ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾಲಾಡಿಯವರಾದ ಶಶಿಧರ ಹಾಲಾಡಿಯವರು, ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಪರಿಸರ, ಚಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವರ ಹವ್ಯಾಸಗಳು. ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಚಿಂತನೆಗಳ ಹಲವು ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಅಬ್ಬೆ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವವಾಣಿಯಲ್ಲಿ "ಶಶಾಂಕಣ" ಅಂಕಣವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹಲಸಿನ ಮರದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅರಿಯಬೇಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಬೇಕು. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿಜ; ಹಣ್ಣಿನ ರುಚಿಗೆ ಸಹ ಬಯಲುಸೀಮೆಯೇ ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಆದರೆ ಹಲಸಿನ ಮರದ ಮೋಪು, ಅದರ ಎಲೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಿಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂದರೆ ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯೇ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರದೇಶ. ಹಲಸಿನಹಣ್ಣಿನ ರುಚಿಯ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಬಯಲುಸೀಮೆಯದೇ ಮೇಲುಗೈ ಎಂದು ನನ್ನ ಅನುಭವ.
ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ದುರಂತಕ್ಕಾಗಿ ಸಂತಾಪಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಲೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, (ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ತಿ ವಿವರ ಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ), ಇಂತಹ ಒಂದು ಭೀಕರ ಅನಾಹುತವು, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ದುರಂತ ಗಳು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ದುರಂತದ ಪ್ರಮಾಣವು ಗೊತ್ತಾದರೆ, ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಸಹಾಯವನ್ನಾದರೂ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗ ಬಲ್ಲದು.
ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ‘ಗಂಗಮ್ಮನ ಪೂಜೆ’ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಅಂದರೆ, ಕೆರೆಗೆ ಬಾಗಿನ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆ ಪೂರ್ತಿ ತುಂಬಿ ದಾಗ, ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಉಲ್ಲಾಸದ ಅನುಭವ. ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ಏರಿ ಮೇಲೆ ವಾಕಿಂಗ್ ಬರಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹುಮ್ಮಸ್ಸು ತುಂಬಿ ಬಂತು. ಅದೆಲ್ಲಿದ್ದವೋ, ನೂರಾರು ಹೆಬ್ಬಾತು, ಚಿಕ್ಕ ಬಾತು, ಗುಳಮುಳುಕ, ನೀರು ಕಾಗೆಗಳು, ಕೆರೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಾಡತೊಡಗಿದವು.
‘ಹಾವು ಹಾವು’ ಎಂಬ ಗದ್ದಲವೆದ್ದಿತು; ಕಾವಲುಗಾರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಬಹುಶಃ ಹಾವು ಹಿಡಿದು ಗೊತ್ತಿದ್ದವರೇ ಇರಬೇಕು, ತಕ್ಷಣ ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕೋಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲದೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಆ ಹಾವನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು; ಹಾವು ಹಿಡಿಯುವ ಅವರ ಕೌಶಲವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಾ, ಆ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಹಲವರು ಮೊಬೈಲ್ನಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದಾಗಿತ್ತು!
ನಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನನಗಿದ್ದ ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಕೇವಲ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು. ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮನೆಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಮನೆಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಂತರ ತಾನೆ! ಕೆಲವು ಮನೆಗಳೇ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ, ಮೂರ್ನಾಲ್ಕು ಕಿ.ಮೀ. ಸುತ್ತಳತೆಯ ನಮ್ಮೂರಿನಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಗೆಳೆಯರಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಬೆರಳೆಣಿಕೆ ಯಷ್ಟು ಮಾತ್ರ.
ಒಂದು ಮುಂಜಾನೆ, ಗದ್ದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಆರೆಂಟು ಮಂದಿ ಬಹುಬೇಗನೆ ಬಂದಿದ್ದರು- ಅವರ ನಡುವಿನ ಒಬ್ಬನು, ಮೇಸಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ತಾನೇ ಆವಾಹಿಸಿಕೊಂಡು, ‘ಎಲ್ಲಾ ಬನ್ನಿ, ದರೆ ಹತ್ತಿ, ಹಕ್ಕಲಿಗೆ ಹ್ವಾಪ, ಅಲ್ಲಿ ಮಸ್ತ್ ಮುರಕಲ್ಲು ಇದ್ದೊ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದೇ ತಡ, ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆ ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಇಳಿಜಾರಿನ ಗುಡ್ಡದ ದಾರಿಯನ್ನೇರಿ, ಹಕ್ಕಲಿನತ್ತ ನಡೆದರು.
ಕಾದಂಬರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ 45 ಮಹತ್ವದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು; ಇದಲ್ಲದೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 400 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬಾಲ ಪ್ರಪಂಚ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಕೋಶ, ಇತರ ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳು, ಕಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಂಥ ಗಳು, ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿ ಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಪಠ್ಯಗಳು, ಶಬ್ದಕೋಶ ಮತ್ತು 200ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು (ಅನುವಾದವೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಸೇರಿವೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷದ ತನಕ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಆವರಣದಲ್ಲೇ ಎರಡು ಬೋರ್ ವೆಲ್ಗಳು ನೀರನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದೆವು; ಅದರಿಂದ ಪಂಪ್ ಆದ ನೀರು ನಮ್ಮ ನಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು; ಆ ಬೋರ್ವೆಲ್ಗಳು ಈಗ ಬತ್ತಿಹೋಗಿವೆ. ಪಕ್ಕದ ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಒಂದೆರಡು ಬೋರ್ವೆಲ್ ತೋಡಿ, ಅದರಿಂದ ನೀರು ತೆಗೆದು, ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀರನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅದೇ ನೀರನ್ನು ನಮ್ಮ ಸಂಕೀರ್ಣದವರು ಈಗ ಖರೀದಿಸುವುದು!
ಮೌನವಾಗಿ ಆ ಮರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ತುಸು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ, ಪುನಃ ವಾಪಸಾಗಿ, ಅದೇ ತಿರುವು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದೆ. ಈಗ ಆ ಎತ್ತರವಾದ ಮರದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಕಾಂಡದ ಚೂರು ಗಳನ್ನು ದೂರ ಸರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮರದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣ್ಣಿನ ಅಂಗಡಿ ಗಳ ಗಾಡಿಗಳು, ಅಲ್ಲೇ ಎದುರು ಭಾಗದ, ರಸ್ತೆಯಂಚಿನ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಸದ ರಾಶಿಯ ಪಕ್ಕ ನಿಂತಿದ್ದವು.
ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇಂದು ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಸಿಟ್ರಸ್ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೂಲ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಉಪಖಂಡ! ಇದನ್ನು ನಾವು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದಲೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವಿಟಮಿನ್ ಸಿಯ ಅತಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೂಲವೇ ಈ ಸಿಟ್ರಸ್ ಹಣ್ಣುಗಳು. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಿಂಬೆ, ಕಿತ್ತಳೆ, ಮುಸುಂಬಿ, ಎಳ್ಳಿ ಕಾಯಿ, ದುಡ್ಲೆ, ಗಜನಿಂಬೆ, ಕಂಚಿ ಮೊದಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ, ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾವು ಅದೃಷ್ಟವಂತರೆಂದೇ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಅಮೆರಿಕದ ಶಿಕಾಗೋ ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನ ಸಂತಸದಿಂದ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ, ಆ ಚಂದದ ಊರಿನ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಕಳೆದೆವು. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಿನ ಅಲ್ಲಿನ ಬೇಸಗೆಯ ದಿನಗಳು ಥೇಟ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಾತಾವರಣದ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಂಡಿ ಸಿಟಿ ಅಂದರೆ ಕುಳಿರ್ಗಾಳಿಯ ನಗರ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು ಹೊರುವ ಶಿಕಾಗೋ ನಗರಕ್ಕೆ, ಥಂಡಿಯನ್ನು ತರುವುದು ಆ ನಗರದ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿರುವ ಮಿಶಿಗನ್ ಮಹಾಸರೋವರ.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ನ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ನ ಬ್ರಿಜ್ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಬರಹಗಳು ಬಂದಿವೆ; ಅಲ್ಲಿನ ಈಸ್ಟ್ ರಿವರ್ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ 1883ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ತೂಗುಸೇತುವೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗವು 1595 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದ್ದು (ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 6016 ಅಡಿ), ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ತೂಗು ಸೇತುವೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದಾಕ್ಷಣ ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಪಂಚ ವಿದೆ; ನಿಜ, ‘ಪ್ರಪಂಚ’! ಮಳೆ ಬಿದ್ದು ಒಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುವ ನಮ್ಮೂರಿನ ಪರಿಸರವು ಬೇರೆಯದೇ ಲೋಕವನ್ನು ನೆನಪಿಸಬಲ್ಲದು. ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲವಾದರೂ ವಾಸಿಸಿದ್ದವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಧಬಧಬ ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು
ಬೇಸಗೆಯ ಚಾರಣಕ್ಕಾದರೆ, ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ತುಂಬುವ ಕ್ಯಾನನ್ನು ಹೋಲುವ ಎರಡು ಲೀಟರ್ ಕ್ಯಾನಿನಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಆಗೆಲ್ಲಾ, ತೊರೆಯ ನೀರೇ ಕುಡಿಯಲು ಪ್ರಶಸ್ತಿ! ಜತೆಗೆ, ಅಪರೂಪ ಕ್ಕೆಂಬಂತೆ, ಮರದ ಬಳ್ಳಿಗಳೇ ನೀಡುವ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹಾನಿ ನಡೆಸದೇ, ನಮ್ಮ ಪಾಡಿಗೆ ನಾವು ನಿರ್ಲಿಪ್ತರಾಗಿ ಚಾರಣ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಅನುಭವ ದೊಂದಿಗೆ, ಆಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಮ್ಮ ಚಾರಣದ ಕಿರುಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲೆತ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಹಸಿರನ್ನೇ ಒಡಲಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಕುಚ್ಚೂರು, ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿನ ಕೆಂಬಣ್ಣದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಬೇರೊಂದೇ ವರ್ಣಛಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದೇಳುತ್ತದೆ; ಮನದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಾನು ಭವವನ್ನೇ ಮೂಡಿ ಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಮರೆಯಾದಾಗ, ಆ ಸುತ್ತಲಿನ ಹಸಿರು ಲೋಕವು ಕತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಧಾನ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುವಾಗ, ನೋಡುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಷಾದ ತುಂಬಿದ ಅನುಭವ, ಆ ವಿಷಾದದಲ್ಲೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಅದ್ಭುತ ನೋಟ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಂಡ ತೃಪ್ತಭಾವ.
ತೆಲುಗು ಹಾಸ್ಯ ನಟ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ, ತಮ್ಮ ಹಾಸ್ಯನಟನೆಯಿಂದ, ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ, ನಟಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಇಂದು ಒಂದು ಜೀವಂತ ದಂತಕಥೆಯೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಯಶಸ್ಸು ಅದಾವ ಮಟ್ಟದ್ದೆಂದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದಂ ಅವರ ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ತಮ್ಮ ಸಿನಿಮಾ ದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ತೆಲುಗು ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅವರ ಕಾಲ್'ಶೀಟ್ಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು! ಹಾಸ್ಯನಟ ನೊಬ್ಬನ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆಯಿದು.
‘ಇರುವುದು ಒಂದೇ ಭೂಮಿ, ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ರಕ್ಷಿಸೋಣ, ಬೇರೆ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಈ ಭೂಮಿ ಯಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿದೆ, ಅವುಗಳನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸೋಣ: ಆ ಉದ್ದೇಶ ಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು, ಇದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸ ಬೇಕು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜೂನ್ 5ರಂದು ದೊಡ್ಡ ದನಿಯಲ್ಲಿ, ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿ ದ್ದೇವೆ; ಅದಕ್ಕೆಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ, ಹಾಲಾಡಿಯ ನಮ್ಮ ಊರಿನಿಂದ ಬಯಲು ಸೀಮೆಗೆ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಟೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಅರಸಿಕೆರೆ ಸನಿಹದ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ವಾಸ. ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ಯಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲದ ರಭಸ, ಸೊಗಸು, ಮಾಯೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಬಂದಿದ್ದ ನನಗೆ, ಆ ಹಳ್ಳಿಯವರಿಗೆ ಮಳೆಗಾಲ ಎಂಬ ಅರಿವು, ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ಅಚ್ಚರಿ.
ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ನೆನಪಿರುವ ಹೆಸರಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು, ಈಚಿನ ತಲೆಮಾರು ಹೊಸ ದಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಹೌದು. ಎಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ಸರಳ ಎನಿಸುವ ಊರಿನ ಹೆಸರು, ಬೇರೊಂದೇ ಪದನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು; ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ತೀರ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪದನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಎಂದು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ತೋರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕಿದರೆ ಸರಳ ಎನಿಸಬಹುದು.
ಬೇಸಗೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮನೆ ಸುತ್ತಲಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಕಾಡು, ಹಕ್ಕಲು, ಹಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಣ್ಣುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯವೂ ನಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಯ ಸುದ್ದಿ, ವಿಷಯಗಳಾಗುತ್ತಿದ್ದವು! ಆ ಹಕ್ಕಲಿನಲ್ಲಿ ಮುರಿನ ಹಣ್ಣು ತುಂಬಾ ಆಗಿದೆ, ಈ ಹಾಡಿಯಲ್ಲಿನ ಕಾಟುಮಾವಿನ ಮರದಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ರಾಶಿ ಕಾಯಿಗಳಿವೆ, ಹಣ್ಣಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಆ ತೋಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಚೇಂಪಿ ಮರದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಬಿಟ್ಟಿವೆ ಮೊದಲಾದ ಸುದ್ದಿಗಳು ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಅವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು ಮಕ್ಕಳ ಕೆಲಸ!
ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಕೃಷಿಕರೊಬ್ಬರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರು; ಪ್ರತಿದಿನ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನೋದುವ, ಸಾಕಷ್ಟು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇರುವ ಅವರು, ಈ ವರ್ಷದ ಮಳೆಯ ಕುರಿತು ತುಸು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ‘ಯಾಕೆ?’ ಎಂದೆ. ‘ಈ ವರ್ಷ ಎಲ್'ನಿನೋ ಪ್ರಭಾವ ಉಂಟು ಎಂದು ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರಲ್ಲ, ಅದರಿಂದ, ಮಳೆ ಏರುಪೇರಾಗುತ್ತದೆಂತೆ.
