ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ತೆರೆ ಬಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ: ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಖಡಕ್ ಸಂದೇಶ

ನವದೆಹಲಿ, ಜು. 21: ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ 65 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ (Indus Waters Treaty) ಈಗಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆ ಕುರಿತ ಸಹಕಾರ ಪುನರಾರಂಭವಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿ ದಾಟಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಸ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮರುರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿವೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, "ಈಗಿನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮರುಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ, ಅದು ಹೊಸ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಅದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೆರೆ ಎಳೆಯಬೇಕು" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಪಹಲ್ಗಾಮ್ ದಾಳಿಯ ಬಳಿಕ ಅಮಾನತು

2025ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪಹಲ್ಗಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಗ್ರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ 26 ಮಂದಿ ನಾಗರಿಕರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಬಳಿಕ ಭಾರತ ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮೂಲದ ಲಷ್ಕರ್-ಎ-ತೈಬಾ (LeT) ಸಂಘಟನೆಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ದಿ ರೆಸಿಸ್ಟನ್ಸ್ ಫ್ರಂಟ್ (TRF) ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಭಾರತ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಠಿಣಗೊಳಿಸಿತು. 2025ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್ ಹೆಸರಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ಉಗ್ರರ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಖರ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.

ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಿಲ್ಲ

ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರುವ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದರೆ ಯಾವುದೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಹಕ್ಕು ಭಾರತಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

"ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ಹೇಳಿವೆ.

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಷರತ್ತು

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡದೇ ಇರುವವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಹಕಾರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಗಡಿ ದಾಟುವ ಉಗ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಭಾರತ ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ.

ನೀರಿನ ಕೊರತೆಗೆ ಭಾರತ ಕಾರಣವಲ್ಲ

ಭಾರತದ ಕ್ರಮದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ:

• ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ಜಲಾಶಯಗಳ ಕೊರತೆ.
• ನೀರಿನ ಸೋರಿಕೆ.
• ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಜಲ ಹಂಚಿಕೆ ವಿವಾದ.
• ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ.

ಇವೇ ಅಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಭಾರತವನ್ನು ದೂರುವುದು ಕೇವಲ ʼಸುಳ್ಳು ಕಥನʼ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳಿದೆ.

ಮತ್ತೆ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಜಲ ಒಪ್ಪಂದ; ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧ ಎಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನೆ

ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪ

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.

ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ 1267 ನಿರ್ಬಂಧ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಉಗ್ರರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಭಾರತ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (LoC) ಸಮೀಪ ಉಗ್ರರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಭಾರತೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಆಕ್ಷೇಪ

ಭಾರತದ ಸಲಾಲ್, ತುಲ್ಬುಲ್, ಬಗ್ಲಿಹಾರ್, ಕಿಶನ್‌ಗಂಗಾ, ರಟ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಲ್ ದುಲ್ ಸೇರಿ ಹಲವು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಿರಂತರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ದೂರದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಕೇವಲ 200 ಕಿಲೋ ವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಣ್ಣ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.

ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ 1960ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮಾತುಕತೆಯ ಬಳಿಕ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.

ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ

• ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಾವಿ, ಬಿಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸಿಂಧು, ಜೆಹ್ಲಂ ಮತ್ತು ಚೆನಾಬ್ ನದಿಗಳ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪಶ್ಚಿಮ ನದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ 'ರನ್-ಆಫ್-ದಿ-ರಿವರ್' ಮಾದರಿಯ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.

ಆದರೆ ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಿಶನ್‌ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ರಟ್ಲೆ ಸೇರಿ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತು ಭಾರತ–ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವೆ ವಿವಾದ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದು, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಸಿಂಧು ಜಲ ಒಪ್ಪಂದದ ಭವಿಷ್ಯವೂ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಲ್ಲಿದೆ.