ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ
ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಬರ್ನ್ಸ್ ಕೇವಲ ಕವಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಅವರು ಆ ದೇಶದ ಅಸ್ಮಿತೆಯ ಪ್ರತೀಕ. 1796ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ 37ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದಾಗ, ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಮುಖವನ್ನು ನೆನಪಿಸಲು ಇದ್ದದ್ದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ನಾಸ್ಮಿತ್ ಎಂಬ ಕಲಾವಿದ ಬಿಡಿಸಿದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಂಡಾಕಾರದ ತೈಲಚಿತ್ರ ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾವಚಿತ್ರಕಾರ ಹೆನ್ರಿ ರೇಬರ್ನ್ ಕೂಡ ಬರ್ನ್ಸ್ ಅವರ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ನಿಗೂಢವಾಗಿದ್ದ ಈ ‘ಕಾಣೆಯಾದ ಭಾವಚಿತ್ರ’ ಈಗ ಪತ್ತೆ ಯಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಬರ್ನ್ಸ್ ಬದುಕಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅಂತಿಂಥದ್ದಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಅವರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಖಚಹರೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಅಧಿಕೃತ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದವು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ನಾಸ್ಮಿತ್ ಬಿಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರವೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಕಲಾಲೋಕದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹೆನ್ರಿ ರೇಬರ್ನ್ ಅವರು ಬರ್ನ್ಸ್ ಅವರ ಮರಣೋತ್ತರ ಭಾವಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಇತ್ತು. ಈ ಹುಡುಕಾಟ ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಪಾತ್ರ ‘ಷರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ’ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಕಾನನ್ ಡಾಯ್ಲ್ ಕೂಡ ಈ ರಹಸ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸೃಜನಶೀಲತೆ
ಸುಮಾರು 100 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನಡೆದ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಡಾಯ್ಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದರು. ‘ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ಮನ್ನ ಭಾವಚಿತ್ರ’ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬರ್ನ್ಸ್ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾ ರಸಿಕರು ಇದನ್ನು ‘ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದ ಹೋಲಿ ಗ್ರೇಲ್’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು.
ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಮೂಲದ ವಿದ್ವಾಂಸ ವಿಲಿಯಂ ಜಾಕ್ಸ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಲಾಕೃತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ಚಿತ್ರವು ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 18ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು.
ರೇಬರ್ನ್ ಅವರು ಬರ್ನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ನಾಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ಮೂಲಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅದಕ್ಕೆ ರೇಬರ್ನ್ ಶೈಲಿಯ ಜೀವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಭವ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರವು ಕೈಯಿಂದ ಕೈಗೆ ಬದಲಾದ ಹಾದಿಯನ್ನು ತಜ್ಞರು ಹಿಂಬಾ ಲಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಇದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಪತ್ತೆ ಯಾಯಿತು.
ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ನಾಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ಮೂಲಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ನಾಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವು ಬ ಅವರ ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ರೇಬರ್ನ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಣವು ಕವಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿನ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಗಾಂಭೀರ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ರೇಬರ್ನ್ ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಾದ ‘ಚಿಯಾರೊಸ್ಕುರೊ’ ಪ್ರಭಾವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕವಿಯ ಮುಖಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಾಟಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಕಳೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರ್ನ್ಸ್ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯಂತೆ ಕಾಣದೇ, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಚಿಂತಕನಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರವು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ ಪಾಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಚಿತ್ರದ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಯ ಸಮಾಗಮವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬರ್ನ್ಸ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಸಿಕ್ಕಿದೆ.
ರೇಬರ್ನ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಖಾಲಿಯಿದ್ದ ಜಾಗ ಈಗ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಬರ್ನ್ಸ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಈಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಲಾಕೃತಿಯ ಮರುಪತ್ತೆಯು, ಚರಿತ್ರೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಸತ್ತುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.
ವಿಲಿಯಂ ಜಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ತಜ್ಞರ ಅವಿರತ ಶ್ರಮದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ತನ್ನ ಕಳೆದುಹೋದ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಬರ್ನ್ಸ್ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ವೋ, ರೇಬರ್ನ್ ಅವರ ಈ ಚಿತ್ರವು ಕವಿಯ ಅಮರತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.