Vishweshwar Bhat Column: ಇದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ವಿಶೇ಼ಷ

ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದರೆ, ಅನೇಕ ಧೀಮಂತ ನಾಯಕರು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಆ ಇತಿಹಾಸದ ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವತಾರೆಯಂತೆ ಮಿನುಗುತ್ತಿರುವವರು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದಿವಂಗತ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಆಡಳಿತದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಮೈಸೂರಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಇಂದು ರಾಜ್ಯದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಳಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಕೇತ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವರುಣಾ ಹೋಬಳಿಯ ಸಿದ್ಧರಾಮನಹುಂಡಿ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿ ಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದರಾಮೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಬೋರಮ್ಮ ದಂಪತಿಯ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ಹಾದಿ ಹೂವಿನ ಹಾಸಿಗೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಕುರಿ ಕಾಯುತ್ತಾ, ಜಾನಪದ ಕಲೆಯಾದ ’ವೀರ ಕುಣಿತ’ದಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಅಂದು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ ತಾನು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ರಾಜ್ಯದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಭವಿಷ್ಯ ಬರೆಯುತ್ತೇನೆ ಎಂದು. ತಂದೆಗೆ ಮಗ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಿ ಎಂಬ ಆಸೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆಯ ಹಸಿವಿತ್ತು.

ಹಠಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ವಕೀಲಿಕೆ ಓದಿದ ಅವರು, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಮನುಷ್ಯನ ನೋವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಎಂಜಿನ್‌ ವಿಫಲವಾದರೆ ಮುಂದೇನು ?

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಹರಿಕಾರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರು ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 2794 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಈ ದಾಖಲೆ ಅಜೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 2023ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು, ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಳಿದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಅರಸು ಮತ್ತು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಇಬ್ಬರೂ ಮೈಸೂರು ಮಣ್ಣಿನವರೇ ಎಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಅರಸು ಅವರು ಹೇಗೆ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದವರ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರೋ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಆ ಹಾದಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಎಂದರೆ ಅದು ’ಅಹಿಂದ’ (ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ, ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ದಲಿತ ವರ್ಗಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ) ಚಳವಳಿ.

ಜೆಡಿಎಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರ ರಾಜಕೀಯ ಭವಿಷ್ಯ ಮುಗಿಯಿತು ಎಂದು ಟೀಕಾಕಾರರು ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸೋಲೊಪ್ಪದ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಈ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹೋರಾಟವೇ ಅವರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು ಮತ್ತು 2013ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟಿತು.

ಸಮಾಜದ ತಳಮಟ್ಟದ ಜನರೇ ನನ್ನ ದೇವರು ಎಂದು ನಂಬಿದವರು ಅವರು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅಂದರೆ ನೆನಪಾಗುವುದು ಅವರ ’ಭಾಗ್ಯ’ಗಳ ಸರಣಿ. ’ಹಸಿದವನಿಗೆ ಅನ್ನದ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘ಅನ್ನಭಾಗ್ಯ’ ಯೋಜನೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸಿತು.

ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಡವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಊಟ ನೀಡುವ ಇಂದಿರಾ ಕ್ಯಾಂಟೀನ, ಶಕ್ತಿ, ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಗೃಹಜ್ಯೋತಿ ಮುಂತಾದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡುವ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆ’ಗಳು ಅವರ ಬಡವರ, ದೀನದಲಿತರ ಪರ ಕಾಳಜಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾದವು. ಕೇವಲ ಈ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲದೇ, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರೂ ಹೌದು.

ರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ (15 ಬಾರಿ) ಬಜೆಟ್ ಮಂಡಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ಇವರ ಹೆಸರಲ್ಲಿದೆ. ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಇವರಿಗಿರುವ ಹಿಡಿತ, ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷ ದವರೂ ಮೆಚ್ಚುವಂಥದ್ದು. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತರಹದ ಗತ್ತು ಇದೆ. ಅವರು ಯಾರನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವವರಲ್ಲ. ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಅವರ ಸ್ವಭಾವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ.‌

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಲೋಹಿಯಾ ಅವರ ಸಮಾಜವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಅವರು, ನಾನು ಹಿಂದೂ ಹೌದು, ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯತ್ವ ಇರುವ ಹಿಂದೂ’ ಎಂದು ಎದೆತಟ್ಟಿ ಹೇಳುವ ಧೈರ್ಯವಂತ. ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆಳಿದವರಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಆಳಿದವರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಕಿದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಿಗೆ ದಾರಿದೀಪ ವಾಗಲಿವೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಹಳ್ಳಿ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬ ಇಡೀ ರಾಜ್ಯದ ’ಅಧಿಪತಿ’ಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಕಥೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಉದಾಹರಣೆ.