Vinaya Shirahattimutt Column: ʼಹಿಂದೂʼ ಪದದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಾಮರ್ಶೆ

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ (ಭಾಗ-೧)

ವಿನಯ ಶಿರಹಟ್ಟಿಮಠ

ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಅಸ್ಮಿತೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಸದಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋ ದಿಸುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರವಿ ಹಂಜ್ ಅವರು ಬರೆದ ‘ಹಿಂದೂ ಪದಕ್ಕೆ ಕಳ್ಳ ಎಂಬ ಅಪವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಹೇಗೆ ಬಂತು?’ ಎಂಬ ಲೇಖನ ಇಂತಹದ್ದೇ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ‘ಹಿಂದೂ’ ಪದದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಳಕೆ ಕುರಿತು ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರ ವಾದಿಗಳು ಎತ್ತುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ,

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಭಾವುಕತೆಯಿಂದ ನೋಡುವುದಕ್ಕೂ, ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ವಾದ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅಗಾಧ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.

ಸಮಾಜವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಾಡಿನ ವಿಶಾಲ ಓದುಗ ವರ್ಗದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಹ ಗಂಭೀರ ವೈಚಾರಿಕ ಬರಹಗಳು ಸದಾ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಸತ್ಯಶೋಧನೆಯ ಹಾದಿ ತುಳಿಯಬೇಕು. ಯಾವುದೇ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದರೂ, ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಗಳಿಂದ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಆಧಾರಗಳಿಂದಲೇ ಎದುರಿಸಬೇಕೇ ವಿನಃ, ಭಿನ್ನಮತೀ ಯರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಲೇವಡಿ ಮಾಡುವುದು ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ.

ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಎದುರಾಳಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಹೀಯಾಳಿಸುವ ತರಾತುರಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖಕರು ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನು ಮರೆತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೇಖನವು ರವಿ ಹಂಜ್ ಅವರ ವಾದಗಳಲ್ಲಿನ ತಾರ್ಕಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vinay Shirahattimath Column: ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಂದನೆಯಾಚೆಗಿರಲಿ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸತ್ಯಶೋಧ

‘ಹಿಂದೂ’ ಪದದ ಭಾಷಿಕ ವಿಕಾಸದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯಗಳು, ಪರ್ಷಿಯನ್ ನಿಘಂಟುಗಳ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಮತ್ತು ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ, ಭಾವೋದ್ರೇಕದಾಚೆಗೆ ನಿಂತು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಸಕಾರಣವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡುವ ಒಂದು ತಾರ್ಕಿಕ ಪರಾಮರ್ಶೆ.

ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಾದರೆ, ಪರ್ಷಿಯನ್ನರ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸ’ಕಾರವು ‘ಹ’ಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ‘ಸಿಂಧೂ’ ನದಿ ತೀರದ ಆಚೆಗಿನ ಭೂಭಾಗ ‘ಹಿಂದೂ’ ಆಯಿತು ಎಂಬ ರವಿ ಹಂಜ್ ಅವರ ವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯ. ಆದರೆ, ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೇ ಆ ಪದದ ಹಿಂದಿರುವ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು.

ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂದೂ’ ಎಂಬುದು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅಪ್ಪಟ ಭೌಗೋಳಿಕ ಗುರುತಾಗಿತ್ತು. ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಆಚೆಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಸ್ತಿಕರು, ನಾಸ್ತಿಕರು, ಪ್ರಕೃತಿ ಆರಾಧಕರು, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅರಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು ಆ ಭೂಭಾಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ‘ಹಿಂದೂ’ ಎಂದೇ ಕರೆದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಇದರ ಮೂಲ ಹುಟ್ಟು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವೋ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕವೋ ಆಗಿರದೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ವೇದ, ಪುರಾಣ, ಉಪನಿಷತ್ತು ಅಥವಾ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂದೂ’ ಎಂಬ ಪದದ ಉಖವೇ ಇಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಂದಿನ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಲೇಖಕರ ನಿಲುವನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಲೇಬೇಕು. ಅಂದಿನ ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ, ನೈತಿಕತೆ, ಆತ್ಮಾನುಸಂಧಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸಾರಿಕ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ನಿವಾರಣೆಯತ್ತ ಇತ್ತೇ ಹೊರತು, ಇತರರಿಗಿಂತ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಕೊಂಡು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ತಮಗೆ ತಾವೇ ಒಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯ ಆ ಕಾಲದ ಜನರಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸತ್ಯ. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದದ ಸುಳಿವೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ವಾಸ್ತವ ವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲಿನ ಗೌರವವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಎದುರಾಗುವುದು.

ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುತಾಗಿ ಇರದ, ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ವಿದೇಶಿಯರು ನೀಡಿದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹೆಸರಾದ ‘ಹಿಂದೂ’ ಪದವನ್ನು, ಇಂದು ‘ಸನಾತನ ಧರ್ಮ’ದ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿದರೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಶಾಕ್ತ, ಚಾರ್ವಾಕ, ಅಜೀವಿಕ ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಭಿನ್ನವಾದ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧ ವಾದ ನೂರಾರು ದಾರ್ಶನಿಕ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳಿದ್ದವು.

ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಛತ್ರಿಯಡಿ ತಂದು ಏಕರೂಪಿ ಧರ್ಮವೆಂದು ಕರೆದದ್ದು ಬಹಳ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತದ ಜನಗಣತಿಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಗಾಗಿ ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪದಕ್ಕೆ ಕೃತಕವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗದ ಸತ್ಯ.

ಯಾವಾಗ ನಾವು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ ಇಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆಯೋ, ಅದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಇಂದು ಆ ಪದವನ್ನು ಅತಿಪ್ರಾಚೀ ನವಾದ, ಸನಾತನವಾದ ಏಕರೂಪಿ ಧರ್ಮದ ಅಸ್ಮಿತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಹೊರಗಿನವರು ಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಇಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವಿಲ್ಲ. ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಲ್ಲಟವನ್ನೇ ಹೊರತು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನಲ್ಲ.

ಪ್ರಖರವಾದ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಬರಹಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯಾಗಬೇಕಾದಾಗ, ಇಂತಹ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ಸೂಕ್ಷ ತೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ, ಕೇವಲ ಭಾವುಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಧುನಿಕ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಳಕು ಹಾಕುವುದು ಬೌದ್ಧಿಕ ದಿವಾಳಿತನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರ್ಷಿಯನ್ ನಿಘಂಟುಗಳ ವಿವಾದ

ರವಿ ಹಂಜ್ ಅವರ ಲೇಖನದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಮತ್ತು ಆಧಾರರಹಿತ ವಾದವೆಂದರೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ನಿಘಂಟುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಷಡ್ಯಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ‘ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳು’ ಲುಗಾತ್-ಇ-ಕಿಶ್ವಾರಿಯಂತಹ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಪದಕ್ಕೆ ಕಳ್ಳ, ಗುಲಾಮ, ಡಕಾಯಿತ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಎಂದು ಅವರು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನಿಘಂಟು ರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕನಿಷ್ಠ ಅರಿವಿರುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಸತ್ಯ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ: ನಿಘಂಟುಗಳು ತಮಗೆ ತಾವೇ ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಜನಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಈ ಅರ್ಥಗಳು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದಿಢೀರನೆ ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದುರಿದವಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಕರಾಳ ಹಾಗೂ ಕಟು ವಾಸ್ತವ ಅಡಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಕೇವಲ ‘ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳ ಕೃತ್ಯ’ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ಅಪ್ಪಟ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪಲಾಯನ ವಾದ.

ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ನಿರಂತರ ದಾಳಿಗಳ ಇತಿಹಾಸ ವನ್ನು ನಾವು ಯಾವುದೇ ಭಾವುಕತೆಯಿಲ್ಲದೆ, ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್, ತುರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘನ್ ದಾಳಿಕೋರರು ಈ ನೆಲದ ಮೇಲೆರಗಿದಾಗ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಯುದ್ಧ ಬಂದಿಗಳಾಗಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಗುಲಾಮರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.

ಚಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಸಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ಯುದ್ಧಬಂದಿಗಳು ಪ್ರಾಣಬಿಟ್ಟ ‘ಹಿಂದೂಕುಶ್’ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಈ ಕರಾಳ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಆಚೆಗಿನ ಈ ಜನರನ್ನು ಆ ದಾಳಿಕೋರರು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ‘ಹಿಂದೂ’ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಅರಬ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮರಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಈ ಉಪಖಂಡದವರೇ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ‘ಹಿಂದೂ’ ಎಂಬ ಪದವೇ ‘ಗುಲಾಮ’ ಅಥವಾ ‘ಸೇವಕ’ ಎಂಬ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾ ರ್ಥಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.

ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೊಮ್ಮೆ ತಿರುವಿ ಹಾಕಿದರೆ ಈ ವಾಸ್ತವ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಫೀಜ್ ಅಥವಾ ರೂಮಿಯಂತಹ ಸೂಫಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕವಿಗಳು ‘ಹಿಂದೂ’ ಪದವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು, ಅಥವಾ ‘ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕದಿಯುವ ಕಳ್ಳ’ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಆ ಭಾಷೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃ ತಿಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಕಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಹೊರತು, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ದಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳು ಕುಳಿತು ಮಾಡಿದ ಸಂಚಲ್ಲ.

ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಸಿದ್ದರಾಮ ಬೆಲ್ದಾಳ ಅವರಂತಹ ಆಧುನಿಕ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಕಾರರು ಈ ನಿಘಂಟುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರ ಅರ್ಥ ಇಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ರನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ತಾವು ಆರಾಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವ ಒಂದು ಪದದ ಹಿಂದೆ ಎಂಥದ್ದೊಂದು ದಾರುಣವಾದ ಮತ್ತು ಪರಕೀಯರು ಹೇರಿದ ಅವಮಾನಕರವಾದ ಚರಿತ್ರೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಮಾಜ ಅರಿಯಲಿ ಎಂಬ ವೈಚಾರಿಕ ಎಚ್ಚರವಷ್ಟೇ ಅವರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಕಟುಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಾಗ, ಅದನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಭಾವುಕ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಅವರನ್ನು ‘ಗಾಂಪರು’, ‘ಗಿಳಿಪಾಠದವರು’ ಎಂದು ಜರೆಯುತ್ತವೆ. ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟ ಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ನಮ್ಮದೇ ಜನರ ಮೇಲಾದ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಮತ್ತು ಶೋಷಣೆಯ ಚರಿತ್ರೆ ಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಯಾವುದೋ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಿತೂರಿಯ ತಲೆಗೆ ಕಟ್ಟುವುದು ವಾಸ್ತವ ದಿಂದ ಓಡಿ ಹೋಗುವ ಯತ್ನವಷ್ಟೇ ಆಗಿದೆ. ಹೊರಗಿನವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡರು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡರು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂದಿನ ನಿಘಂಟುಗಳು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸು ತ್ತವೆಯೇ ವಿನಃ, ಅವುಗಳೇನು ಸುಳ್ಳಿನ ಕಂತೆಗಳಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ವಿವೇಕದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಿದೆ.

ಸತ್ಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದರಿಂದ ಅಸ್ಮಿತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ನಾವು ಹೊರಬರಬೇಕಾದ ತುರ್ತು ಇಂದಿದೆ. ರವಿ ಹಂಜ್ ಅವರ ಲೇಖನದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಭೀರ ವಾದ ವೈರುಧ್ಯವೆಂದರೆ, ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡೇ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಪ್ರಯತ್ನ.

‘ಜೋಳವನು ಬಡಿಯುವೆ, ರಾಗಿಯನು ತೂರುವೆ’ ಎಂಬ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಪರಾಮರ್ಶೆ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವುದೇ ವಿನಃ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿzರೆ. ಈ ಮಾತನ್ನು ಒಪ್ಪೋಣ. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನವಾದ ‘ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಭಜನೆ’ (ಖ್ಝಜ್ಚಿಜ್ಞಿಜ Zb bಜ್ಚಿಜ್ಞಿಜ) ಎಂದರೆ ಕುರುಡಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದೇ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಜರಡಿ ಹಿಡಿದು, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಸತ್ಯದ ಕಾಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆಯುವ ನಿಖರವಾದ ವೈeನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ.

ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿನ ‘ಹಿಂದೂ’ ಪದದ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ವಿಕಾಸವನ್ನು ಈ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳು ಜರಡಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವುದೂ ಇದೇ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ಸಮಾಜವನ್ನು ಗಾಂಪ ಮಾಡುವ ಯತ್ನ’ ಎಂದು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಿ ಆರೋಪಿಸುವುದು, ಬಸವಣ್ಣ ನವರ ‘ಪರಾಮರ್ಶಿಸದೆ ಬಿಡೆನು’ ಎಂಬ ಮೂಲಭೂತ ವೈಚಾರಿಕ ನಿಲುವಿಗೇ ಬಗೆಯುವ ದ್ರೋಹವಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವವಾಣಿಯಂತಹ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವಂತಹ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟ ದ, ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮೆ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಬೇರುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಶೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ವಿಚಾರವಾದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ತೋಂಟದ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇ ಶ್ವರರ ವಚನದ ಮೂಲಕ ‘ತರ್ಕಮರ್ಕಟರು’ ಎಂದು ಹಂಗಿಸುವುದು ಲೇಖಕರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಸಹನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಶರಣರು ಕಟ್ಟಿದ ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ವು ಕೇವಲ ಭಜನಾ ಮಂದಿರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ವೈಚಾರಿಕ ಸಂಸತ್ತಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ತರ್ಕ, ಚರ್ಚೆ, ಭಿನ್ನಾಭಿ ಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಸಂವಾದಗಳಿಗೆ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ನಿಘಂಟುಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವವ ರನ್ನು ‘ತರ್ಕಮರ್ಕಟರು’ ಅಥವಾ ‘ಗಿಳಿಪಾಠದವರು’ ಎಂದು ಜರೆಯುವುದು, ಎದುರಾಳಿಯ ವಾದವನ್ನು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಎದುರಿಸಲಾಗದಿದ್ದಾಗ ಬಳಸುವ ಹತಾಶೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಷ್ಟೇ.

ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಕೋತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಾವು ಗೆದ್ದೆವು ಎಂದು ಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಚರ್ಚೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಖಂಡಿತಾ ಅಲ್ಲ. ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಶರಣ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಅಪಚಾರ. ತರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಭಕ್ತಿ ಮೌಢ್ಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶರಣರು ಅರಿತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ, ಧರ್ಮ, ದೇವರು, ಅಸ್ಮಿತೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನೂ ಅರೆದು, ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ ನೋಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಶರಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಮಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದದ ಹಿಂದಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟುಸತ್ಯಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದಾಗ, ಅದನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಪರಾಮರ್ಶಿ ಸುವವರನ್ನೇ ಕಟಕಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿ? ಬಸವಣ್ಣನವರ ಕರಣಹಸುಗೆಯ ವಿಂಗಡಣಾ ಸೂತ್ರವು ಕೇಳುವುದು ನೈಜ ನಿಷ್ಠುರತೆಯನ್ನು, ಅಂದರೆ ಕಟುವಾದರೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮುಖಾ ಮುಖಿಯಾಗುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು. ಆ ಧೈರ್ಯ ವನ್ನು ತೋರದೆ, ಕೇವಲ ಶಬ್ದಾಡಂಬರದ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿನಿಂದನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ದನಿಗಳನ್ನು ಅಣಕಿಸುವುದು ಅಪ್ಪಟ ಪಲಾಯನವಾದವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶಾಲತೆ ಇzಗ ಮಾತ್ರ ತರ್ಕವು eನದ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಅಹಂಕಾರದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.