Vishweshwar Bhat Column: ಟೆಲ್‌ ಅವಿವ್‌ʼನ ಮನೆ ಗೋಡೆಯೂ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ!

ಇದೇ ಅಂತರಂಗ ಸುದ್ದಿ

ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನ ಸುಂದರ ಬೀದಿಗಳು, ಕೆಫೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಒಳಗೂ ಒಂದು ಕಟುಸತ್ಯ ಅಡಗಿದೆ. ಅದೇ ‘ಮಮದ್’. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಾವು-ಬದುಕಿನ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಭದ್ರಕೋಟೆ. ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ನಾಗರಿಕರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆ, ಈ ‘ಮಮದ್’ ಎಂಬ ಬಾಂಬ್ ನಿರೋಧಕ ಕೊಠಡಿ ಗಳು ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿವೆ.

‘ಮಮದ್’ ಎಂದರೇನು?

ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಮಮದ್’ ಎಂದರೆ ‘ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಸತಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳ’ ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಮನೆಯ ಒಳಗೇ ಇರುವ ಒಂದು ಬಲವಾದ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕೊಠಡಿ. 1990-91ರ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ರಾಕೆಟ್ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದ ನಂತರ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಸರಕಾರ ಒಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಅದರಂತೆ, 1992ರ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊಸ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಒಂದು ‘ಮಮದ್’ ಇರಲೇಬೇಕು.

ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೊಠಡಿಗೂ ‘ಮಮದ್’ಗೂ ಆಕಾಶ-ಭೂಮಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಅತ್ಯಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರು ತ್ತದೆ. ಈ ಕೊಠಡಿಯ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದಪ್ಪನೆಯ ಮತ್ತು ಬಲವರ್ಧಿತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಸ್ಫೋಟದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿತವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮರದ ಬಾಗಿಲುಗಳಲ್ಲ. ಇವು ಗಾಳಿಯಾಡ ದಂತೆ (ಅಜ್ಟಿಠಿಜಿಜeಠಿ) ಮುಚ್ಚಬಲ್ಲ ಭಾರಿ ತೂಕದ ಉಕ್ಕಿನ ಬಾಗಿಲುಗಳು. ಇವು ರಾಕೆಟ್ ಚೂರುಗಳು ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅನಿಲ ಒಳಬರದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷಗಳ ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹದ ಮರುಜನ್ಮ

ಆಧುನಿಕ ಮಮದ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ದಾಳಿ ನಡೆದರೆ ಉಸಿರಾಡಲು ಅನುಕೂಲ ವಾಗುವಂತೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಏರ್ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊಠಡಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಅದರ ಬಳಕೆ. ಸೈರನ್ ಇಲ್ಲದ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಮನೆಯ ಇತರ ಕೊಠಡಿಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಅನೇಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೊಠಡಿಯನ್ನೇ ಮಕ್ಕಳ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ, ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಕೋಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿ ಮಕ್ಕಳು ಶಾಂತವಾಗಿ ಮಲಗಲು ಈ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಗಳೇ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಕೋಣೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಅತಿಥಿ ಗೃಹವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಯಾವಾಗ ಯುದ್ಧದ ಸೈರನ್ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಕೇವಲ 62 ರಿಂದ 90 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಒಳಗೆ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬ ಈ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಓಡಿ ಬರಬೇಕು. ಮಲಗಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳು ಎಚ್ಚರವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಈ ಕೋಣೆ ಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಭಾರವಾದ ಉಕ್ಕಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಅರೆಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಡ್‌ರೂಮ್ ‘ಬಾಂಬ್ ಶೆಲ್ಟರ್’ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:Vishweswhar Bhat Column: ಇಸ್ರೇಲಿಗೆ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಸೋಲುವ ಆಯ್ಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ, ಸೋತರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಇಲ್ಲ !

ಇದು ಇಸ್ರೇಲ್ ಜೀವನದ ಕಟುವಾಸ್ತವ. ಹೊರಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಹಾರಾಡು ತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಳಗೆ ಮಮದ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಒಬ್ಬರ ಕೈಯನ್ನು ಒಬ್ಬರು ಹಿಡಿದು ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ. ದಪ್ಪನೆಯ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಡೆಯ ಆಚೆ ಸಾವು ಹೊಂಚು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಈ ಮಮದ್ ಅವರಿಗೆ ಮರುಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊಠಡಿಗಳು ಕೇವಲ ಭೌತಿಕ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತವೆ.

‘ನಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಮದ್ ಇದೆ’ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೇ ಜನರಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ನೀವು ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ನಗರದ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗಡಸುತನ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದರಂತೆ ಬರುವ ಈ ಮಮದ್ ಕೊಠಡಿಗಳು ಇಡೀ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ಭದ್ರವಾದ ‘ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬೆನ್ನೆಲುಬನ್ನು’ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧದ ಭೀತಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಮದ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾಂಬ್ ಶೆಲ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಓಡಬೇಕಾಗು ತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ, ಇಂದು ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನಲ್ಲಿ ಮನೆ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸುವಾಗ ‘ಮಮದ್’ ಇದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.

‘ಮಮದ್’ ಎಂಬುದು ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಜನರ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಸಂಕೇತ. ದಾಳಿಗಳು ನಡೆಯು ತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬದುಕು ನಿಲ್ಲಬಾರದು ಎಂಬ ಅವರ ಹಠಕ್ಕೆ ಈ ಕೊಠಡಿಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ. ಬೆಳಗ್ಗೆ ರಾಕೆಟ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ಮಮದ್ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸಂಜೆ ಸೈರನ್ ನಿಂತ ಮೇಲೆ ಅದೇ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat : ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಉತ್ತರ: ಜಗತ್ತಿಗೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಮಾದರಿ

ಸಾವು ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ಬರಬಹುದು ಎಂಬ ಅರಿವಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ದಪ್ಪ ಗೋಡೆ ಯನ್ನು ನಂಬಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿ ನಮಗೆ ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನ ಪ್ರತಿ ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯೂ ಮೌನವಾಗಿ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ- ಅದು ಅಳಿವಿನ ಭಯವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಬದುಕಿ ಉಳಿಯುವ ಅದಮ್ಯ ಚೇತನದ ಕಥೆ.

ಹಳೆಯ ನಗರದ ಸುರಕ್ಷಾಕ್ರಮ

ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಮಮದ್’ ಮನೆಗೊಂದು ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಹಳೆಯ ನಗರಗಳ (ಓಲ್ಡ್ ಸಿಟಿ) ಸುರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಬೇರೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಜೆರುಸಲೆಮ, ಜಾಫಾ, ಅಕ್ಕೊ ಮತ್ತು ಸಫೇದ್‌ನಂಥ ನಗರಗಳು ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ಕೇವಲ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಚಾಣಾಕ್ಷತನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.‌

ಹಳೆಯ ನಗರಗಳ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಅಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನ ಹಳೆಯ ನಗರವು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಬೃಹತ್ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸುಲೈಮಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಈ ಗೋಡೆಗಳು ಎಷ್ಟು ದಪ್ಪವಾಗಿವೆ ಎಂದರೆ, ಇಂದಿಗೂ ಅವು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಸ್ಫೋಟಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು.

ಗೋಡೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇಂದು ಇವು ಪ್ರವಾಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಇಡೀ ನಗರದ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್‌ನ ಹಳೆಯ ನಗರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ‘ಭೂಗತ ಜಗತ್ತೇ’ ಇದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಅಥವಾ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯ ದಂತೆ ಸೈನಿಕರು ಚಲಿಸಲು ಈ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ವಿಮಾನದ ಹಿಂಭಾಗ ನೆಲಕ್ಕಪ್ಪಳಿಸಿದರೆ ?

ಅಕ್ಕೊ ನಗರದಲ್ಲಿ 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ‘ನೈಟ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲರ್ಸ್’ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ಭೂಗತ ಸುರಂಗಗಳಿವೆ. ಇಂದು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇವು ಅಂದು ಆಪತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ತುದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರುವ ರಹಸ್ಯ ಹಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಹಳೆಯ ನಗರಗಳ ಬೀದಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಕಿರಿದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರು ಹೋಗುವುದೂ ಕಷ್ಟ. ಇದು ಕೇವಲ ಜಾಗದ ಅಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರ!

ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯ ಅಥವಾ ವಾಹನಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ನಗರದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಈ ಕಿರಿದಾದ ದಾರಿಗಳು ಸಹಕಾರಿ. ಅಪರಿಚಿತರು ಈ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗೊತ್ತಿರುವ ರಹಸ್ಯ ಗಲ್ಲಿಗಳು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲ ಕ್ಕೀಡುಮಾಡಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.

