸಮಯಬದ್ಧ, ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಪರೀಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾ ತ್ಮಕ ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕರ್ತವ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಟೀಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ಆಲಿಸಿ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಯುವಜನತೆ ಇಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಧ್ವಂಸವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವರು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಅವಕಾಶಗಳು, ಗೌರವಯುತ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸ ವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ದೋಷವಲ್ಲ; ಅದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆಯೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಗಂಭೀರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಪ್ಪಾಗಬಹುದು.