Vishweshwar Bhat Column: ಕರಡು ತಿದ್ದುವ ಸಂತಸ

ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ

ನನಗೆ ಕರಡು ತಿದ್ದುವುದು ಅಥವಾ ‘ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡಿಂಗ್’ (Proof reading) ಬಹಳ ಖುಷಿ ಕೊಡುವ ಕೆಲಸ. ನನ್ನೆಲ್ಲ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನಾನೇ ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡ್ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಕೇವಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಕೆಲಸವಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಕಲೆ, ಒಂದು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬರಹಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಮೆರುಗು ನೀಡುವ ಸುಂದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಇದು ಅಕ್ಷರ ಲೋಕದ ಅನಾಮಧೇಯ ಕಲೆ. ‌

ಬರಹಗಾರನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕುಂಚದಿಂದ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಪದಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣತ್ವ ಬರುವುದು, ಅದರಲ್ಲಿನ ಅನಗತ್ಯ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಅಂದಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಇದನ್ನೇ ನಾವು ‘ಕರಡು ತಿದ್ದುವುದು’ ಅಥವಾ ‘ಪ್ರೂಫ್‌ ರೀಡಿಂಗ್’ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.

ಅನೇಕರಿಗೆ ಇದು ಬೇಸರದ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೆಲಸವೆಂದು ಅನ್ನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಆಳವಾಗಿ ಇಳಿದು ನೋಡಿದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಭ್ರಮವಿದೆ. ಕರಡು ತಿದ್ದುವ ಕೆಲಸ ಒಬ್ಬ ಪತ್ತೇದಾರನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನ. ವಾಕ್ಯಗಳೆಂಬ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ‘ಕಾಗುಣಿತದ ತಪ್ಪು’ಗಳು ಎಂಬ ಕಳೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕಿತ್ತು ತೆಗೆಯುವುದು ಒಂದು ರೋಚಕ ಅನುಭವ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಜಪಾನಿಯರ ಹೆಸರುಗಳು

ಒಂದು ಸಣ್ಣ ‘ಕೊಂಬು’ ಅಥವಾ ‘ಇಳಿ’ ಬಿಟ್ಟುಹೋದರೆ ಇಡೀ ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥವೇ ಬದಲಾಗಿಬಿಡಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ‘ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದ’ ಮತ್ತು ‘ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸದ’ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಪರಿಣಾಮ ದೊಡ್ಡದು. ಅಂಥ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.

ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡರ್ ಕೇವಲ ತಪ್ಪು ತಿದ್ದುವವನಲ್ಲ, ಆತ ಭಾಷೆಯ ಘನತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಕಾವಲುಗಾರ. ಲೇಖಕನು ಭಾವಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಾಗ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮರೆತಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಕರಡು ತಿದ್ದಿ ಓದುವವನು ಬಹಳ ನಿಷ್ಠುರ ಮತ್ತು ತಾಳ್ಮೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹ್ರಸ್ವ-ದೀರ್ಘಗಳ ಬಳಕೆ, ವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನ ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಆ ಬರಹಕ್ಕೆ ಒಂದು ಶಿಸ್ತು ಬರುತ್ತದೆ. ‌

ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದ್ದ ವಾಕ್ಯವೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಓದುಗನಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಬದಲಾದಾಗ ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡರ್ ಅನುಭವಿಸುವ ತೃಪ್ತಿ ಅಪಾರ. ಬರಹದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಲೇಖಕನ ವಿಚಾರಧಾರೆ ನಮಗೆ ಆಪ್ತವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ‌

ತಿದ್ದಿ ಓದುವಾಗ ನಾವು ಕೇವಲ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ, ಲೇಖಕನ ಮನಸ್ಸಿನ ಓಟವನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತೇವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು, ಅಪರೂಪದ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಗಳು ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ನಮಗೇ ಅರಿವಿಲ್ಲದಂತೆ ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.

ಬೇರೆಯವರ ಕೃತಿಯನ್ನು ತಿದ್ದುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಾವೂ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಓದುಗನಾಗಿ ಬೆಳೆಯು ತ್ತೇವೆ. ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಹತ್ತು ಕಡೆ ಹರಿದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಕುಳಿತಾಗ ಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ‌

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಲ್ಪವಿರಾಮ, ಪೂರ್ಣ ವಿರಾಮ ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳಬೇಕು. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಧ್ಯಾನ ಅಥವಾ ‘ಮೈಂಡ್ ಫುಲ್‌ನೆಸ್’ ಇದ್ದಂತೆ. ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದಾಗ ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗದ್ದಲ ಮರೆಯಾ ಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಬರುವ ಆನಂದವೇ ಬೇರೆ. ಒಂದು ಸುಂದರ ಪುಸ್ತಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಲೇಖಕನನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ಬರಹವು ದೋಷಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬರಲು ಕಾರಣನಾದ ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡರ್ ತೆರೆಯ ಮರೆಯ ಇರುತ್ತಾನೆ. ‌

‘ನನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ಹಾದು ಹೋದ ಈ ಬರಹದಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಣವಿದೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯ. ಅದು ಕೇವಲ ಕೆಲಸವಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಆನಂದಮಯವಾಗಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಳ್ಮೆಯೇ ಮಂತ್ರ. ಅವಸರದಲ್ಲಿ ಓದಿದರೆ ತಪ್ಪುಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ‌

ಪ್ರತಿ ಪದವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಓದಬೇಕು. ಮನಸ್ಸಿನ ಓದುವುದಕ್ಕಿಂತ ಜೋರಾಗಿ ಓದಿದಾಗ ಲಯ ತಪ್ಪಿದ ವಾಕ್ಯಗಳು ತಕ್ಷಣ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಪೆನ್ನಿನಿಂದ ತಪ್ಪು ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಸತತವಾಗಿ ಓದಿದರೆ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮಿದುಳು ದಣಿಯುತ್ತವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರಾಮದ ನಂತರ ಓದಿದಾಗ ಹೊಸ ತಪ್ಪುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಲೇಖಕನು ಪದಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರೆ, ಪ್ರೂಫ್ ರೀಡರ್ ಆ ಪದಗಳಿಗೆ ಘನತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.