Social Media: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಏಕಾಏಕಿ ಕೇಸ್‌ಗೆ ಬ್ರೇಕ್: ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಟ

ಬೆಂಗಳೂರು, ಫೆ.10: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ (Social Media post) ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎಫ್ಐಆರ್ (FIR) ದಾಖಲಿಸುವ ನಿಯಮವನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲು ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು (guidelines) ಪಾಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ (Karnataka government) ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಈ ಕುರಿತಂತೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಮ್ರಾನ್ ಪ್ರತಾಪ್‌ಗಾಧಿ vs ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಂಖ್ಯೆ 1545/2025, ದಿನಾಂಕ: 28.03.2025. ಈ ಕಚೇರಿಯು ಈಗಾಗಲೇ 04.07.2025 ರಂದು CRM-3/41/2024 ಸುತ್ತೋಲೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಭಾರತದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ FIR ಗಳ ನೋಂದಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತೆಲಂಗಾಣ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರೂಪಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿತ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂದಿದೆ.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದೇ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ FIRS ನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಬಂಧನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ FIR ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ದೂರು ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು:

ಸೋಷಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಬಗ್ಗೆ FIR ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪಾಲನೆ ಕಡ್ಡಾಯ -

1. ಸ್ಥಳದ ದೃಢೀಕರಣ: ಆಪಾದಿತ ಮಾನನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ದೂರುದಾರರು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ “ನೊಂದಾಯಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ” ಎಂದು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ವರದಿಯು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ದೂರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

1. ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ: ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ/ದೂರು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರೆ, ಅಪರಾಧವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು, ಆಪಾದಿತ ಅಪರಾಧದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಿವೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು.

1. ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್/ಭಾಷಣ-ಸಂಬಂಧಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಿತಿ: ಹಿಂಸೆ, ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೇಲ್ನೋಟದ ವಸ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ದ್ವೇಷದ ಪ್ರಚಾರ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅವಮಾನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಿಡಿಗೇಡಿತನ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಆರೋಪದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು ಕೇದಾರ್ ನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ vs. ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ, 1962 Supp (2) SCR 769, ಮತ್ತು ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್ vs ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ, (2015) 5 SCC 1 ರಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕು.

1. ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣ/ಪೋಸ್ಟ್‌ನ ರಕ್ಷಣೆ: ಕಠಿಣ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪೊಲೀಸರು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಾರದು. ಭಾಷಣವು ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸನ್ನಿಹಿತ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(a) ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

1. ಮಾನನಷ್ಟವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಅಪರಾಧ: ಮಾನನಷ್ಟವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅಂತಹ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ನೇರವಾಗಿ FIR ಅಥವಾ ಅಪರಾಧವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದೂರುದಾರರು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕು. BNSS ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 174(2) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.

1. ಬಂಧನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅನುಸರಣೆ: ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಪೊಲೀಸರು ಅರ್ನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ, (2014) 8 SCC 273 ರಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಂಧನಗಳು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣತೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

1. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಕಾನೂನು ಪರಿಶೀಲನೆ: ರಾಜಕೀಯ ಭಾಷಣ/ಪೋಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕ್ರಮವು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪೊಲೀಸರು ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸುವ ಮೊದಲು ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್‌ನಿಂದ ಪೂರ್ವ ಕಾನೂನು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.

1. ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಿತ ದೂರುಗಳು: ದೂರು ಕ್ಷುಲ್ಲಕ, ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ, ತನಿಖೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಿಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್‌ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 176(1) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಅನುಸರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಘಟಕಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಖಡಕ್ ಆಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.