ಹಳೆಯ ನಗರಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮನೆಗಳ ಗೋಡೆಗಳು ಸುಮಾರು 2 ರಿಂದ 3 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪವಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಗಿಯೇ ಬಾಂಬ್ ಶೆಲ್ಟರ್‌ಗಳಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಿಟಕಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಯಾರೂ ಸುಲಭ ವಾಗಿ ಒಳಗೆ ನುಗ್ಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಂಗಮವನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಹಳೆಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಪ್ರತಿ ಮೂಲೆಯಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದಕಗಳು (ಸೆನ್ಸರ್) ಇವೆ. ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಮಮದ್’ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ನಗರದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್‌ಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು ಅಥವಾ ಪುರಾತನ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾಂಬ್ ಶೆಲ್ಟರ್‌ ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದೆ. ಸೈರನ್ ಕೇಳಿಸಿದಾಗ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

ಮಬತ್ 2000 ಅಂದರೇನು?

ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನ ಹಳೆಯ ನಗರ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಮಾತ್ರ ವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಿಗಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯೂ ಇದೆ. ಸುಮಾರು 0.9 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಈ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಪೊಲೀಸ್ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಅದ್ಭುತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೇ ’ಮಬತ್ 2000’.

‘ಮಬತ್’ ಎಂದರೆ ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ನೋಟ’ ಅಥವಾ ‘ವೀಕ್ಷಣೆ’ ಎಂದರ್ಥ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನ ಹಳೆಯ ನಗರವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಕಣ್ಗಾವಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

ಏನಿದು ‘ಮಬತ್ 2000’?

ಇದು ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನ ಹಳೆಯ ನಗರದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಡಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಹೈ-ಟೆಕ್ ಕೆಮರಾಗಳ ಒಂದು ಜಾಲ. 2000ನೇ ಇಸವಿಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ನಗರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇಂಚು ಜಾಗದ ಮೇಲೆ 24/7 ಕಣ್ಣಿಡುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆ ನಡೆದರೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು.

ಹಳೆಯ ನಗರದ ಕಿರಿದಾದ ಗಲ್ಲಿಗಳು, ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳ ಬಳಿ ಈ ಕೆಮರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಕೇವಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿಸಿಟಿವಿಗಳಲ್ಲ; ಇವು 360 ಡಿಗ್ರಿ ತಿರುಗಬಲ್ಲ, ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಝೂಮ್ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸ ಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕತ್ತಲಲ್ಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಬಲ್ಲ (Night Vision) ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.

ಇಂದು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 400ರಿಂದ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಶ್ವತ ಕೆಮರಾಗಳಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಇತರ ಸಂವೇದಕಗಳು (ಸೆನ್ಸರ್) ಇವುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

‘ಮಬತ್ 2000’ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದರ ‘ಮುಖ ಗುರುತಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ’. ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ʼವೇರ್, ಜನರ ಮುಖಗಳನ್ನು ಡೇಟಾ ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಗರದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಈ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಅತಿಯಾದ ಜನದಟ್ಟಣೆ ಉಂಟಾದರೆ ಅಥವಾ ಜನರ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ಜಗಳ ನಡೆದರೂ, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಹಳೆಯ ನಗರದ ಒಂದು ರಹಸ್ಯ ಮತ್ತು ಭದ್ರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿರುವ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಗಲ್ಲಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಅನಾಹುತ ನಡೆದರೆ, ತಕ್ಷಣ ಹತ್ತಿರದ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೊಲೀಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗು ತ್ತದೆ.

ಇದರ ವಿಶೇಷ ಅಂದ್ರೆ, ಕಂಟ್ರೋಲ್ ರೂಮ್‌ನಿಂದಲೇ ಪೊಲೀಸರು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಶಂಕಿತರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಬಹುದು. ಹಳೆಯ ನಗರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಈ ಕೆಮರಾಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೆಮರಾ ಕಣ್ಣಿದೆ ಎನ್ನುವುದೇ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.

ಕಿಟಕಿಗಳ ಸಂದಿಯಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ ಕಲ್ಲುಗಳ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಅಥವಾ ಕಮಾನು ಗಳ ಕೆಳಗೆ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.

ಇಂಥ ಬೃಹತ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವರದಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪ್ಯತೆಯ (Privacy) ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಪೊಲೀಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ‘ಮಬತ್ 2000’ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಪ್ರಭಾವ

ಯಾವುದೇ ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡುವಾಗ ನಮಗೆ ಅಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳು ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ಸಹ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಅಂದ್ರೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರದ, ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಾಂಗದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲದ ‘ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ’ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಸ್ತೆ ಇರುವುದು!

ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಈ ಭಾಷೆಯ ಜನಕ ಎಲ್.ಎಲ್.ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಸ್ತೆಯಿದೆ. ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಎಂಬುದು ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕಾಸದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲ. ಇದನ್ನು 1887ರಲ್ಲಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ನೇತ್ರತಜ್ಞ ಎಲ್.ಎಲ್. ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್ ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.

ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್ ಬೆಳೆದದ್ದು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಘರ್ಷವಿದ್ದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ. ಭಾಷೆಯ ಅಡೆತಡೆಗಳೇ ಜನರ ನಡುವಿನ ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.

ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಿದ್ದರೆ, ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲೆಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ಆಶಯವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರು ಕಲಿಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾದ, ವ್ಯಾಕರಣದ ತೊಡಕುಗಳಿಲ್ಲದ ‘ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ’ ಭಾಷೆ‌ ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.

‘ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ’ ಎಂದರೆ ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಆಶಾವಾದಿ’ ಎಂದರ್ಥ. ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ‘ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ನಗರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಹೆಸರಿನ ಬೀದಿ ಇರುವುದು ಆಕಸ್ಮಿಕವೇನಲ್ಲ. ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್ ಒಬ್ಬ ಯಹೂದಿ ಮೂಲದವರು. ಅವರ ಭಾಷಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯಹೂದಿಗಳು ಸಕ್ರಿಯ ವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ಯಹೂದಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಆಧುನಿಕ ಕೇಂದ್ರ ವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರ ಸ್ಮರಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ.

ಇಸ್ರೇಲ್ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ದರು. ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಭಾಷೆಯು ‘ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು’ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನ ಉದಾರವಾದಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂಥದ್ದು. ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ನಗರವು ಜಗತ್ತಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಒಂದು ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಶಾಂತಿ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನ ‘ಡಿಜೆಂಗೊಫ್ ಸೆಂಟರ್’ ಬಳಿಯೇ ‘ರೆಹೋವ್ ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್’ ಇದೆ. ಇದು ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಂದು.

ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್ ಅವರ ಜೀವನವು ಕೇವಲ ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ‘ಹೋಮರನಿಸಂ’ ಎಂಬ ತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ, ಮನುಷ್ಯ‌ ನು ತನ್ನ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ‘ಮನುಕುಲದ ಸದಸ್ಯ’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ತನ್ನ ಹೃದಯಭಾಗದ ರಸ್ತೆಗೆ ಇಡುವ ಮೂಲಕ ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ತನ್ನ ವೈಶಾಲ್ಯ ವನ್ನು ಮೆರೆದಿದೆ.

ಒಂದು ದೇಶದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲದ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುವ ‘ಕೃತಕ’ ಭಾಷೆಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಹೆಸರಿಡುವುದು ಆ ನಗರದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಟೆಲ್ ಅವಿವ್ ಕೇವಲ ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯ ಕೇಂದ್ರವಲ್ಲ. ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ವಿವಿಧ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಕಿಟಕಿ. ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರಬ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ರಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಗಮವಿದೆ.

ಈ ನಡುವೆ ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ‘ತಟಸ್ಥ’ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಶಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಹೊಸತನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮುಂದು. ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊದಂಥ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 20 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಮಾತನಾ ಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ, ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯುಯೊಲಿಂಗೊದಂಥ ಆಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಯಾವುದೇ ದೇಶದ ಗಡಿಗಳಿಲ್ಲದ ಈ ಭಾಷೆಗೆ ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೌತಿಕ ವಿಳಾಸ ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಪ್ರೇಮಿ ಗಳಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ.

ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನ ಎಸ್ಪೆರಾಂಟೊ ಮತ್ತು ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್ ರಸ್ತೆಗಳು ನಮಗೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ‌ ವಾದ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತವೆ-‘ಭಾಷೆಯು ಜನರನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಡೆ ಯಾಗಬಾರದು, ಬದಲಿಗೆ ಜನರನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಬೇಕು’. ಜಾಮೆನ್‌ಹಾಫ್ ಅಂದು ಕಂಡ ಕನಸು ಇಂದಿಗೂ ಟೆಲ್ ಅವಿವ್‌ನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ‘ಮನುಕುಲ ಒಂದೇ’ ಎಂಬ ಉದಾತ್ತ ಚಿಂತನೆಗೆ ನೀಡಿದ ಗೌರವ. ಇಂಥ ಮನಸ್ಥಿತಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬೆಳೆದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾದ ಶಾಂತಿ ಸಾಧ್ಯ.