K V Chandramouli Column: ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂತ್ರಧಾರ: ಇದು ಆರೋಪವೇ ಅಥವಾ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಕೃತ ವಾಚನವೇ ?

ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ

ಕೆ.ವಿ.ಚಂದ್ರಮೌಳಿ

ಮೋಹನ್ ವಿಶ್ವ ಅವರ ‘ವೀಕೆಂಡ್ ವಿತ್ ಮೋಹನ್’ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ (ಫೆ.28) ‘ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂತ್ರಧಾರ ನೆಹರು’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಲೇಖನವು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರೆ ಹಾಕುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.

ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರನ್ನು ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲ ವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಈ ನಿಲುವು, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಿಂತ ರಾಜಕೀಯ ಭಾವೋದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ಸರಳೀಕೃತ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವೆಂಬುದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಏಕಾಂಗ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಫಲ ವಲ್ಲ; ಅದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಸವಾಲುಗಳು, ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪರಂಪರೆ, ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಫಲ.

1947ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಎದುರಿಸಿದ ವಿಭಜನೆಯ ದುಃಖ, ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾರಿ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಖಾಲಿಯಾದ ಖಜಾನೆ- ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸೂತ್ರಧಾರಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿಕೃತಿ ಯೇ ಆಗಿದೆ.

ನೆಹರು ಅಧಿಕಾರಾಸಕ್ತ ನಾಯಕರೇ?

ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರು ಅಧಿಕಾರಾಸಕ್ತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾರ್ಥಪರ ನಾಯಕ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಹರು ಅವರು 1920ರಿಂದ 1947ರ ವರೆಗೆ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು ಎಂಬುದು Selected Works of Jawaharlal Nehru (Vol.1-15) ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.

ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1930ರ ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ, 1942ರ ‘ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ’ ಚಳವಳಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಅಧಿಕಾರವೇ ಜೀವನದ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ತನ್ನ ಯೌವನದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಸತ್ಯ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರವೂ ನೆಹರು ನಿರಂಕುಶ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀ ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಲೋಕಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆ ಗಳನ್ನು (1952-1964) ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಸದಾ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದದ್ದು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಚರ್ಚೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದುದು ಅವರ ಆಡಳಿತ ಶೈಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು.

ಇದಲ್ಲದೆ, 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇನ್ನೂ ಶೈಶವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ನೆಹರು ತುರ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಒತ್ತುನೀಡಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಸತ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಎಲ್ಲಾ ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಆಧಾರಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು, ‘ನೆಹರು ಅಧಿಕಾರಾಸಕ್ತ ನಾಯಕರಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ನಾಯಕ’ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Raghava Sharma Nidle Column: ಹಾಗಾದರೆ ದಿಲ್ಲಿ ಅಬಕಾರಿ ನೀತಿ ಹಗರಣ ನಡೆದೇ ಇಲ್ಲವೇ ?

ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌ರನ್ನು ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಿದರು ಎಂಬ ಆರೋಪ

ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಿದರು/ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿಸಿದರು ಎಂಬ ಆರೋಪವು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದರೂ, ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಥ್ಯಾಧಾರವಿಲ್ಲ. 1952ರ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವ ತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸೋತದ್ದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್-ವಿರೋಧಿ ಮೈತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು; ಅದನ್ನು ನೆಹರು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಷಡ್ಯಂತ್ರವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸು ವುದು ದಾಖಲೆಗಳ ವಿಕೃತಿ.

ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಇದೇ ನೆಹರು ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಕಾನೂನು ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಸಂವಿಧಾನ ರಚನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು.

ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು (1948-49) ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸ್ವತಃ ಹಲವಾರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಸಹಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕುರಿತ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೆಹರು ಒಪ್ಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಿದ್ದರೂ, ಅದು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಚರ್ಚೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ನೆಹರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳಿದರು ಎಂಬ ವಾದವು ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ, ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನಾಯಕರ ಸಂಬಂಧವು ವಿರೋಧದ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ತಾತ್ವಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸಹಕಾರದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧವಾಗಿತ್ತು. ದಾಖಲೆಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಗಳು ನಿಲ್ಲಬೇಕಾದ್ದೇ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ.

ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರೇ?

ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಸಿಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು ಎಂಬ ವಾದವು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕ ವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರ್ಕೈವ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ದಾಗ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೀಡುವ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಲಿಖಿತ ಆಫರ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಇದ್ದುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹಾ, ಶಶಿ ತರೂರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕರು ಈ ವಾದವನ್ನು post-facto political myth ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Mohan Vishwa Column: ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂತ್ರಧಾರ ನೆಹರು

1950ರ ದಶಕದ ಶೀತಲ ಸಮರದ ತೀವ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಶಾಶ್ವತ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಾದರೆ ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಾಳಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬದ್ಧರಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಆಯ್ದು ಕೊಂಡ ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿಯು ಭಾರತವನ್ನು ಮಹಾಶಕ್ತಿಗಳ ಪೈಪೋಟಿಯಿಂದ ದೂರವಿಟ್ಟು, ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ಗುರುತನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ನೀತಿಯ ಫಲವಾಗಿಯೇ ಭಾರತವು ಏಷ್ಯಾ-ಆಫ್ರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ನಾಯಕನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.

ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವುದು- ಶೀತಲ ಸಮರದ ಕಾಲದ ಯಾವುದಾದರೂ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪಾಳಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗುವುದನ್ನು ನೆಹರು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದ ನಿರ್ಧಾರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿಯೇ.

ಹೀಗಾಗಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು ಎಂಬ ಆರೋಪ ವು ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ರಾಜಕೀಯ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರ; ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲೀನ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಿದ ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೈಫಲ್ಯವೇ, ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯೇ?

1962ರ ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವೈಫಲ್ಯವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಅಪೂರ್ಣ ಹಾಗೂ ಏಕಮುಖ ಓದು. ಈ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಹಲವಾರು ಆಳವಾದ ಅಂಶ ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಗಡಿ ರೇಖೆಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಹೊನ್ ರೇಖೆಯ ಕುರಿತು ಚೀನಾದ ವಿರೋಧ), 1950ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಿಂದ ಟಿಬೆಟ್ ವಿಲೀನ, ಹಾಗೂ ಶೀತಲ ಸಮರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು.

ಈ ಅಂಶಗಳು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಫಲವೆಂದು ಕಾಣುವು ದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳ ವೇಳೆ (1962) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಸೋಲಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಂಸತ್ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

ಅವರು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂದೆ ನೈತಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಸ್ವೀಕಾರವು ನಾಯಕತ್ವದ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಲ್ಲ; ಅದು ರಾಜಕೀಯ ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ.

ಅಲ್ಲದೆ, ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಸುಧಾರಣೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾತ್ಮಕ ಮರುಚಿಂತನೆಗೆ ನೆಹರು ಸರಕಾರ ಮುಂದಾದುದು ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, 1962ರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೇವಲ ನೆಹರು ವೈಫಲ್ಯವೆಂದು ಸೀಮಿತ ಗೊಳಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವ ಸರಳೀಕರಣ ವಾಗಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಕ್ಸೈ ಚಿನ್ ಕುರಿತು ವಿಕೃತ ಉಲ್ಲೇಖ

ಅಕ್ಸೈ ಚಿನ್ ಕುರಿತು ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಹೇಳಿದ ‘ಅಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಕಡ್ಡಿಯೂ ಬೆಳೆಯು ವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ‘ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದರ’ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ವಿಕೃತಿ. ನೆಹರು ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆ 1959-60ರ ಅವಧಿ ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸದೀಯ ಚರ್ಚೆಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಂಸತ್ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನವಸತಿ ಕೊರತೆ, ಕಠಿಣ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಳಕೆಯ ಮಿತಿಗಳು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಅಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅದೇ ಸಂಸತ್ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಅವರು, ‘ಅಕ್ಸೈ ಚಿನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಭಾರತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಕಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ (1959, 1960) ಅವರು ಚೀನಾದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಅಕ್ಸೈ ಚಿನ್ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಒಂದೇ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು, ಅದನ್ನು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯೆಂಬಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸದ ನೈತಿಕತೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು. ದಾಖಲೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಓದು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಅಕ್ಸೈ ಚಿನ್ ಕುರಿತು ನೆಹರು ಅವರ ನಿಲುವು ಸಾರ್ವ ಭೌಮತೆಯ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ: ನೆಹರು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ

ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನೆಹರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಇತಿಹಾಸಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ, ದಾಖಲೆಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ದೃಢ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ನೆಹರು ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಕೇವಲ ತಕ್ಷಣದ ಯುದ್ಧ ಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಫಲವಾಗಿಯೇ 1948ರಲ್ಲಿ ‘ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಆಯೋಗ’ದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಅಣುಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ರೀತಿ, 1958ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO) ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು.

ಇಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ರಾಡಾರ್‌ಗಳು, ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು- ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೆಹರು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಮ್ಮಿದ ಕಾರ್ಯನೀತಿ-ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಫಲಶ್ರುತಿಗಳೇ. ಜತೆಗೆ, 1951ರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಂಥ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲ; ಅವು ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಒದಗಿಸಿದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.

ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು, ಅಂದರೆ ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಯಂತ್ರೋ ಪಕರಣ ಘಟಕಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೆಹರು ಕಾಲದ ನೀತಿಗಳ ಫಲಶ್ರುತಿಗಳೇ.

ಸಂಸತ್ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ದಾಖಲೆಗಳು (1950-60ರ ದಶಕ) ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಖರೀದಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಕುಚಿತ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನೆಹರು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದ್ದರು. ಬದಲಾಗಿ, ‘ಸ್ವದೇಶಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ + ವಿಜ್ಞಾನ + ಶಿಕ್ಷಣ = ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ’ ಎಂಬ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕರಣ ವನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.

ಹೀಗಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನೆಹರು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬ ಆರೋಪವು ತಕ್ಷಣದ ಯುದ್ಧ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಓದಿದ ಪರಿಣಾಮ ಮಾತ್ರವಷ್ಟೇ. ದಾಖಲೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನವು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ನೆಹರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸ ಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.

ಇಂದು ಭಾರತವು ಸ್ವದೇಶಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದೇ ಹೌದಾ ದಲ್ಲಿ, ಅದರ ತಳಹದಿಯನ್ನು ನೆಹರು ಯುಗದಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ- ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಲ್ಲ, ಇತಿಹಾಸದ ದಾಖಲೆ.

ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವ ನಾಯಕರಲ್ಲ. ಅವರ ನಿರ್ಧಾರಗಳು, ಆದ್ಯತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಆಯ್ಕೆಗಳು- ಎಲ್ಲವೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ತೆರೆದ ವಿಷಯಗಳೇ. 1962ರ ಯುದ್ಧವಾಗಲಿ, ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಯಾಗಲಿ, ವಿದೇಶಾಂಗ ತಂತ್ರವಾಗಲಿ- ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸು ವುದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆದರೆ ಆ ವಿಮರ್ಶೆಯು ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕೇ ಹೊರತು, ನಂತರದ ರಾಜಕೀಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಆರೋಪಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ.

‘ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸೂತ್ರಧಾರ’ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಹರುರ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸುವುದು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಗಂಭೀರ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂವಿಧಾನ ಸಭಾ ಚರ್ಚೆಗಳು, ಸಂಸತ್ ದಾಖಲೆಗಳು, ನೆಹರು ಅವರ ಭಾಷಣಗಳು, ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ನಾಯಕರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಂಥ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊರತಾದ ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತವೆ.

ನೆಹರು ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ, ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ, ವೈeನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾತ್ಮಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂಬ ದೃಢ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಈ ಅಡಿಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಇಂದಿನ ಭಾರತವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅಸಾಧ್ಯ.

ಇತಿಹಾಸದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸರಳ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು ಸುಲಭ; ಆದರೆ ಅದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಲ್ಲ. ನೆಹರು ಅವರ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರೂ, ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗದು. ಅವರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲಕಾರಣರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ವಸಾಹತುಶಾಹಿಯ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಹೊರ ಬಂದ ದೇಶವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸವಾಲು ಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ನಾಯಕ.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸೋಣ, ಖಂಡಿತ. ಆದರೆ ಅದು ದಾಖಲೆಗಳ ಬೆಳಕಿ ನಲ್ಲಿ, ಸಂದರ್ಭಗಳ ಅರಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷದ ನೆರಳಿಲ್ಲದೆ ಆಗಬೇಕು. ನೆಹರು ಅವರನ್ನು ದೇವರಂತೆ ಪೂಜಿಸುವುದೂ ತಪ್ಪು, ದೋಷಾರೋಪದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದೂ ತಪ್ಪು. ಅವರು ಇತಿಹಾಸದ ವ್ಯಕ್ತಿ; ಅವರಲ್ಲಿ ಮಿತಿಗಳೂ ಇದ್ದವು, ಜತೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳೂ ಅವರಿಂದ ಹೊಮ್ಮಿದವು. ನೆಹರು ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾತೃ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯದಿರೋಣ...

(ಲೇಖಕರು ಬಾಯ್ಲರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಿವೃತ್ತ ಉಪನಿರ್ದೇಶಕರು)