ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ, ಭವಿಷ್ಯ ಸನ್ನದ್ಧ ‘ಎಂಎಂಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ-2026’ರ ಒಳನೋಟ

ಪ್ರೊ. ಧೀರಜ್ ಕುಮಾರ್

ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ-2026 ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ಬದಲಿಗೆ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ಖನಿಜಗಳು-ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಖನಿಜಗಳು ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ಸುಧಾರಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವ ಅಂದಾಜುಳ್ಳ, ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನೀತಿಯ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಖನಿಜ ವಲಯದ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲೆಂದರೆ ಅದು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯೋಜನೆಯ ಕೊರತೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪರಿಶೋಧನೆ, ಸುಧಾರಿತ ಖನಿಜ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಗೆ ಉದ್ಯಮ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಗಣನೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ನೀತಿಯು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗೋಚರತೆ ಒದಗಿಸಿದಾಗ ಅಂತಹ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅವಕಾಶದ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಹರಾಜು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ 1,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಭಾರತವು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಉತ್ಪಾದನಾ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗದಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಗೆ ಶೇ.2ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಈ ಪಾಲನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತಗೆ ಉಕ್ಕು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ನಂತಹ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬಹುದು.

ಆಮದಿನ ಮೇಲಿನ ಭಾರತದ ಅವಲಂಬನೆಯು ದೇಶೀಯ ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವೇಗಗೊಳಿಸುವ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು 10,12,529 ಕೋಟಿ ರೂ. ಮೌಲ್ಯದ ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿನ ಬಾಹ್ಯ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸುಧಾರಣೆಯು ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲೂ ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಖನಿಜ ಹರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರೀಮಿಯಂಗಳು, ರಾಯಧನಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಎಂಎಫ್ ಮತ್ತು ಎನ್ಎಂಇಟಿಯಂತಹ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಇದು ರಚನಾತ್ಮಕ ಹರಾಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಪಾವತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ, ರಾಯಧನ, ಡಿಎಂಎಫ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸುಂಕಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 96% ಆದಾಯವು ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ‘ಎಂಎಂಡಿಆರ್ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ-2026’ರ ನಂತರವೂ ಈ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆ ರಚನೆಯು ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ನ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯವು ಶೇ.16.20ರ ಸಂಯುಕ್ತ ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರದಲ್ಲಿ (ಸಿಎಜಿಆರ್) ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದು ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆಲೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

2020-21 ರಿಂದ 2025-26ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ರಾಜ್ಯಗಳು ರಾಯಧನ, ಡಿಎಂಎಫ್ ಮತ್ತು ಜಿಎಸ್ಟಿಯಂತಹ ಇತರ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೇವಲ 100 ಹರಾಜು ಗಣಿಗಳಿಂದ ಹರಾಜು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ರೂಪವೊಂದರಲ್ಲೇ 96,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬದಲು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹರಾಜು ಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಅವಕಾಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಣಕಾಸಿನ ನೀತಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಏಕರೂಪದ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಷ್ಟೂ ಅದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅದು ಭಾರತೀಯ ಖನಿಜ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಖನಿಜ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹರಾಜಿಗೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಡುವಿನ ಸಮಯದ ಅಂತರವು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಡೇಟಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಕ ಈ ಚಕ್ರವನ್ನು ಶೇ.30-40 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಖನಿಜ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆಯ ಒಳಹರಿವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಸಶಕ್ತ ಆಡಳಿತವು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿಯೇ.

ಖನಿಜ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ, ಇದನ್ನು ಅವಕಾಶದ ನಷ್ಟ ಎಂದು ನೋಡಬಾರದು. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಗಣಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಆದಾಯದ ಬಹುಪಾಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವೇಗವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಕ್ರಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಯಲ್ಟಿ ಒಳಹರಿವು, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಜೊತೆಗೆ, ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ಮತ್ತು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತೇನೆ - ಇದು ಭಾರತವನ್ನು ಕೇವಲ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ, ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಗಣಿ ಖಾತೆ ಸಚಿವರಾದ ಶ್ರೀ ಜಿ. ಕಿಶನ್ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ತಕ್ಷಣದ ಆದಾಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಖನಿಜ ಭದ್ರತೆ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದೇಶದತ್ತ ನೋಡುತ್ತದೆ.