ಡಾ.ಸಂಜಯ್ ಎಸ್. ಭಟ್, ಲೀಡ್ ಸೀನಿಯರ್ ಕನ್ಸಲ್ಟೆಂಟ್ – ಇಂಟರ್ವೆನ್ಷನಲ್ ಕಾರ್ಡಿಯಾಲಜಿ, ಹೃದ್ರೋಗ ವಿಭಾಗ, ರಾಮಯ್ಯ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು
ಹೃದಯಕ್ಕೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯೆಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಡಿಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಹದ ಆಂತರಿಕ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರವಾದ ಸರ್ಕೇಡಿಯನ್ ರಿದಮ್ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೃದಯದ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದಿನದ ಈ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮಾದರಿ ಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಷ್ಟೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಮಯವೂ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮುಂಜಾನೆ: ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಮಯ
ನಾವು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ದೇಹವು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈ ಸ್ಥಿತಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್, ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುವು ದರಿಂದ ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಕ್ತವೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು, ಪ್ಲೇಟ್ಲೆಟ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರಣ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪು ಗಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishwavani Health: ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ, ಚಟ್ನಿ ಪುಡಿ ಸೇವನೆ ಉತ್ತಮವೇ?
ಈ ಎಲ್ಲ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು “ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಸರ್ಜ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಚ್ಚರವಾದ ನಂತರದ ಮುಂಜಾನೆಯ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಮತ್ತು ಹಠಾತ್ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಘಟನೆಗಳು ದಿನದ ಇತರ ಸಮಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ: ಹೃದಯದ ಮೇಲಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಡಿಕೆ
ಬೆಳಗಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಿಂದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ, ದೇಹವನ್ನು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಇಡಲು ನೆರವಾಗುವ ಸಿಂಪಥೆಟಿಕ್ ನರ್ವಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಾಗರೂಕತೆ, ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ತದೊ ತ್ತಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಿನದ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಅಥವಾ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಬಿಗಿತ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ, ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯದ ಅವಧಿ ಬೆಳಗಿನ ಉಪಾಹಾರದ ನಂತರವೂ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಿಂದ ಸಂಜೆ: ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವ ಹಂತ
ದಿನ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಬಡಿತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. “ಫೈಟ್ ಆರ್ ಫ್ಲೈಟ್” ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ದೇಹವನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ಯಾರಾಸಿಂಪಥೆಟಿಕ್ ನರ್ವಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಂತವಾದ ಅವಧಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂಜೆ ಸೇವಿಸುವ ಭಾರಿ ಆಹಾರ, ಮದ್ಯಪಾನ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದಿಂದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಏರಿಕೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ರಾತ್ರಿ: ಚೇತರಿಕೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ
ಆಳವಾದ ನಿದ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೃದಯವು ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಚೇತರಿಕೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿ ಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ “ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ”. ಇದರಿಂದ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ದುರಸ್ತಿಗೂ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಯ, ಸ್ಲೀಪ್ ಅಪ್ನಿಯಾ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗದ “ನಾನ್-ಡಿಪ್ಪಿಂಗ್” ಮಾದರಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಈ ಅಪಾಯ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?
ರಕ್ತದೊತ್ತಡವು ದಿನವಿಡೀ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅಥವಾ ಕ್ಲಿನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಅಳತೆ ಕೆಲವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಏರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚದೇ ಇರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಮಾಸ್ಕ್ಡ್ ಹೈಪರ್ಟೆನ್ಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯ ಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಆಂಬ್ಯುಲೇಟರಿ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪಾಯದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾದ ತಕ್ಷಣ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಅಳತೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ರೋನೋಥೆರಪಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೀಡುವ ವಿಧಾನ. ಕೆಲವು ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಮುಂಜಾನೆಯ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಅದು ಸಂಭವಿಸುವ ಮೊದಲೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಹೃದಯದ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಲಯವು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಅದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿ. ಈ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವು ದರಿಂದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು, ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದಿನದ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲೂ ಹೃದಯದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.