Vishweshwar Bhat Column: ದುರಂತದ ಬೂದಿಯಿಂದ ಚಿಗುರಿದ ವಿಮಾನಯಾನ ಸುರಕ್ಷಾ ಕಥೆ

ನೂರೆಂಟು ವಿಶ್ವ

ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಅವಳಿ ನಗರ ಧ್ವಂಸದ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕ ವಿಮಾನ ಯಾನದ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬದಲಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತಪಾಸಣೆ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಬಿಗಿಯಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ಫ್ಲೈ ದುಬೈ’ ವಿಮಾನದ ಪೈಲಟ್ ವರ್ತಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗದ ನಂತರ, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ವಿಮಾನದ ಪೈಲಟ್‌ಗಳನ್ನೂ ಸಂದೇಹದಿಂದ ನೋಡುವ, ಅವರನ್ನೂ ತೀವ್ರ ತಪಾಸಣೆಗೊಳಪಡಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶ ಎದುರಾದಂತಾಗಿದೆ.

ವಿಮಾನದ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳೂ ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳಂತೆ ಬಂದೆರಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತಲೆಯೊಳಗೆ ಹೊಕ್ಕಿದೆ. ವಿಮಾನಯಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾತಿದೆ- Aviation built its safety record by learning from tragedy ಅಂತ. ವಿಮಾನಯಾನ ಇಂದು ಈ ಹಂತದವರೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ದುರಂತದಿಂದ ಕಲಿತ ಪಾಠವೇ ಕಾರಣ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಮಾನ ದುರಂತ ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಿರಲಿ, ಸಣ್ಣದಿರಲಿ, ಅದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತನಿಖೆಗೊಳ ಪಡಲೇಬೇಕು. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಅದೃಷ್ಟದ ಫಲವಲ್ಲ.

ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ ನೂರಾರು ಮೈಲಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಾ, ಪ್ರತಿದಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಯಾವ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲದೇ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದರೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ನೋವಿನ ಇತಿಹಾಸ ವಿದೆ. ವಿಮಾನಯಾನ ಉದ್ಯಮವು ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೇವಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೀಕರ ದುರಂತದ ಕಹಿ ಸತ್ಯಗಳಿಂದ ಕಲಿತ ಪಾಠಗಳಿಂದ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಏನಿದು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ ಒಪ್ಪಂದ ?

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತವೂ ಕೇವಲ ಜೀವಹಾನಿಯ ಕಥೆಯಾಗದೇ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಸ್ಥಿರತೆ, ಅನಿಶ್ಚಿತ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಹಸವಾಗಿತ್ತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳು ಆಗಾಗ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಅಥವಾ ಹಣೆಬರಹವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳ ಗಾತ್ರ ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ, ಜಾಗತಿಕ ವಾಯುಯಾನ ಸಮುದಾಯವು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಕೊಂಡಿತು. ಅಪಘಾತವೊಂದನ್ನು ಕೇವಲ ದುರಂತ ಎಂದು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವ ಬದಲು, ‘ಇದು ಏಕೆ ಸಂಭವಿಸಿತು’ ಮತ್ತು ‘ಇದು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗದಂತೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?’ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯಿತು.

ವಿಮಾನಯಾನ ರಂಗದಲ್ಲಿನ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (ICAO) ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮೂಲಾಧಾರ. ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವುದೇ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ತನಿಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದಾಗಲಿ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಘಟನೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು (Root Cause) ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದು. ಈ ‘ದೋಷಾ ರೋಪಣೆ ರಹಿತ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ (No- blame culture) ಪೈಲಟ್‌ಗಳು, ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕರು ಯಾವ ಭಯವಿಲ್ಲದೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಸತ್ಯ ಹೊರಬಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ಈ ರಂಗ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ತತ್ವ. ಈ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಂಗವೆಂದರೆ, 1950ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ‘ಡಿ ಹ್ಯಾವಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾಮೆಟ್’ ಜೆಟ್ ವಿಮಾನಗಳ ಸರಣಿ ದುರಂತ. ಕಾಮೆಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜೆಟ್ ವಿಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಮೂಲಕ ವಾಯುಯಾನ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ 1953 ಮತ್ತು 1954ರಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಿದ್ದ ಮೂರು ಕಾಮೆಟ್ ವಿಮಾನ ಗಳು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಧ್ಯದ ಛಿದ್ರಗೊಂಡು ಪತನಗೊಂಡವು. ಈ ರಹಸ್ಯ ಅಪಘಾತಗಳು ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೇ ತಲ್ಲಣಗೊಳಿಸಿದವು.

ಬ್ರಿಟಿಷ್ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ತಳದಿಂದ ವಿಮಾನದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಮಾನವನ್ನು ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೃತಕ ಒತ್ತಡದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು. ಕಾಮೆಟ್ ದುರಂತದ ತನಿಖೆಯು ವಾಯುಯಾನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ‘ಲೋಹದ ಬಳಲಿಕೆ’ (Metal Fatigue) ಎಂಬ ಅದೃಶ್ಯ ವೈರಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.

ಅತಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವಾಗ ವಿಮಾನದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗು ತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ವಿಮಾನ ಏರಿದಾಗ ಮತ್ತು ಇಳಿದಾಗ ವಿಮಾನದ ಬಾಹ್ಯ ಲೋಹವು ಹಿಗ್ಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಒತ್ತಡವು ವಿಮಾನದ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕಿಟಕಿಗಳ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿಮಾನವು ಸ್ಪೋಟಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದುರಂತದ ತನಿಖೆಯ ಫಲವಾಗಿ, ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ವಿಮಾನಗಳ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ದುಂಡಗಿನ ಅಥವಾ ವಕ್ರವಾದ ಅಂಚುಗಳಿಂದ (Oval/Round shapes) ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮಾನದ ಬಾಹ್ಯ ಲೋಹಗಳ ಬಾಳಿಕೆಯ ಪರಿಶೀಲನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡವು.

ಎರಡನೇ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರವಾದ ಪ್ರಸಂಗವೆಂದರೆ 1977ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನರಿ ದ್ವೀಪಗಳ ಟೆನೆರೈಫ್‌ʼನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ವಿಮಾನಗಳ ಮುಖಾಮುಖಿ ಡಿಕ್ಕಿ. ಟೆನೆರೈಫ್‌ʼನ ರನ್‌ವೇ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟ ಮಂಜು ಕವಿದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೆಎಲ್ಎಂ ಬೋಯಿಂಗ್ 747 ವಿಮಾನವು ಏರ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ (ಎಟಿಸಿ) ನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅನುಮತಿ ಸಿಗುವ ಮೊದಲೇ ಟೇಕಾಫ್ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ‌

ಅದೇ ರನ್ ವೇಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪಾನ್ ಆಮ್ (Pan Am) ಬೋಯಿಂಗ್ 747 ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಇದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ 583 ಮುಗ್ಧ ಜೀವಗಳು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯಾದವು. ಈ ದುರಂತಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಕಾರಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಲೋಪ ಮತ್ತು ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್ ಒಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ನಡೆವಳಿಕೆಯೇ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯು ವಿಮಾನ ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತು.

ಕೆಎಲ್ಎಂ ವಿಮಾನದ ಹಿರಿಯ ಪೈಲಟ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ, ಸಹ-ಪೈಲಟ್ ಅಥವಾ ಫ್ಲೈಟ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ರನ್‌ವೇ ತೆರವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆತನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಜತೆಗೆ ’ We are taking of’ ಎಂಬ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಿಯಂತ್ರಕರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡಿತ್ತು.

ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ಜಾಗತಿಕ ವಾಯುಯಾನದಲ್ಲಿ ‘ಕ್ರೂ ರಿಸೋರ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್’ (CRM) ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಅನ್ವಯ, ಜೂನಿಯರ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಿರಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲದೇ, ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಕೇವಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟು ನಿಟ್ಟಾದ ಪದಗುಚ್ಚಗಳನ್ನು (Standardized Aviation Phraseology) ಬಳಸುವ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಪ್ರಸಂಗವೆಂದರೆ, 1985ರ ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ ಫ್ಲೈಟ್ 191ರ ಅಪಘಾತ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಲ್ಲಾಸ್-ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಿಮಾನವು ಬೃಹತ್ ಗುಡುಗು-ಮಿಂಚಿನ ಮೋಡದೊಳಗೆ ಸಿಲುಕಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು.

ಈ ದುರಂತದಲ್ಲಿ 137 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡ ಆ ಅದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ‘ಮೈಕ್ರೋಬರ್ಸ್ಟ್’ (Microburst) ಅಥವಾ ತೀವ್ರಗತಿಯ ‘ವಿಂಡ್‌ಶಿಯರ್’ (Windshear) ಎಂಬ ಹವಾಮಾನ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಅರಿವಾಯಿತು.

ಇದು ಆಕಾಶದಿಂದ ನೆಲದತ್ತ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸುವ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಅಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿಮಾನದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಲಿಫ್ಟ್ ಅನ್ನು ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ಟಾ 191 ದುರಂತವು ಕೇವಲ ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ಕೌಶಲದಿಂದ ಇಂಥ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.

ಈ ದುರಂತದ ಬೆನ್ನ ನಾಸಾ (NASA) ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (FAA) ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ, ನೆಲಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಡಾಪ್ಲರ್ ರಾಡಾರ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಗಾಳಿಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ರಿಸೀವರ್‌ಗಳನ್ನು (Airborne Windshear Detection Systems) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವು.

ಇಂದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವಿಮಾನದಲ್ಲೂ ಇರುವ ಈ ಉಪಕರಣಗಳು, ಪೈಲಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮೋಡಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ಮೊದಲೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆದಿವೆ. ವಿಮಾನ ದುರಂತಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲೂ ಆದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಅಷ್ಟೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಮಾನಗಳು ನೆಲಕ್ಕಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ತುರ್ತು ಭೂಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡಿದಾಗ, ನೇರ ಡಿಕ್ಕಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಂತರ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಕಾರಿ ಹೊಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

1983ರ ಏರ್ ಕೆನಡಾ ಫ್ಲೈಟ್ 797 ಮತ್ತು 1985ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್‌ಟೂರ್ಸ್ ಫ್ಲೈಟ್ 28 ಎಂ ದುರಂತಗಳ ಆಳವಾದ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಬಿನ್ ಒಳಗಿನ ಸೀಟುಗಳು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ನಿರೋಧಕ ಕವಚಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ದಟ್ಟ ಹೊಗೆಯಲ್ಲೂ ತುರ್ತು ನಿರ್ಗಮನ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಹೊಳೆಯುವ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ದೀಪಗಳು (Floor- track lighting), ಸುಧಾರಿತ ಹೊಗೆ ಶೋಧಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ವಿಮಾನಯಾನ ರಂಗದ ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆಯ ಸರಣಿಯ ಕೆಲವೇ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮಾತ್ರ.

ಇದೇ ರೀತಿ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಪತನವಾದಾಗ ಶವಗಳು ಮತ್ತು ಅವಶೇಷಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಲು ಫ್ಲೈಟ್ ಡೇಟಾ ರೆಕಾರ್ಡರ್ (ಕಪ್ಪು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ- ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಾಕ್ಸ್) ಅನ್ವೇಷಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ದುರಂತಗಳಿಂದಲೇ. 1996ರ ಚಾರ್ಖಿ ದಾದ್ರಿ ವಿಮಾನ ಡಿಕ್ಕಿಯ ನಂತರ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಡಿಕ್ಕಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ‘ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಕೊಲಿಷನ್ ಅವಾಯ್ಡೆನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್’ (TCAS) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿ ಯೊಂದು ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಕ್‌ಪಿಟ್ ನಿಯಮದ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಜೀವತೆತ್ತ ಅಮಾಯಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ತ್ಯಾಗವಿದೆ. ‌

ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ‘ಕಪ್ಪು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಚಿಂತನೆ’ (Black Box Thinking) ಎಂಬುದು ಇಡೀ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜಗತ್ತಿಗೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣ ರಂಗದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸ ಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾಯುಯಾನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯ ವಾಗಿಡುವ ಬದಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಆ ವರದಿಯನ್ನು ಓದಿ ಕಲಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಹಿ ಘಟನೆಯು, ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ನೂರಾರು ಇತರ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ‌ ಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಪಾಠವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ, ಪೈಲಟ್‌ಗಳ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಇಂದಿನ ಸುರಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಟಿಲ ಅಪಘಾತದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂಜಿನ್ ವೈಫಲ್ಯ, ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ನಷ್ಟ, ತೀವ್ರ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ದೋಷ ಗಳಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಕುಳಿತು ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೈಜ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾದಾಗ, ಪೈಲಟ್‌ಗಳು ಭಯಭೀತರಾಗದೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿಮಾನಯಾನದ ಈ ಕಲಿಕೆಯ ಪರಂಪರೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮಾನವ ನಡೆವಳಿಕೆಯ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪುಗಳ ಸರಣಿ ಜೋಡಣೆಯಿಂದ (Swiss Cheese Model) ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ವಾಯುಯಾನ ರಂಗ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ತಪ್ಪನ್ನು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ ತಡೆದರೂ ದೊಡ್ಡ ಅನಾಹುತ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.

ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇಂದು ವಿಮಾನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಆಯಾಸ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನವು ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ (Predictive Safety Management Systems) ಯುಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದು ಕೇವಲ ಅಪಘಾತವಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಪಾಠ ಕಲಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವಿಮಾನವು ಹಾರುವಾಗ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಡೇಟಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಡೇಟಾ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಯಂತ್ರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಅಥವಾ ಪೈಲಟ್‌ನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ವಿಚಲನವಿದ್ದರೂ, ಅದು ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಇಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.

ಇದು ದುರಂತಗಳಿಂದ ಕಲಿತ ಶತಮಾನದ ಅನುಭವದ ಉತ್ತುಂಗ ಸ್ಥಿತಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರಗಳು, ತೈಲ ಕೊರೆಯುವ ರಿಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡ ವಿಮಾನಯಾನದ ಈ ‘ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮುಕ್ತ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ’ ತತ್ವವನ್ನು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿವೆ.

ವಿಮಾನದ ಪೈಲಟ್ ಬೇರೆಯವರ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದಲೇ ಪಾಠ ಕಲಿಯಬೇಕು. ಆತ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ, ಪಾಠ ಕಲಿಯಲು ಆತನೇ ಬದುಕಿರುವುದಿಲ್ಲ! ವಿಮಾನಯಾನವು ತನ್ನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಗ್ಧ ಜೀವಗಳ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಟು ಸತ್ಯ. ಆದರೆ ಆ ದುರಂತ ಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲು ಬಿಡದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾವಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ.

ದುರಂತಗಳಿಂದ ಪಾಠ ಕಲಿಯುವ, ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಪ್ರದಾಯವೇ ಇಂದು ವಿಮಾನಯಾನ ವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದೆ.