ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ ಯೋಜನೆ: ಕೃಷಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶ

ನವದೆಹಲಿ: ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆ (Technology Use) ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ‘ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ’ ಯೋಜನೆ (Namo Drone Didi Scheme) ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ (SHGs) ಸಬ್ಸಿಡಿ ದರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಬೇಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಡ್ರೋನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.

14,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಡ್ರೋನ್

ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿರುವ ‘ನಮೋ ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿ’ಯನ್ನು ದೀನದಯಾಳ್ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಯೋಜನೆ–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಿಷನ್ (DAY-NRLM) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

2023-24ರಿಂದ 2025-26ರವರೆಗೆ ಯೋಜನೆಗೆ ₹1,261 ಕೋಟಿ ಹಣಕಾಸು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 14,500ರಿಂದ 15,000 ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಕೃಷಿ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ.

ಡ್ರೋನ್ ಖರೀದಿಗೆ ಶೇ.80ರಷ್ಟು ನೆರವು

ಡ್ರೋನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಕರಗಳ ವೆಚ್ಚದ ಶೇ.80ರಷ್ಟು ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ನೆರವನ್ನು, ಪ್ರತಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹8 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಉಳಿದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಮಟ್ಟದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ ಸಾಲವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.

ಡ್ರೋನ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸೆಟ್‌ಗಳು, ಬಿಡಿ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರ್, ನೋಝಲ್ ಸೆಟ್, ವೇಗದ ಚಾರ್ಜರ್, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಸಮಗ್ರ ವಿಮೆ ಹಾಗೂ ಎರಡು ವರ್ಷದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಒಪ್ಪಂದವೂ ಸೇರಿವೆ.

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಡ್ರೋನ್ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ

ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಡ್ರೋನ್ ವಿತರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘದ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಡ್ರೋನ್ ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯೆಗೆ ಡ್ರೋನ್ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ತರಬೇತಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ 15 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಪೈಲಟ್ ತರಬೇತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಡಿಜಿಸಿಎ ಅನುಮೋದಿತ ಡ್ರೋನ್ ಪೈಲಟ್ ಪರವಾನಗಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ

2026ರ ಜನವರಿವರೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳಿಗೆ 1,094 ಡ್ರೋನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡ್ರೋನ್ ದೀದಿಗಳ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು 145 ಮಹಿಳೆಯರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ 128 ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 108 ಹಾಗೂ ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿ 102 ಮಹಿಳೆಯರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿ 90 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಯಾಗ್‌ರಾಜ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಫುಲ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಗಮನಾರ್ಹ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಡ್ರೋನ್ ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ 90 ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಡ್ರೋನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ದಾರಿ

ಡ್ರೋನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಂಪಡಣೆ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರಿಗೆ ರಸಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ಸಿಂಪಡಣೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳು ಶುಲ್ಕ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರೈತರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಸಿಂಪಡಣೆ ಸೇವೆ ದೊರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಆದಾಯದ ಮೂಲ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಕೇವಲ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಡ್ರೋನ್ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ನೀಡುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮದ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಿವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡವಾಗಲಿದೆ.