Vishweshwar Bhat Column: ಬ್ರೆಂಡನ್ ಗಿಲ್ ನೆನಪು

ಸಂಪಾದಕರ ಸದ್ಯಶೋಧನೆ

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕೇವಲ ವರದಿಗಾರರಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಾವು ಬರೆದ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಒಡಲನ್ನೇ ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಸಿರಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಅಂಥ ಅಪರೂಪದ ಚೇತನ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಗಿಲ್.

ಸರಿಸುಮಾರು ಆರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಾರಿಡಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಪಾದಕೀ ಯ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ, ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಮಾತಾಡುತ್ತಾ ಜೀವಿಸಿದ ಗಿಲ್, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೆಂಬ ಗಂಭೀರ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆನಂದಮಯವಾದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ ಅಪ್ರತಿಮ ಪತ್ರಕರ್ತ, ಲೇಖಕ. ‌ಅವರ ನೆನಪು ಇಂದಿಗೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುವಾಸನೆ ಯಂತೆ ತೇಲಾಡುತ್ತಿದೆ.

1936ರಲ್ಲಿ ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ತರುಣ ಬ್ರೆಂಡನ್ ಗಿಲ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್ ಕಚೇರಿಯ ಹೊಸ್ತಿಲು ತುಳಿದರು. ಆಗಿನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತರ ಹರೆಯದ ಹುಂಬ ಉತ್ಸಾಹ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾದ ಅವರ ಒಡನಾಟ 1998ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸುವವರೆಗೂ, ಅಂದರೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಅರವತ್ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಸತ್ತ ಭಾಷೆಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಇಸ್ರೇಲಿಗರು ನೀಡಿದ ಪಾಠ

ಕಥೆಗಳು, ಲೇಖನಗಳು, ಕವಿತೆಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ರಂಗಭೂಮಿ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡ ಕಲೆ- ಹೀಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌ನ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ ಅವರ ಲೇಖನಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದ ವಿಷಯವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅಂಕಣ ‘ಟಾಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೌನ್’ಗೆ ಅವರು ಬರೆದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನುಡಿಚಿತ್ರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯದಂತಿವೆ. ‌

ಗಿಲ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಮಿಂಚಿತ್ತು. ಸದಾ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಸೂಟು, ಮುಖದಂದು ಮಂದಹಾಸ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರದಂಥ ಹೊಳಪು ಹೊತ್ತು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಿಲ್, ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಹೊರೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದವರಲ್ಲ. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆ ಯೆಂದರೆ ಆತ್ಮೀಯ ಮಿತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತು ಹರಟಿದಂತೆ. ಅವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಹಜವಾದ ಲಯ, ಲಘು ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪಾರವಾದ ಆಪ್ತತೆಯಿತ್ತು. ‌

ಕಷ್ಟದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು, ಗಂಭೀರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ ಓದುಗನ ಮನ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ದಾಟಿಸುವ ಕಲೆ ಅವರಿಗೆ ಕರಗತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಓದುಗರನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿಮರ್ಶೆ ಯೆಂದರೆ ಕೇವಲ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಕಟುವಾಗಿ ಜರೆಯುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ಕಲೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಲೇ ಲೋಪಗಳನ್ನು ನವಿರಾಗಿ ತಿದ್ದಿ ಹೇಳುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.

ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಟ-ನಟಿಯರಿಗೆ ಗಿಲ್ ಅವರ ಅಂಕಣವೆಂದರೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಭಯ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ. ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಕಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಪ್ರೀತಿಯಷ್ಟೇ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.

1975ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನ ‘ಹಿಯರ್ ಅಟ್ ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್’ (Here at The New Yorker) ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕ ಹೆರಾಲ್ಡ ರಾಸ್, ದಿಗ್ಗಜ ಬರಹಗಾರ ಇ.ಬಿ. ವೈಟ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಥರ್ಬರ್ ಮುಂತಾದ ಮಹಾರಥರ ಒಡನಾಟ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್ ಕಚೇರಿಯ ಆಂತರಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಹಾಸ್ಯ-ಕೋಪ-ತಾಪಗಳನ್ನು ಗಿಲ್ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಪರಿ ಅದ್ಭುತ. ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಆತ್ಮಕಥೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೇ, ಇಡೀ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಜೀವಂತವಾಗಿ ನಡೆದುಬಂದ ಹಾದಿಯ ರೋಚಕ ದಾಖಲೆಯಾಯಿತು. ‌

ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತನೂ ಓದಲೇಬೇಕಾದ ಕೃತಿಯಾಗಿ ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಗಿಲ್ ಕೇವಲ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಜಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಬರಹಗಾರನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರೇಮವಿತ್ತು. ನಗರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ ಹೊಸ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವ ಹುನ್ನಾರ ನಡೆದಾಗಲೆಲ್ಲ ಗಿಲ್ ಬೀದಿಗಿಳಿದು ಹೋರಾಡಿದರು.

‘ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ’ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹೆಗ್ಗುರುತಾದ ‘ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್’ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ನೆಲಸಮವಾಗದಂತೆ ಉಳಿಸಲು ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಕೆನಡಿ ಆನಸಿಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೆಗಲಿಗೆ ಹೆಗಲು ಕೊಟ್ಟು ಹೋರಾಡಿದರು. ನಗರದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾಳಜಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿತ್ತು