ಬೆಂಗಳೂರು: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಗೆ (Guru Poornima) ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಹಬ್ಬವು ಜ್ಞಾನ, ಸಂಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿರುವ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಗುರು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಕಲಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸುವ ಪೋಷಕರು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು, ಹಿರಿಯರು ಹಾಗೂ ಜೀವನ ಪಾಠ ಕಲಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಗುರುಗಳೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವುದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸರ ಜನ್ಮದಿನ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಸ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೇದಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಮಹಾಭಾರತ, ಪುರಾಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸರನ್ನು ಈ ದಿನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಮಹತ್ವ
ಗುರು ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿಗೆ ದೇವರ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನ ಗುರುಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವರ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹಾಗೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧರು ಸಾರನಾಥದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡಿದ ದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿಯೂ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನವಾಗಿ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆ.
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ 2026: ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಶುಭ ಸಮಯ
- ದಿನಾಂಕ: 2026ರ ಜುಲೈ 29, ಬುಧವಾರ
- ಪೂರ್ಣಿಮಾ ತಿಥಿ ಆರಂಭ: ಜುಲೈ 28, ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಜೆ 6:18
- ಪೂರ್ಣಿಮಾ ತಿಥಿ ಮುಕ್ತಾಯ: ಜುಲೈ 29, ಬುಧವಾರ ರಾತ್ರಿ 8:05
- ಚಂದ್ರೋದಯ: ಜುಲೈ 29 ಸಂಜೆ 7:21
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಪೂಜೆ ವಿಧಾನ
- ಬೆಳಗ್ಗೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶುಭ್ರವಾದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಬೇಕು.
- ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಹಾಗೂ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
- ಗುರುಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಬೇಕು.
- ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಷತೆ, ಹೂವು ಹಾಗೂ ದೀಪವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.
- ಗುರು, ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಬೇಕು.
- ಹಣ್ಣು, ಸಿಹಿ ಪದಾರ್ಥ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಶುಭಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಠಣ, ಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ, ಪೆನ್ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದು ಪುಣ್ಯಕರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳು
- ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು.
- ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು.
- ವೇದವ್ಯಾಸರ ಸ್ಮರಣೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ.
- ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮಾಡುವುದು.
- ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದವರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು.
- ಧ್ಯಾನ, ಜಪ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡುವುದು.
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಮಂತ್ರ
ಗುರು ಬ್ರಹ್ಮಾ ಗುರು ವಿಷ್ಣುಃ
ಗುರು ದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ।
ಗುರುಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮ
ತಸ್ಮೈ ಶ್ರೀ ಗುರವೇ ನಮಃ॥
ಮಂತ್ರದ ಅರ್ಥ
ಗುರುವೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಗುರುವೇ ವಿಷ್ಣು, ಗುರುವೇ ಮಹೇಶ್ವರ. ಗುರುವೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿ. ಅಂತಹ ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಗುರುವಿಗೆ ನನ್ನ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಈ ಮಂತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ.
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ಸಂದೇಶ
ಗುರು ಇಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲ, ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮನ್ನು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಗುರುಗೂ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ದಿನವೇ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮಾ. ಈ ದಿನ ಗುರುಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದು, ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಯಶಸ್ಸು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನಮ್ಮದಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಅದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.