K V Chandramouli Column: ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್‌ ವರದಿ: ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಒಕ್ಕಲೆಬ್ಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ

ಕಾಡು-ಪಾಡು

ಕೆ.ವಿ.ಚಂದ್ರಮೌಳಿ

ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ, 1986 ಪ್ರಮುಖ ವಾದುದು. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಕಾಯಿದೆ, 2002, ವನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾನೂನು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ, 1972 ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯಿದೆ, 2006ಗಳೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ಇಎಸ್‌ಎ) ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯ (Eco Sensitive Zone- ESZ) ಒಂದೇ ಕಾನೂನು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲ. ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಇಎಸ್‌ಎ ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇಎಸ್‌ಝಡ್ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಉದ್ದೇಶ ರೈತರು ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಲ್ಲ; ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿತವಾಗಿರುವು ದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಇಎಸ್‌ಎಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂತಿಮ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜೀವನೋಪಾ ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: K V Chandramouli column: ಕಸ್ತೂರಿ ವರದಿ: ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುನರ್‌ ಪರಿಶೀಲನೆಯೇ ಮಾರ್ಗ

ಹಾಗಾದರೆ ರೈತನಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ವರದಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು? ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮೂಲ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಸಬಹುದು: No Displacement- No Livelihood Loss- Strict Ecological Protection. ಸ್ಥಳಾಂತರವಿಲ್ಲ- ಜೀವನೋಪಾಯ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ- ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಇವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿ ತತ್ವಗಳಲ್ಲ. ಸರಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಇವೆರಡನ್ನೂ- ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯ- ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

1. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕೃಷಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ: ಕಾಫಿ, ಅಡಿಕೆ, ಮೆಣಸು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಇಎಸ್‌ಎ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದು. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ ಘೋಷಣೆಯ ದಿನದಿಂದ ರೈತ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಬಾರದು. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಭರವಸೆ.
2. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆ: ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆ’ ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಿಯಮವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಭೂಮಿ ಸೇರಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸ ಬಾರದು. ಇದು ಹೊಸ ಹಾನಿಕಾರಕ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಲ್ಲ; ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುವ ಕ್ರಮ.
3. ಹೊಸ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಬಾರದು: ಹೊಸ ಕಲ್ಲುಗಣಿ ವರ್ಸಸ್ ಹಳೆಯ ಕಾಫಿ ತೋಟ; ಹೊಸ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆ ವರ್ಸಸ್ ಹಳೆಯ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆ; ಹೊಸ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಗರವಸತಿ ಯೋಜನೆ ವರ್ಸಸ್ ಹಳೆಯ ಗ್ರಾಮ. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಅಪಾಯಾಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲತತ್ವ.

ಮೂರು ವಲಯಗಳ ಮಾದರಿ

1.ಮೂಲ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಲಯ (Core Conservation Zone): ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯ, ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಚಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿ ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಪರಿಸರ ಅಪಾಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲುಗಣಿ, ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣ.

1. ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ವಲಯ (Sustainable Agriculture Zone): ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ರಕ್ಷಣೆ. ಆದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ನೀರಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಜೈವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು.
2. ವಸತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಲಯ (Settlement and Development Zone): ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ. ಆದರೆ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Carrying Capacity) ಆಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಣ- ನೀರು, ಒಳಚರಂಡಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ರಸ್ತೆ, ಮಳೆನೀರು ಹರಿವು ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತ ಸುರಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ.

ಸಂರಕ್ಷಕನಿಗೂ ಪ್ರತಿಫಲ

Polluter Pays Principle- ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರನೇ ಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ತತ್ವ ಪರಿಸರ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ವವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಂತಹ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ನೀತಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಅದು Conserver Gets Paid ಸಂರಕ್ಷಕನಿಗೂ ಪ್ರತಿಫಲ. ತನ್ನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವ ರೈತ, ಜಲಧಾರೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ರೈತ, ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ರೈತ, ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ರೈತ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ರೈತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂತಹ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪರಿಸರ ಸೇವಾ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೀತಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ನೀರು ಪಡೆಯುವ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಈ ಪರಿಸರ ಸೇವೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸೂಕ್ತ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಅಂತಹ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವ ಮಾದರಿಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.

ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಒಬ್ಬ ರೈತ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಮನೆಯನ್ನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲು, ಸಣ್ಣ ಕೃಷಿ ಕೊಠಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಥವಾ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸುಧಾರಿಸಲು ಹಲವು ಕಚೇರಿಗಳ ಸುತ್ತಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾದರೆ ಇಎಸ್‌ಎ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗಿನ ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ: ಪ್ರತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ ರಚಿಸುವುದನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ರೈತರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇರಬಹುದು. ಈ ಸಮಿತಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಸಣ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬಹುದು.

ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪರಿಸರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ: ಪರಿಸರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬಲಪಡಿಸ ಬಹುದು. ಎಲ್ಲಿ ಭೂಬಳಕೆ ಬದಲಾಗಿದೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಇತರ ಕಾನೂನುಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಿವೆಯೋ ಅಲ್ಲಿ ಅನಗತ್ಯ ದ್ವಂದ್ವ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ನಕ್ಷೆ ಆಗದೆ, ಚಲನಶೀಲ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಗಬಹುದು.

ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿ

ಕರ್ನಾಟಕವು ಕೇಂದ್ರದ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸುವು ದಕ್ಕಿಂತ, ತನ್ನದೇ ಆದ ದತ್ತಾಂಶಾಧಾರಿತ ಪರ್ಯಾಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು ಒಂದು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು 2013ರ ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿ, 2026ರ ಹೊಸ ದತ್ತಾಂಶ, ಸ್ಥಳಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಭೂಖಂಡ ಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಲಾನಯನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಜ್ಞಾನ, ಹವಾಮಾನ ಅಪಾಯ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಣಾಮ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಇದೇ ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್-ಪ್ಲಸ್ ಮಾದರಿ ಆಗಬಹುದು. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ವರದಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ; ಅದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದರ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗ ಬಹುದಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನವೀಕೃತ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು.

ಸರ್ಕಾರ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು?

ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಕನಿಷ್ಠ ಈ ಅಂಶ ಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು: 1. 2013ರ ನಕ್ಷೆಯ ಪುನರ್ಪರಿಶೀಲನೆ. 2. 2026ರ ಭೂಬಳಕೆ ದತ್ತಾಂಶದ ನವೀಕರಣ. 3. ಸ್ಥಳಮಟ್ಟದ ವಾಸ್ತವ ಪರಿಶೀಲನೆ 4. ಸರ್ವೇ ನಂಬರ್/ಭೂಖಂಡ ಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷೆ. 5. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಆಧಾರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. 6. ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಅತಿವೃಷ್ಟಿ ಅಪಾಯ ನಕ್ಷೆ. 7. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ವರ್ಗೀಕರಣ. 8. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಸ್ಪಷ್ಟ ರಕ್ಷಣೆ. 9. ಹೊಸ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಂತ್ರಣ. 10. ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರಿಗೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಕಾಲಮಿತಿ ಯ ಅನುಮತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. 11. ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ. 12. ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪರಿಸರ ಪುನರ್ ಪರಿಶೀಲನೆ. ಇಂತಹ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವುದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದು.

ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ರೈತ ವಿರೋಧಿಗಳಲ್ಲ: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನೇ ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಜನರನ್ನು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದೀರ್ಘ ಕಾಲೀನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೂ ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ರೈತನನ್ನು ಪರಿಸರದ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪಾಲುದಾರ ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ರಚನಾತ್ಮಕವಾದ ಮಾರ್ಗ. ಕಾಡು ಉಳಿಯಬೇಕು. ನದಿಯ ಉಗಮ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಜಲಧಾರೆಗಳು ಉಳಿಯ ಬೇಕು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಉಳಿಯಬೇಕು. ಭೂಕುಸಿತದ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗಬೇಕು. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರೈತನ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೂ ಭದ್ರತೆ ಇರಬೇಕು.

ಗಾಡ್ಗಿಲ್ ವರದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ನಂತರ ಬಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಆತಂಕಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಿ ರಂಗನ್ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಪಡೆ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಅದರ ವರದಿಯೂ ತನ್ನ ಕಾಲದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆ. ಆದರೆ 2013ರ ವರದಿ 2026ರ ನೆಲದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಅಂತಿಮ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸು ವುದೂ ಅಲ್ಲ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೀವನೊ ಪಾಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಬಹುದು? ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರವಿಲ್ಲದೆ, ಜೀವನೋಪಾಯ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬ ಮೂರು ಮೂಲ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಸ್ತ ವಿಕತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ, ದತ್ತಾಂಶಾಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಮಾನ ವಕೇಂದ್ರಿತ ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾದರಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅವುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ನದಿಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಕೃಷಿಯನ್ನು, ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು, ಮಣ್ಣನ್ನು, ನೀರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬದುಕನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಉಳಿಸುವುದು. ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಸ್ಪರ ಶತ್ರುಗಳಲ್ಲ; ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಗವಹಿಸು ವಿಕೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಸಮ್ಮತ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿಸ ಬಹುದು.