ವಿಡಿಯೋ ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ ಫ್ಯಾಷನ್​ ಕ್ರೈಂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಶ್ವವಾಣಿ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಪ್ರಪಂಚ ವಿದೇಶ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಉದ್ಯೋಗ
Ad

Vishweshwar Bhat Column: ನಾವು ಓದುವ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದೇವಾ ?

ರೋಸ್ ಹೊರೊವಿಟ್ಜ ಅವರ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ‘ಪುಸ್ತಕಗಳೇ, ನಿಮಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ವಿದಾಯ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇನೋ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಮಹಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆ ಇಂದಿನ ನಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ.

Vishweshwar Bhat Column: ನಾವು ಓದುವ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದೇವಾ ?

-

ನೂರೆಂಟು ವಿಶ್ವ

ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಾನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್’ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ರೋಸ್ ಹೊರೊವಿಟ್ಜ ಅವರು ಬರೆದ ’The Age of Reading Is Over’ (ಓದುವ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯ) ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದೆ. ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸಗಳ ಕುಸಿತವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರ್ಮಿಕ ವಾಗಿ, ಆದರೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಈ ಲೇಖನ ನನ್ನನ್ನು ಕೆಲ ಕಾಲ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.

ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಂಗೀತದ ಸಾಕ್ಷರತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಹೇಗೆ ಆತನಿಗೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಚನೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಬೇಕೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಲು ಕೂಡ ಅದೇ ಬಗೆಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಿಸ್ತು ಬೇಕು. ಆದರೆ ಇಂದು ನಾವು ‘ಸ್ಕಿಮ್ಮಿಂಗ್’ (Skimming) ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುವ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಮನರಂಜನೆಯ ಗುಲಾಮರಾಗಿಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

ರೋಸ್ ಹೊರೊವಿಟ್ಜ ಅವರ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ‘ಪುಸ್ತಕ ಗಳೇ, ನಿಮಗೆ ಭಾವಪೂರ್ಣ ವಿದಾಯ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆಯೇನೋ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿ ಯಾದ ಮಹಾ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಭಸ್ಮವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಶತಮಾನ ಗಳ ಕಾಲ ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷ ಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡಿತು ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆ ಇಂದಿನ ನಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಂತಿದೆ.

ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಷ್ಟೇ, ಅಂದು ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಿತ್ತು, ಇಂದು ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿಗೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ʼ ಫೋನ್ ಎಂಬ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಬೆಂಕಿ’ ಬಿದ್ದಿದೆ. ನಾವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಸುಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಧೂಳು ಹಿಡಿಯಲು ಬಿಟ್ಟು, ರೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ನೋಡುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.‌

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Vishweshwar Bhat Column: ಸಿ.ಆರ್. ಮ್ಯಾಂಡಿ ನೆನಪು

ಇಂದಿನ ಕಾಲದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಓದುಗರ ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಪುಟದಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಲು ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅದು ಅವರಿಗೆ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತವನ್ನು ಹತ್ತಿದಷ್ಟು ಕಷ್ಟ. ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಇಂದು ‘ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಡೀ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದುವುದಿರಲಿ, ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಓದುತ್ತಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಗೋಳಾಡು ತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಿಂದೆಲ್ಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುನ್ನ ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಕುಳಿತು ದಪ್ಪನೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಿನವರು ‘ಸರ್, ಈ 500 ಪುಟಗಳ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಹತ್ತು ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?’ ಎಂದು ಕೇಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಮಗೆ ಈ ನೋವು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಥೋವನ್ ಅಥವಾ ಮೊಜಾರ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ದೀರ್ಘವಾದ ಸಿಂಫನಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ವಾದ್ಯವೃಂದದವರು (ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ) ‘ನಮಗೆ ಇಡೀ ಸ್ವರಲಿಪಿಯನ್ನು ಓದಲು ಬೋರ್ ಆಗುತ್ತಿದೆ, ನಡುವಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಕಿಪ್ ಮಾಡಿ ನೇರವಾಗಿ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ನುಡಿಸುತ್ತೇವೆ’ ಎಂದರೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಇಂದಿನ ಓದುಗರ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಕಥೆಯ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ಮಾತ್ರ ಬೇಕು, ನಡುವಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಭಾವನೆಗಳ ಏರಿಳಿತ, ಪಾತ್ರಗಳ ಏಳು-ಬೀಳು, ಪರಿಸರ ನೋಟ ಅವರಿಗೆ ‘ಬಫರಿಂಗ್’ ಆದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾವು ಇಂದು ‘ಸ್ಕಿಮ್ಮಿಂಗ್’ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಓದಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಪುಟದ ಮೇಲೆ ’ F’ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆಯಂತೆ- ಮೊದಲ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಯಾಗಿ ಓದುವುದು, ನಂತರ ಕೆಳಗೆ ಬಂದು ಅರ್ಧ ಸಾಲು ಓದುವುದು, ಆಮೇಲೆ ಬರೀ ಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸಿ ಮುಗಿಸುವುದು!

Read and AI

ಇದು ಓದುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಪದಗಳ ನಡುವೆ ಹರ್ಡಲ್ಸ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸಿದಂತೆ. ನಾವು ಪುಸ್ತಕ ವನ್ನು ಓದುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ‘ಸ್ಕ್ಯಾನ್’ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಮಿದುಳು ಈಗ ಒಂದು ಹೈ-ಸ್ಪೀಡ್ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ.

ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾದ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಯೇಲ್‌ನಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗಳಿಗೂ ಈಗ ದೀರ್ಘವಾದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಕಾಲದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಸಲೀಸಾಗಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಈಗ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್ ಅವರ ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ತಲೆತಿರುಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.‌‌ ಡಿಕನ್ಸ್ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಮುಗಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಇಂದಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಲೈಕ್ ಒತ್ತಿ, ಎರಡು ಮೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಶೇರ್ ಮಾಡಿ ವಾಪಸ್ ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ!

ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಕಾರಣ, ನಮ್ಮ ‘ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಮನದ ನಿಧಾನಗತಿಯ ವೈಫಲ್ಯ’. ಇದನ್ನು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಗಮನದ ಅವಧಿ (Attention span) ಈಗ ಒಂದು ಗೋಲ್ಡ್ ಫಿಶ್‌ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಗೋಲ್ಡ್ ಫಿಶ್‌ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 9 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಗಮನವಿರುತ್ತದೆ ಅಂತಾರೆ, ಆದರೆ ನಮಗೆ ಒಂದು ನೋಟಿಫಿಕೇಶನ್ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, 3 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಆವಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ‌

ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟವನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವಾಗಲೂ ನಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳು ಅರಿವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಫೋನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ‘ಸ್ಕ್ರಾಲ್’ ಮಾಡುವಂತೆ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಜನರು ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು-ಮೂರು ದಪ್ಪನೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳು ತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಬ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬದಲು ಪವರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಚಾರ್ಜರ್ ಮತ್ತು ಇಯರ್‌ʼ ಫೋನ್‌ಗಳು ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ.

ಯಾರಾದರೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾಗದದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಓದುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಜನರು ಅವರನ್ನು ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಜೀವಂತ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಂತೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ‘ಅಯ್ಯೋ ಪಾಪ, ಇವರ ಫೋನ್ ಚಾರ್ಜ್ ಖಾಲಿ ಯಾಗಿರಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೇ ಪೇಪರ್ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ’ ಎಂದು ಕನಿಕರ ಪಡುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗವೊಂದರ ಆಲಾಪನೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ, ಓದುವಿಕೆಯು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಸಹಾನುಭೂತಿ (Empathy) ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ನಮಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ‘ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್’ ಆಗಿ ಬೇಕು- ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್ ಕಾಫಿ, ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್ ನೂಡಲ್ಸ್, ಮತ್ತು ಈಗ ಇನ್‌ಸ್ಟಂಟ್ ಜ್ಞಾನ!

‘ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್ ಅವರ ‘ವಾರ್ ಆಂಡ್ ಪೀಸ್’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 1200 ಪುಟಗಳಷ್ಟು ಯಾರು ಓದುತ್ತಾರೆ? ಅದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ ಮೂಲಕ ‘5 ಬುಲೆಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ’ ಎನ್ನುವುದೇ ಇಂದಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಪ್ರಕಾಶಕರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರು ಕೂಡ ಈ ಹೊಸ ‘ಸೋಮಾರಿ ಓದುಗರ’ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘವಾದ ವಿವರಣೆಗಳಿದ್ದರೆ ಓದುಗರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಭಯದಿಂದ, ಈಗ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಸಿನಿಮಾದ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳಂತೆ, ಚಿಕ್ಕ-ಚಿಕ್ಕ ಪ್ಯಾರಾಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಇಂದು ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಕಾಶಕರು ಅವನಿಗೆ ‘ಮಿಸ್ಟರ್ ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್, ನಿಮ್ಮ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ‘ಟು ಬಿ ಆರ್ ನಾಟ್ ಟು ಬಿ’ ಅಂತೆಲ್ಲ ಉದ್ದುದ್ದ ಭಾಷಣ ಬೇಡ, ಅದನ್ನು ಟ್ವೀಟ್‌ಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ 280 ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿ’ ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೇನೋ?!

ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪತನಕ್ಕೂ ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ಸಾಮ್ಯತೆಯೆಂದರೆ- ಅದು ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧ ನಡೆದು ಗ್ರಂಥಾಲಯ ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಓದುವ ಆಸಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ, ಹಳೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡುವವರು ಇಲ್ಲವಾದರು, ಕಟ್ಟಡಗಳ ದುರಸ್ತಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣ ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರ ಮಣ್ಣಾಯಿತು.

ಇಂದು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆಯೇ ಮಹಾನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಅಪ್ರಸ್ತುತವಾಗುತ್ತಿವೆ, ಆದರೆ ನಮಗೆ ಅದರ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಆರು ಇಂಚಿನ ಪರದೆಯೊಳಗೆ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಗೆದ್ದಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ಒಬ್ಬ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೀವು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬ್ಯಾಟನ್ ಬೀಸುವಾಗ, ಪ್ರತಿ ವಾದ್ಯವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನದೇ ಆದ ಲಯದಲ್ಲಿ ನುಡಿಯಬೇಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗೀತ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ವೇಳೆ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ನುಡಿಸಿದರೆ, ಡ್ರಮ್ಸ ಬಾರಿಸುವವರು ತಮ್ಮದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದು ಸಂಗೀತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಕರ್ಕಶ ಗದ್ದಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದ ಸಮಾಜವೂ ಹಾಗೆಯೇ- ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಅರೆಬರೆ ಮಾಹಿತಿಯ ತುಣುಕುಗಳಿರುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು, ಅವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ವಾದ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಈ ಓದುವಿಕೆಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಶರಣಾಗಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ‘ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓಡಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಡೆಯುವುದನ್ನೇ ಕಲಿಸುವುದು ಬೇಡ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗಾಲಿಕುರ್ಚಿ ಕೊಟ್ಟುಬಿಡೋಣ’ ಎಂದಂತೆ!

ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಓದುವುದರಿಂದಲೇ ಮಿದುಳಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸರಳ ಸತ್ಯ ವನ್ನು ನಾವು ಮರೆತಿದ್ದೇವೆ. ತಮಾಷೆಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ನಾವು ಈಗ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವು ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ‘ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದು ಹೇಗೆ’ ಮತ್ತು ‘ಓದುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ’ ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ!

ಜನರು ತಮ್ಮ ಬುಕ್‌ಶೆಲ್‌ಗಳ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ’ Bookstagram’ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪುಟಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎಂದಿಗೂ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಸ್ತಕಗಳು ಈಗ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅವು ಮನೆಯ ಒಳಾಂಗಣ ಅಲಂಕಾರದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಆಡಿಯೋ ಬುಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ಗಳು ಓದುವಿಕೆ ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ವಾದಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ, ಕಣ್ಣಾರೆ ಓದುವುದಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಜಗಜಾಂತರ.

ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ, ಅದರ ಸ್ವರಲಿಪಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಂತೆ. ಆಡಿಯೋಬುಕ್ ಕೇಳುವಾಗ ನಾವು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಕಾರು ಓಡಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವಾಗ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಅಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಓದುವಿಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಕೇಳುವಿಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇವಲ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ನಾವು ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯು ‘ಪುಸ್ತಕ’ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೇವಲ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರಲಿಪಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಕೇವಲ ರೀಮಿಕ್ಸ್ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಕುಣಿಯುವ ಸಮಾಜವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾ ಗುವ ಮುನ್ನ, ನಾವು ಮತ್ತೆ ಆಳವಾದ ಓದಿನತ್ತ ಮರಳಬೇಕಿದೆ. ‌

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಂತೆ ನಮ್ಮ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೂ ಯಾವುದೇ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ‘ಸ್ಕ್ರಾಲ್’ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟ ಸೇರಿ ಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾತು ಈಗ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಇನ್ನು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಓದು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಕ್ರಿಯೆ ಆಗಬಹುದು. ‌

ಇಂದಿನ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ (ಎಐ) ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಸೋಮಾರಿತನಕ್ಕೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಬರೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಾರಾಂಶ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದರೆ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಪುಟಗಳನ್ನಾದರೂ ತಿರುವಿ ಹಾಕಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ‘ಈ 400 ಪುಟಗಳ ಪುಸ್ತಕದ ಆತ್ಮವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಡು’ ಎಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಆಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾಕು, ಅದು ರೆಡಿಮೇಡ್ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಇದು ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಬೇರೆಯವರು ಊಟ ಮಾಡಿ ಅದರ ರುಚಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುವು ದನ್ನು ಕೇಳಿಯೇ ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿತು ಎಂದುಕೊಂಡಂತೆ! ಜ್ಞಾನದ ಹಸಿವನ್ನು ನೀಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಾವೇ ಸ್ವತಃ ಅಗಿದು, ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಮರೆತಂತೆ. ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಕಚೇರಿ ನಡೆಸುವಾಗಲೂ ಹೊಸದಾಗಿ ತಾಲೀಮು ನಡೆಸುವ ಬದಲು, ‘ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ನುಡಿಸಿದ ಸಿಂಫನಿಯ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ಲೇ ಮಾಡಿಬಿಡೋಣ, ನಾನು ಸುಮ್ಮನೆ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಬ್ಯಾಟನ್ ಆಡಿಸಿದಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದರೆ ಎಷ್ಟು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ, ಪುಸ್ತಕ ಓದದೇ ಕೇವಲ ಅದರ ಸಾರಾಂಶ ಓದಿಕೊಂಡು ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಂತೆ ಪೋಸು ಕೊಡುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ತಮಾಷೆಯ ಸಂಗತಿ.

ಇಂದು ಪಾರ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಫಿ ಶಾಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರು ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಕೆದಕಿ ನೋಡಿದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಪುಸ್ತಕಗಳ ‘ಬ್ಯಾಕ್ ಕವರ್’ ಅಥವಾ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಪೇಜ್ ಮಾತ್ರ ಓದಿರುತ್ತಾರೆ! ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿಗೆ ಈಗ ‘ಬೋರ್ ಆಗುವುದು’ ಎಂದರೆ ಏನು ಎಂಬುದೇ ಮರೆತುಹೋಗಿದೆ.

ನಿಜವಾದ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಹುಟ್ಟುವುದೇ ನಾವು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತು, ಬೋರ್ ಆದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಒಂದು ದಪ್ಪನೆಯ ಪುಸ್ತಕದ ಮೊದಲ ಐವತ್ತು ಪುಟಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗಿದರೂ, ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಓದಿದಾಗಲೇ ಅಸಲಿ ರಸದೌತಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಓದುಗರಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ಯಾರಾದ ಕಿಕ್ ಸಿಗಬೇಕು, ಎರಡನೇ ಪ್ಯಾರಾದಲ್ಲಿ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಇರಬೇಕು, ಮೂರನೇ ಪ್ಯಾರಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮುಗಿಯಬೇಕು. ‌

ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅರಳುವ ಹೂವಿನಂತಿರಬೇಕು ಎಂದರೆ, ‘ನಮಗೆ ಹೂವು ಅರಳು ವವರೆಗೂ ಕಾಯಲು ಪುರುಸೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹೂವನ್ನೇ ಕೊಟ್ಟುಬಿಡಿ’ ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ ಇಂದಿನವರ ಮನಸ್ಥಿತಿ. ನಾವು ಈ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ’ ದುರಂತದಿಂದ ಪಾರಾಗ ಬೇಕೆಂದರೆ, ಮತ್ತೆ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆ ಸುಂದರ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಮರಳಲೇಬೇಕಿದೆ. ಸಂಗೀತಗಾರನೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ತಪ್ಪದೆ ‘ಸಾಧನೆ’ ಅಥವಾ ರಿಯಾಜ್ ಮಾಡುವಂತೆ, ನಾವೂ ಕೂಡ ದಿನಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯಾದರೂ ಫೋನ್ ಅನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿಟ್ಟು, ಕಾಗದದ ಪುಸ್ತಕದೊಂದಿಗೆ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಮಿದುಳು ಎಷ್ಟು ಸೋಮಾರಿಯಾಗಬಹುದೆಂದರೆ, ‘ಉಸಿರಾಡುವುದಕ್ಕೆ, ಮಲಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಶಾರ್ಟ್‌ಕಟ್ ಆಪ್ ಇದೆಯೇ?’ ಎಂದು ಗೂಗಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ!