ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸ್ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಚಾಟಿ; ಮೋಹನ ಗೌಡ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆದೇಶ

ಬೆಂಗಳೂರು: ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಬಂಧನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯ ಕ್ರಮದ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು (High court of Karnataka) ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ಈ ಕುರಿತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಈ ನಿರ್ದೇಶನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು (ಡಿಜಿ-ಐಜಿಪಿ) ಬಿಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ (BNSS) ಸೆಕ್ಷನ್ 35ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ಮಹತ್ವದ ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಘಟನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 'ಉರು' (Uru) ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಕುನಾಲ್ ಕಮ್ರಾ ಅವರ ಕಾಮಿಡಿ ಶೋ ಆಯೋಜಿಸಲು ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ 'ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮನ್ವಯ ಸಮಿತಿ'ಯು ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಮನವಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಈ ಮನವಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಶೋ ರದ್ದುಗೊಂಡಿತು. ಶೋ ರದ್ದಾದ ನಂತರ, ಹಿಂದೂ ಜನಜಾಗೃತಿ ಸಮಿತಿ ರಾಜ್ಯ ವಕ್ತಾರ ಮೋಹನ ಗೌಡ ಅವರು ಇದು "ಹಿಂದೂ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ವಿಜಯ" ಎಂದು ತಮ್ಮ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದರು.

ಈ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೇ ದೂರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ವೈಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಕಾನ್‌ಸ್ಟೇಬಲ್ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ (Suo Motu) ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು ಅಶಾಂತಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಆರೋಪದಡಿ (BNS ಸೆಕ್ಷನ್ 217 ಮತ್ತು 353(2)) ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮೋಹನ ಗೌಡ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಪೊಲೀಸರು ತೆರಳಿ, ಠಾಣೆಗೆ ಕರೆತರುವ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯೆ ನೋಟು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರ ವಾದ:

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರಾದ ಗಿರೀಶ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಪೊಲೀಸರು BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 35(3) ರಡಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು.

ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಂಧನ ಮಾಡುವುದು ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.

ಪೊಲೀಸರ ವರ್ತನೆಗೆ ಕೋರ್ಟ್ ತರಾಟೆ

ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರ ಪೀಠವು, ಪೊಲೀಸರ ಈ ಅತಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. "ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೇ ನಿಯಮ, ಬಲಪ್ರಯೋಗವೇ ಅಪವಾದ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ರಕ್ಷಣೆ" ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.

7 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 35ರ ಪ್ರಕಾರ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಧನವು ಕೇವಲ ಅಂತಿಮ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿರಬೇಕು ಹೊರತು ಯದ್ವಾತದ್ವಾ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಡಿಜಿ-ಐಜಿಪಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತೋಲೆ ಜಾರಿ:

ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಡಿಜಿ ಮತ್ತು ಐಜಿಪಿ ಡಾ. ಎಂ.ಎ. ಸಲೀಮ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ:

ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ಪಾಲನೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು: BNSS ಸೆಕ್ಷನ್ 35 ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ನಿಯಮ ಮೀರಿದರೆ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ದಂಡದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಭರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಬಂಧನ ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ: 7 ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರುವ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡುವುದು ನಿಯಮವಾಗಿದ್ದು, ಸಮರ್ಪಕ ಕಾರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಂಧನಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

ಎಸ್.ಎಚ್.ಒ (SHO) ಮತ್ತು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದರ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನುಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಬಂಧನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (DCP/SP) ಕೂಡಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಈ ‌ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸುತ್ತೋಲೆಯು ಹಿಂದುಗಳ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಣಕಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಪೊಲೀಸ್ ಧೋರಣೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮೈಲುಗಲ್ಲಾಗಿದೆ.