Dr Niranjan Pujara Column: ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯವಿದೆಯೇ?

ಕ್ಷೇತ್ರಫಲ

ಡಾ.ನಿರಂಜನ ಪೂಜಾರ

ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯವು ‘ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಒಂದು ಮತ, ಒಂದು ಮೌಲ್ಯ’ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆ ಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ ‘ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ’ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ.

ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕಾದದ್ದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದೊಂದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಟ್ಟು ಪಾಡು.

ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಗಡಿಗಳ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಮುಂಬರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರ ದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರದರ್ಶಕ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯ ಸಮ್ಮತವಾಗಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 82ನೇ ವಿಧಿಯು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1976ರಲ್ಲಿ 42ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮತ್ತು ನಂತರ 2001ರಲ್ಲಿ 84ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು 1971ರ ಜನಗಣತಿಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Dr Niranjan Pujara Column: ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಅಸಲಿಯತ್ತು

ಅಂದಿನ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಸೂಕ್ತವೆನಿಸಿದರೂ, ಕಳೆದ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರಗಳು ಇಂದು ಮತದಾರರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಲಾಗದ ಅಸಮಾನತೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಮೌಲ್ಯವು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಕೊರತೆಯು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಳವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಂಕಿ-ಅಂಶ ಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂದು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ರಾಜಸ್ಥಾನದಂತಹ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ತರದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯ ಸರಿಸುಮಾರು 25 ರಿಂದ 30 ಲಕ್ಷ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಥಿರೀಕರಣವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಕೇರಳ ಅಥವಾ ತಮಿಳು ನಾಡಿನಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಸಂಸದ ಸರಿಸುಮಾರು 15 ಲಕ್ಷ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಸುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕೋಟ್ಯಂತರ ನಾಗರಿಕರ ಮತದಾನದ ಶಕ್ತಿಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳು ತ್ತದೆ. ಈ ಗಂಭೀರವಾದ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕ ನಿಗೂ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯು ಏಕೈಕ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.

ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಚೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಆತಂಕದ ಸುತ್ತ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನೂತನ ಸಂಸತ್ ಭವನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯು 816 ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ತರ್ಕಬದ್ಧ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸೂತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯವೂ ಕೇವಲ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣ ಸಂಸದೀಯ ಬಲದಲ್ಲೂ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲಿವೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ 543 ಸ್ಥಾನಗಳ ಸದನದಲ್ಲಿ 28 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು (ಶೇಕಡಾ 5.15) ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಸ್ತೃತ 816 ಸದಸ್ಯರ ಸದನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸದರ ಸಂಖ್ಯೆ 42ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 5.44ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಅಂದಾಜಿದೆ.

ಅಂತೆಯೇ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ 25 ಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ (ಶೇಕಡಾ 4.60) 38 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ (ಶೇಕಡಾ 4.65) ಜಿಗಿಯಲಿದೆ. ಈ ಅಂದಾಜುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಅಥವಾ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತ ವಾಗಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಟ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 3.13 ರಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ 17 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತೆಲಂಗಾಣದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು 26 ಸಂಸದರಿಗೆ ಬೆಳೆಯಲಿದ್ದು, ಅದರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪಾಲು 3.18 ಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭೆಯ ಶೇಕಡಾ 7.18ರಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 39 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು 59 ಸಂಸದರಿಗೆ ಜಿಗಿಯಲಿದ್ದು, ಹೊಸ ಸದನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಶೇಕಡಾ ವಾರು ಪಾಲು ಶೇಕಡಾ 7.23ರಷ್ಟು ಭದ್ರವಾಗಿರಲಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪ್ರಸ್ತುತ 20 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು (ಶೇಕಡಾ 3.68) ಹೊಂದಿರುವ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸದರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 30ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ಹೊಸ ಸದನ ದಲ್ಲಿ ಅವರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವು ಬಹುಪಾಲು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 3.67ರಷ್ಟಿರಲಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ 543 ಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಈ ಐದು ರಾಜ್ಯಗಳ 129 ಸಂಸದರು (ಶೇಕಡಾ 23.76) ಸದನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

816 ಸದಸ್ಯರ ನೂತನ ವಿಸ್ತೃತ ಸದನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ 195 ಸಂಸದರು ಇರಲಿದ್ದು, ಅವರ ಒಟ್ಟು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯು ಶೇಕಡಾ 23.97ಕ್ಕೆ ಏರಲಿದೆ. ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಂತೆ, ಮರು ವಿಂಗಡಣೆಯು ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಅವಕಾಶದ ವಿಸ್ತಾರವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ, ಎಲ್ಲರ ಪಾಲು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ವಾದವು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ದೋಷಪೂರಿತ ವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ (NFHS-5) ದತ್ತಾಂಶವು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ‘ಒಟ್ಟು ಫಲವತ್ತತೆ ದರ’ (Total Fertility Rate- TFR) ಸ್ಥಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬದಲಿಕೆ ದರವಾದ 2.0 ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಯಾಗಿ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೇವಲ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೇಶದ ಇತರ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳು 2.1ರ ಬದಲಿಕೆ ದರಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಟಿಎಫ್ಆರ್ ಅನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ (1.6), ಪಂಜಾಬ್ (1.6), ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ (1.7), ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (1.7), ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ (1.4) ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಇದೀಗ ಸಮಗ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಧನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೃತಕ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಮೂಲಭೂತ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಲಿತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಮ್ಮತ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ಪ್ರತಿ ಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಸಮಾನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಂಚುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ’ವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ, 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ (Demographic Performance) ಎಂಬ ಮಾನದಂಡದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 12.5 ರಷ್ಟು ಭಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪುರಸ್ಕೃತಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ.

ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಗಡಿಗಳ ಭೌತಿಕ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಅದನ್ನೊಂದು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ನೂತನ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಿದ ಜನಗಣತಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಗಡಿಗಳ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಯಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮರುಚಿತ್ರಿಸುವ ಇದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕೋಟಾಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾಗಿ ನಿಖರವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿ ರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿ ಗಿಂತ ಇಂತಹ ಸಮಗ್ರ ವಿಧಾನವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಆಂತರಿಕ ವಲಸೆಯ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನರಸಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಅನೇಕರು ತಾವು ನೆಲೆಸಿದ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಚುನಾವಣಾ ನಕ್ಷೆಯು ಈ ಅಗಾಧವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗುತ್ತದೆ. ನವೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಕ್ಷೆಯು ಈ ನೈಜ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವು ವಲಸಿಗ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಎನ್ನುವ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಕಾಲೋಚಿತವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸುವ, ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿಸುವ ಒಂದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ, ದಶಕಗಳಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ದೂರವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನಿಖರವಾದ ದತ್ತಾಂಶದ ಕಡೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವುದು ಸುಲಲಿತ ಆಡಳಿತದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಶೀಲವಾಗಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಾಗಿ ‘ಸಮಾನ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ’ದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ತತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತವು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಧ್ವನಿಯೂ ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲೇಬೇಕು. ಆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಯು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಒಂದು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.