Gururaj Gantihole Column: ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಗತವೈಭವ ಮತ್ತು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ದಾರಿದ್ರ್ಯ

ಗಂಟಾಘೋಷ

ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಕೇವಲ ಬಾಯಿಮಾತಿನಿಂದಷ್ಟೇ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದಾಟಿಸಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ತಾಳೆಗರಿಗಳು, ಭೂರ್ಜಪತ್ರಗಳು, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಾಗದಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರವನ್ನು ಅಕ್ಷರರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿದ್ದರು.

ಇಡೀ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅಂದಾಜು 1 ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗಳು, ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಮಠ-ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬಗಳ ಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಭದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂದೋರ್‌ನ ರಾಜಪುರೋಹಿತ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಮಹಾರಾಣಿ ಅಹಲ್ಯಾಬಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದ ವಿವರಗಳಿರುವ 300 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ‘ಅಹಲ್ಯಾ ಕಾಮಧೇನು’ ಎಂಬ ಅಪರೂಪದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬರೋಬ್ಬರಿ 14 ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು, ಜನಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತಾಳೆಗರಿಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಸಣ್ಣ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ 15 ರಿಂದ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪೂಜಾರಿಗಳಿಂದ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Gururaj Gantihole Column: ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ 45000 ಕೋಟಿ ರೂ ಅಬಕಾರಿ ಗುರಿ, ಅನ್ನದಾತನಿಗೆ 50 ರು..ಭಿಕ್ಷೆ !

ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭೂರ್ಜಪತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಗದವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ತಾಳೆಗರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ಅದ್ಭುತ ಪರಂಪರೆ ನಮ್ಮದಾಗಿತ್ತು. ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಆಯುರ್ವೇದ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಗಣಿತದಂತಹ ಗಹನವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣ’ದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಕಾಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಜ್ವಲಂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ‘ಡಿಜಿಟಲ್’ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ನಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆಯೇ? ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ; ಇಂದು ನಾವು ಬಳಸುವ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಕಡತಗಳು ನಾಳೆ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಂದಾಗ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಹೋಗುವ ಭಾರಿ ಅಪಾಯವಿದೆ. ‌ಹೀಗಾಗಿ, ಕೇವಲ ಗಣಕೀಕರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗದೆ, ಭೌತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾವು ಅರಿಯಲೇಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ: ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹಳತಾಗುವ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾವು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಎಂದು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಫ್ಲಾಪಿ ಡಿ, ಸಿಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳು ಕೇವಲ 20-30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಓದುವ ಯಂತ್ರಗಳೇ ಇಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಹಾಗೆಯೇ, ಇಂದು ನಾವು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಬಳಸಿ ಪಿಡಿಎಫ್ ಅಥವಾ ಇಮೇಜ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಟ್ಟಿರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಮಾಹಿತಿಯು, ಮುಂದಿನ 100 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಬರುವ ಹೊಸ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳಿಗೆ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ ಆ ಇಡೀ ಜ್ಞಾನ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೈಬರ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವುಗಳು ಅಳಿಸಿ ಹೋದರೆ ಆ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದು ಹೋದಂತೆಯೇ ಸರಿ. ‌

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಲಿಪಿಗಳ ಅವನತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ಶಾರದಾ’ ಮತ್ತು ‘ಟಾಕ್ರಿ’ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಇಂದು ಓದುವವರೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. 2014ರ ಭೀಕರ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಪಾರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋದವು. ಇಂತಹ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಭೌತಿಕ ಕಡತಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂತೆಯೇ, ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಹಾಗೂ ವೈರಸ್ ದಾಳಿಗಳು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಡತಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ತಾಳೆಗರಿ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಅವುಗಳ ನೈಜ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಭೌತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕಡೆಗಣನೆಯ ಕರಾಳ ಇತಿಹಾಸ: ಕರ್ನಾಟಕವು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕಣಜವಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾಚ್ಯವಿದ್ಯಾ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪತ್ರಾಗಾರ ಇಲಾಖೆ, ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನ ಇಂದಿಗೂ ಭದ್ರವಾಗಿ ಅಡಗಿದೆ.

ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾಚ್ಯವಿದ್ಯಾ ಸಂಶೋಧನಾಲಯವೊಂದರ 33000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಅಪರೂಪದ ತಾಳೆಗರಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಕೇವಲ 15 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 3.5 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ತಾಳೆಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಸಾಗರದಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾದದ್ದು. ಆದರೆ, ಈ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರಗಳ ಭೌತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಳಪೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆಯೇ ಒಂದು ಕರಾಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.

