Dr Shushrutha Gowda Column: ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂಕಲ್ಪ ಭೂಮಿ
1893ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾ ನಂದರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಮೈಸೂರು ರಾಜಮನೆತನ ದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದರು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಮೈಸೂರನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾ ನಂದರ ‘ಸಂಕಲ್ಪ ಭೂಮಿ’ ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯಿದು.
-
ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕ
ಡಾ.ಸುಶ್ರುತ ಗೌಡ
ಶನಿವಾರ ಆಗ 1, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯುವ ಕೇಂದ್ರ’ವನ್ನು (ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕ) ಉದ್ಘಾಟಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತವು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಲಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪವಿತ್ರ ಅಧ್ಯಾಯದ ಪುನರುತ್ಥಾನ. ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಪುತ್ರರೊಬ್ಬರು ಜಗತ್ತನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ತಮ್ಮ ಕನಸನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಿದು.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿದೆ. 1863ರ ಜನವರಿ 12ರಂದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರನಾಥ ದತ್ತ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜೀವನವು ಧೈರ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಹೋದರತ್ವಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು. ಅಮೆರಿಕದ ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯರೇ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರೇ ಎಂಬ ಅಮರ ನುಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅವರ ಸಿಂಹ ಘರ್ಜನೆಯ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯರೂ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮೊಳೆದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಕೆಲವೇ ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
ಇದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಈ ಸ್ಮಾರಕದ ಮಹತ್ವದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ನವೆಂಬರ್ 1892ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ತಮ್ಮ ಭಾರತ ಪರಿವ್ರಾಜಕ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ತಂಗುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಆಡಳಿತ ಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಮಹಾರಾಜ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ದಿವಂಗತ ದಿವಾನರಾದ ಸರ್ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಈ ಸಂವಾದಗಳು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನೇ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದವು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: K V Chandramouli Column: ಸಿಎಂ ಡಿಕೆಶಿಗೊಂದು ಮುಕ್ತ ಪತ್ರ: ಕಡಿಮೆ ಸರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚು ಆಡಳಿತ ಹೇಗೆ ?
ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮಹಾರಾಜರು, ಜಗತ್ತಿನ ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಕಾಲಾತೀತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು.
1893ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾ ನಂದರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಮೈಸೂರು ರಾಜಮನೆತನ ದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದರು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಮೈಸೂರನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ‘ಸಂಕಲ್ಪ ಭೂಮಿ’ ಎಂದು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಷನ್ ರೂಪುಗೊಂಡ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯಿದು.
ಅವರು ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಭಾಷಣ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ನನ್ನ ಸಹೋದರಿಯರೇ ಮತ್ತು ಸಹೋದರರೇ ಎಂಬ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ, ಅವರು ಖಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಜನರನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಾರತವನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿರುವ ನಾಗರಿಕತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಜಗತ್ತು ಜನಾಂಗ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ವಸಾಹತು ಶಾಹಿಯಿಂದ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿವೇಕಾನಂದರು ಏಕತೆ, ಘನತೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಮಾನವೀಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ‘ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕ’ವು ಈಗ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಕಲ್ಪ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸ್ಮಾರಕ ಕೇವಲ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹೆಗ್ಗುರುತಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಯುವಜನರ ವಿಕಸನ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಗೆ ಮುಡಿಪಾದ ಜಾಗೃತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯ ವಿವೇಕಾನಂದ ರಾಕ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಗೆ (ವಿವೇಕಾ ನಂದ ಶಿಲಾ ಸ್ಮಾರಕ) ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಶಿಲಾ ಸ್ಮಾರಕವು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾ ನಂದರ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸು ವಂತೆಯೇ, ಮೈಸೂರಿನ ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕವು ಮತ್ತೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೇರಣೆಯ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ ವಾಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಶಿಕ್ಷಕ, ನಾಗರಿಕ ಸೇವಕ, ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ, ಶಿಸ್ತು, ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಯ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಮರುಕಂಡು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇಂದಿನ ಭಾರತವು ‘ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ 2047’ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ನಾವೀನ್ಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವು ದೃಢವಾದ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ, ನೈತಿಕ ನಾಯಕತ್ವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿ ಅದರ ಯುವಜನರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕರೆ-ಏಳಿ, ಎದ್ದೇಳಿ, ಗುರಿ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲದಿರಿ- ಇಂದಿಗೂ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಕನಸು ಕಾಣಲು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ದಣಿವರಿಯದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಅವರಿಂದ ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕದ ಉದ್ಘಾಟನೆ ಆಳವಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತವನ್ನು ಅದರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಣದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಘರ್ಷ, ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಭಜನೆಗಳ ಸವಾಲುಗಳಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂದೇಶ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿ ಭಾರತೀಯ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಅವರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಹೋದರ ತ್ವದ ಕರೆಯು, ಮಾನವೀಯತೆಯು ದ್ವೇಷದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ಉನ್ನತಿಗೆ ಏರಲು ಪೂರಕ ಎಂಬುದನ್ನು ರುಜುವಾತು ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವೇ ಹೊರತು ವಿರೋಧಾತ್ಮಕವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರ ಜೀವನ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಡೆಯರ್ ದೊರೆಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿರುವ ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆಗೆ ಈ ಸ್ಮಾರಕ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಗತಿ. ವೀರ ಸನ್ಯಾಸಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜಾಗತಿಕ ಮಿಷನ್ಗೆ ಪೋಷಣೆ ನೀಡಿದ ಈ ನಗರ ಈಗ ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ತಲುಪಿ ಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಯುವ ನಾಗರಿಕರು ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಕಲಿಕೆ, ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.
ದೊಡ್ಡ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸವು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪಯಣದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಅಂತಹ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಶಾಶ್ವತ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲೇ. ಆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಭಾರತದ ಬಗೆಗಿನ ಜಾಗತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ನಂತರವೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
ವಿವೇಕ ಸ್ಮಾರಕದ ಬಾಗಿಲುಗಳು ತೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವು ನಮ್ಮ ಯುವಜನರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಭಯದ ವಿರುದ್ಧ ಧೈರ್ಯಕ್ಕೆ, ಸ್ವಾರ್ಥದ ವಿರುದ್ಧ ಸೇವೆಗೆ, ಅಜ್ಞಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆ ಯ ವಿರುದ್ಧ ಏಕತೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಿ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವು ವಿವೇಕಾನಂದ ಶಿಲಾ ಸ್ಮಾರಕದಂತೆಯೇ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಚಿಲುಮೆಯಾಗಲಿ. ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯವು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಮನಸ್ಸುಗಳು, ಕರುಣಾಪೂರಿತ ಹೃದಯಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಜೀವಿಸಿದ ಮತ್ತು ಮಡಿದ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ಅಚಲವಾದ ಬದ್ಧತೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸಂದರ್ಶಕನಿಗೂ ಇದು ನೆನಪಿಸಲಿ.