1909ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾಚ್ಯವಿದ್ಯಾ ಸಂಶೋಧನಾಲಯದ ಅಪ್ರತಿಮ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಡಾ. ಆರ್. ಶಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾದ ಚಾಣಕ್ಯನ (ಕೌಟಿಲ್ಯ) ‘ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ’ದ ಮೂಲ ತಾಳೆಗರಿಯನ್ನು ಇದೇ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ, ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಗಮನವನ್ನು ಭಾರತದತ್ತ ಸೆಳೆದಿದ್ದರು.

ಈ ಒಂದು ಕೃತಿಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಖ್ಯಾತಿ ಲಭಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ (2011-12ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ) ನಡೆದ ಭದ್ರತಾ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ವರದಿಗಳು ಇಡೀ ದೇಶವನ್ನೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು 450 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಂಪತ್ತಾಗಿರುವ ಆ ‘ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ’ದ ಮೂಲ ತಾಳೆಗರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿತ್ತು.

ಸೂಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾಳಜಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ, ಯಾವುದೇ ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ಭದ್ರವಾದ ಅಗ್ನಿ-ನಿರೋಧಕ ಕಪಾಟಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ತಾಳೆಗರಿಯ ತುದಿಗಳು ಒಣಗಿ ಮುರಿದುಬೀಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದವು.

ಭೌತಿಕ ಆರೈಕೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು: ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಈ ವಿವಾದದ ಬಳಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಂಡಿತು. ತಾಳೆಗರಿಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕೇವಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಲದು, ಅವುಗಳ ಮೂಲ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಿರುಕುಬಿಡದಂತೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಿತು. ತಾಳೆಗರಿಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ವಾತಾವರಣದ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿದುಹೋಗುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಮೈಸೂರಿನ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೀಗ ತಾಳೆಗರಿ ಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿಡಲು ‘ನಿಂಬೆ ಹುಲ್ಲಿನ ತೈಲ’ ಹಚ್ಚುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ತೈಲವು ಮೂಲತಃ ಜಲನಿರೋಧಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತಾಳೆಗರಿಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾದ ತೇವಾಂಶದಿಂದ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ, ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೃದುತ್ವವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಭೌತಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ‘ಫ್ಯುಮಿಗೇಷನ್’ (ಹೊಗೆ ಯಾಡಿಸುವಿಕೆ) ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು ಅವುಗಳಿಗೆ ಗೆದ್ದಲು, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಬೂಷ್ಟು ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಧೂಳು ಹಿಡಿದು ಹಾಳಾಗಿರುವ ತಾಳೆಗರಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ, ಕಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು, ಹರಿದುಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಮುರಿದಿರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಾಜೂಕಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಪನಗಳ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಿ ಭೌತಿಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಜೆಟ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುದಾನವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲೇಬೇಕು.

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಮ್ಯಾನುಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ಸ್’ ಯೋಜನೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ 60 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಅಲ್ಪ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಾಲದು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವೂ ತನ್ನ ಪತ್ರಾಗಾರ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗಳಡಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿಗಾಗಿ ನೀಡುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಅನುದಾನ ಕೆಲವೇ ಕೋಟಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.

ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಮಾದರಿಯ ಭೌತಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಖಾಸಗಿ ಕುಟುಂಬಗಳು, ರಾಜಪುರೋಹಿತರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ‘ವಿಶ್ವಾಸದ ಹಾದಿ’ಯನ್ನು ತುಳಿಯಬೇಕು. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಅಮೂಲ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ಹೋಗಲಾಡಿಸಬೇಕು.

ಇದಕ್ಕಾಗಿ ‘ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ’ ಮತ್ತು ‘ರಾಜ್ಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ನೋಂದಣಿ’ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಆಯಾ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೇ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ‘ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಗಳು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ನೀಡಬೇಕು.

ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ‘ಕೊಮೊಂಜೊ’ (Komonjo- ಪ್ರಾಚೀನ ಕೌಟುಂಬಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು) ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಾದರಿಯು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಖಾಸಗಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮನೆಬಾಗಿಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ, ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ರಿಪೇರಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಮ್ಲ-ಮುಕ್ತ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು (Acid- free preservation boxes) ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೇ ಉಳಿಸಿ, ಕೇವಲ ಒಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಕುಟುಂಬಗಳು ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಯಸಿದರೆ, ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಹವಾಮಾನ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಲಾಕರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಈ ಮಾದರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವೂ ಇದೇ ಮಾದರಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ‘ಖಾಸಗಿ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿ’ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು.

ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಭೌತಿಕ ಆರೈಕೆಯ ತರಬೇತಿ ಜೊತೆಗೆ, ನಿಂಬೆ ಹುಲ್ಲಿನ ತೈಲ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಚೀನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಕೇವಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಡತಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯೊಂದೇ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ನೈಜ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ, ಮೂಲ ತಾಳೆಗರಿಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಲು ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸುತ್ತಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಈ ಜ್ಞಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಈ 3 ಆಯಾಮಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಂಪತ್ತು ಕಾಲದ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಅಜರಾಮರವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ.